جواب با هم بیندیشیم صفحه ۱۱۱ شیمی دهم - همیار آموزش

پاسخ شیمی دهم صفحه ۱۱۱ رشته ریاضی و تجربی
فصل سوم شیمی دهم / در بخش زیر (با هم بیندیشیم صفحه ۱۱۱ شیمی دهم) را قرار داده ایم.

با هم بیندیشیم صفحه ۱۱۱ شیمی دهم

١- با توجه به مقدار گشتاور دو قطبی هر ماده، موارد زیر را توجیه کنید.
آ) انحلال استون در آب:
جواب: آب و استون دارای مولکول هایی با گشتاور دوقطبی بیشتر از صفر هستند و هر دو از مولکول های قطبی تشکیل شوده‌اند. به همین علت استون در آب حل می‌شود.
ب) انحلال یُد در هگزان:
جواب:یُد و هگزان دارای مولکول هایی با گشتاور دوقطبی بیشتر از صفر هستند و هر دو از مولکول های ناقطبی تشکیل شده‌اند به همین علت یُد در هگزان حل می‌شود.
پ) حل نشدن هگزان در آب:
جواب:با توجه به گشتاور دوقطبی هگزان و آب، هگزان مولکولی ناقطبی و آب مولکولی قطبی است به همین علت هگزان در آب حل نمی‌شود (انحلال بسیار ناچیز) و مخلوطی ناهمگن تشکیل می‌دهند.

٢- آیا جمله «شبیه شبیه را حل می‌کند (Like Dissolves Like)» درست است؟ توضیح دهید.
جواب:جمله‌ای درست و کاربردی است که بیان میکند حل شونده های قطبی در حلال های قطبی و حل شونده های ناقطبی در حلال های ناقطبی بهتر حل می شوند.

٣- آزمایش‌ها نشان می‌دهد که فرایند انحلال هنگامی منجر به تشکیل محلول می‌شود که:
(میانگین جاذبه‌ها در حلال خالص وحل شونده خالص) < (جاذبه‌های حل شونده با حلال در محلول)
با این توصیف با توجه به شکل زیر، به پرسش‌های مطرح شده پاسخ دهید.

آ) نیروهای بین مولکولی در هریک از چه نوعی است؟ چرا؟
جواب:پیوند هیدروژنی – در هر سه شکل شرایط تشکیل پیوند هیدروژنی وجود دارد.
ب) در مربع زیر علامت < یا > قرار دهید.

توضیح: از آنجا که دمای جوش هر مایع معیاری از قدرت نیروهای بین مولکولی آن است پس پیوندهای هیدروژنی میان مولکول های آب با دمای جوش ℃۱۰۰ قویتر از اتانول با دمای جوش ℃۷۸ است. با توجه به تشکیل محلول اتانول در آب میتوان گفت که پیوندهای هیدروژنی جدید در محلول قویتر از میانگین آب خالص و اتانول خالص است.

پ) چرا شیمی‌دان‌ها انحلال اتانول در آب را انحلال مولکولی می‌نامند؟ توضیح دهید.
جواب: چون مولکول اتانول به هنگام حل شدن در آب دچار تغییر نشده و ساختار و ماهیت مولکول آن حفظ می‌شود.
جوابی دیگر: با انحلال اتانول در آب ساختار مولکولی اتانول (C_۲H_۵OH) حفظ می‌شود (دچار تغییر، تبدیل یا تخریب نشده بلکه با همان ساختار مولکولی در میان مولکول های حلال یعنی آب فقط با تشکیل پیوندهای هیدروژنی جدید پراکنده شده است) و مولکول های اتانول با تشکیل پیوندهای هیدروژنی با مولکول های آب، به طور یکنواخت در بین مولکول های آب پراکنده میشوند و مخلوطی همگن تشکیل می‌دهند و مولکول های اتانول ماهیت خود را در محلول حفظ می‌کنند.