جواب درس ۱۱ جغرافیا یازدهم انسانی - همیار آموزش

گام به گام درس یازدهم جغرافیا یازدهم

گام به گام جغرافیا یازدهم انسانی / درس ۱۱: ژئوپلیتیک

جواب گفت‌و گو کنید صفحه ۱۴۱ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- الف) برداشت شما از واژه قدرت چیست؟ چند مثال درباره قدرت یک فرد یا گروه اجتماعی بیان کنید.
پاسخ: توانایی افراد برای دستیابی به هدف‌ها از طریق واداشتن افراد دیگر جامعه به انجام کاری بر خلاف خواسته‌شان. مانند قدرت فرمانروا، قدرت احزاب سیاسی حاکم، قدرت و…

ب) به نظر شما، آیا عوامل جغرافیایی مانند موقعیت جغرافیایی، آب و هوا و منابع طبیعی می‌توانند بر قدرت یک گروه اجتماعی یا ملت تأثیری داشته باشند؟ مثالی ذکر کنید. نتایج گفت‌وگوها را به‌طور خلاصه روی کاغذ بنویسید. سپس در پایان درس دوباره آنها را مرور کنید.
پاسخ: عوامل جغرافیایی مانند موقعیت جغرافیایی و آب و هوا و منابع طبیعی تاثیر زیادی در قدرت یک گروه یا یک ملت دارد. مثال کشور ما به واسطه دسترسی به تنگه هرمز و داشتن سواحل طولانی با خلیج فارس و دریای عمان کشور قدرتمندی در منطقه به حساب می آید

جواب فعالیت صفحه ۱۴۵ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- با مراجعه به قرآن کریم، معنی آیه شریفه «وَ اَعِدّوا لَهم مَا استَطعتُم مِن قُوه» را پیدا کنید و بنویسید.
پاسخ: و شما (ای مؤمنان) در مقام مبارزه با آن ها خود را مهیا کنید. آیه ۶۰ سوره انفال

۲- شرایط مربوط به تبدیل شدن به قدرت دریایی از نظر «ماهان» را بخوانید. سپس، بگویید کدام یک از این شرایط در ایران وجود دارد؟ کدام‌یک باید تقویت شود؟ پیشنهاد شما برای تقویت آنها چیست؟
پاسخ: وجود سواحل طولانی در جنوب و شمال کشور شرایط را برای تبدیل کردن ایران به یک قدرت دریایی فراهم کرده است

۳- نظریه راتزل را نقد کنید.
پاسخ: همیشه کشورهای کوچک ضعیف نمی باشند. بر طبق نظر راتزل کشورهای کوچک نابود می شوند ولی امروزه می بینیم که در جهان کشورهای کوچک زیادی وجود دارند و حتی بعضی از آنها کشورهای نسبتا قدرتمندی به حساب می آیند

جواب فعالیت صفحه ۱۴۸ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

به چند گروه تقسیم شوید. عوامل مؤثر در قدرت ملی را در جدول مطالعه کنید. در هر گروه یک یا دو عامل (به جز عوامل جغرافیایی) را انتخاب نمایید و درباره مصادیق آن گفت‌و گو کنید. سپس، هر گروه توضیح دهد که هر یک از موارد چگونه می‌تواند موجب افزایش قدرت ملی شود و در چه شرایطی ممکن است قدرت ملی یک کشور را کاهش دهد و آن را ضعیف کند.
پاسخ:  به عنوان مثال عوامل علمی و فناورانه مانند توسعه مراکز علمی و پژوهشی، توسعه فناوری در صنعت، ارتباطات، الکترونیک و سایر بخش‌ها موجب توسعه اقتصادی در نتیجه افزایش قدرت ملی یک کشور می‌شود. مانند پیشرفت ژاپن همچنین عدم توسعه علمی و فناوری و تکنولوژی موجب تضعیف قدرت اقتصادی کشور ها و وابستگی آنها به کشور های توسعه یافته و در نتیجه عقب ‌ماندگی آنها و کاهش قدرت ملی آنها می‌شود مانند کشور های در حال توسعه به عنوان نمونه افغانستان، سودان و…

جواب فعالیت صفحه ۱۵۱ تا ۱۵۲ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- مطالعه موردی (۳)، منطقه ژئوپلیتیکی خلیج فارس و مطالعه موردی (۴) منطقه ژئوپلیتیکی اتحادیه اروپا را در کلاس بخوانید و فعالیت‌های مربوط به آن را انجام دهید.

۲- با توجه به آنچه در درس تاریخ درباره جنگ جهانی دوم خوانده‌اید، تأثیر آب و هوا را بر عامل قدرت دفاعی روسیه در مقابل آلمان توضیح دهید.
پاسخ: وجود آب و هوای سرد در روسیه در زمستان موجب شکست روسیه در جنگ جهانی دوم در مقابل آلمان شد و..

۳- جدولی با دو ستون رسم کنید. برای یک ستون عنوان «نقش مثبت» و برای ستون دیگر عنوان «نقش منفی» بگذارید. عوامل پنج‌گانه جغرافیایی مؤثر در قدرت ملی را بخوانید. سپس، برای هریک از مصادیق آن در ستون مثبت یا منفی یک سطر بنویسید.

۴- با نوشتن کلمات مناسب داخل دایره‌ها و ترسیم پیکان‌ها روی مدل، معنا و مفهوم ژئوپلیتیک را نشان دهید.

۵- ناحیه یا منطقه ژئوپلیتیکی را تعریف کنید.
پاسخ: منطقه ژئوپلتیکی عبارت است از بخشی از سطح زمین یا تعدادی از کشور های همجوار که به دلیل داشتن ارزش جغرافیایی، بازیگران سیاسی برای کنترل یا تصرف آنها با یکدیگر وارد تعامل می‌شوند. حال این تعامل ممکن است مذاکره، همکاری و هم‌بستگی یا رقابت و کشمکش و حتی جنگ باشد.

بیندیشیم: علل و عوامل بروز جنگ بین کشور ها کدام‌اند؟ چه راهکارهایی برای مقابله با جنگ و برقراری صلح در جهان وجود دارد؟
علل جنگ: قدرت ‌نمایی و مقابله به مثل، اختراع و توسعه تسلیحات نظامی، توسعه ‌طلبی ارضی و کشور گشایی، منافع مادی و ماهیت استعماری، علل مذهبی و عقیدتی، تضاد در منافع مادی مشترک و…
راه‌های برقراری صلح: جامعه بین‌المللی و تشکیل سازمانی برای برقراری صلح، عضویت کشور ها در سازمان ملل متحد و پایبندی آنها به قوانین و حقوق بین‌المللی، نقش سازنده ادیان الهی در ترویج مدارا و پرهیز از خشونت، کمک به فقر زدایی و توسعه اقتصادی، توسعه روابط دوستانه و گردشگری بین کشور ها، ترویج فرهنگ صلح و آشتی از طریق رسانه‌ها و کاهش تنش‌ها و اختلافات قومی و نژادی و…

جواب مهارت‌های جغرافیایی صفحه ۱۵۲ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- روی یک اطلس جغرافیایی، چند کشور محصور در خشکی را پیدا کنید و نام ببرید.
پاسخ: افغانستان، مغولستان، سوئیس، نیجر، مجارستان، بولیوی و…

۲- الف) روی یک اطلس جغرافیایی، اَشکال کشور هایی را که در صفحه ۱۵۰ آمده است، پیدا کنید و نشان دهید.
پاسخ: ۱) طویل: شیلی و نروژ
۲) جمع‌ وجور و فشرده: لهستان
۳) دنباله‌دار: تایلند
۴) چندتکه: اندونزی
۵) محاطی: سورازیلند، لسوتو
۶) محیطی: آفریقای جنوبی

ب) روی اطلس، این کشور ها را پیدا کنید و شکل هر یک را بنویسید.
پاسخ: افغانستان ( دنباله دار )
ژاپن ( پاره پاره )
فرانسه ( جمع وجور )
سوئد ( طویل )
فیلیپین ( پاره پاره )
ایتالیا ( دنباله دار و طویل )

۳- با استفاده از کاغذ پوستی (کالک)، محدوده خلیج فارس و دریای عمان را از روی یک نقشه ترسیم کنید. سپس، از کاغذ پوستی کپی بگیرید. محل بنادر خرمشهر، امام خمینی، بوشهر، بندرعباس، بندر لنگه، بندر شهید رجایی، جاسک و چابهار و همچنین جزایر متعلق به ایران را روی نقشه معین کنید. نقشه را رنگ‌آمیزی نمایید و راهنمای مناسبی برای آن طراحی کنید.

جواب فعالیت صفحه ۱۵۵ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- با توجه به نقشه، کشور های منطقه ژئوپلیتیکی خلیج فارس را نام ببرید.
پاسخ: ایران، عراق، عربستان، کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی و عمان

۲- کدام کشور ها بیشترین طول ساحل و کدام کشور ها کمترین طول ساحل را با خلیج فارس دارند؟
پاسخ: بیشترین طول ساحل: ایران و کمترین طول ساحل: عراق

۳- چرا قدرت‌های جهانی به منطقه خلیج فارس توجه خاصی دارند؟ چند دلیل بیان کنید.
پاسخ:
– وجود بزرگ‌‌ترین ذخایر نفت و گاز (۶۰ درصد) ذخایر شناخته شده جهان
– تنگه استراتژیک هرمز و عبور روزانه بیش از ۱۵ میلیون شبکه نفت از این تنگه
– رقابت کشور های صنعتی برای دستیابی به این منابع بزرگ انرژی
– وجود بازار بزرگ مصرف (جهان اسلام) در منطقه خلیج فارس

۴- جدولی رسم کنید و به طور گروهی و با همفکری یکدیگر، عواملی را که موجب همگرایی و واگرایی در منطقه ژئوپلیتیکی خلیج فارس می‌شوند، فهرست کنید.
 عوامل هم گرایی
– اشتراک دینی (مسلمان بودن)
– وابستگی مشترک به تنگه هرمز
– حفظ محیط ‌زیست خلیج فارس به‌ویژه در زمینه آلودگی‌‌های نفتی

عوامل واگرایی
– اختلافات مرزی
– وجود نظام‌‌های حکومتی مختلف در منقطه
– تفاوت‌های قومی، نژادی و اختلافات تاریخی ایران و اعراب

جواب فعالیت صفحه ۱۵۸ درس یازدهم جغرافیا یازدهم

۱- با توجه به نقشه، کشور های عضو اتحادیه اروپا را نام ببرید.
پاسخ: اسپانیا، پرتغال، فرانسه، ایتالیا، یونان، بلغارستان، رومانی، مجارستان، اسلوواکی، چک، لهستان، آلمان، سوئد، فنلاند، اتریش، لیتوانی، استونی، انگلستان و ایرلند

۲- جدولی رسم کنید و به‌طور گروهی و با همفکری یک دیگر، عوامل همگرایی و واگرایی را در منطقه اتحادیه اروپا فهرست کنید.

۳. با توجه به آن چه از مطالعه موردی ۳ و ۴ استنباط کرده‌اید، بگویید کدام منطقه (خلیج فارس یا اتحادیه اروپا) در همگرایی و رسیدن به وحدت موفق‌تر بوده است؟ اتحادیه ی اروپا عوامل واگرایی در کدام منطقه بیشتر است؟ منطقه ی خلیج فارس به نظر شما، برای کاهش واگرایی در منطقه مذکور چه می‌توان کرد؟
پاسخ: – تشکیل اتحادیه‌های اقتصادی و تجاری مانند اتحادیه اقتصادی کشور های ساحلی خلیج ‌فارس
– توسعه روابط فرهنگی و اجتماعی از طریق تشکیل سازمان و کنفرانس‌های مختلف بین کشور های حاشیه خلیج‌ فارس
– مشارکت و نقش‌‎ آفرینی همه کشور های ساحلی خلیج ‌فارس برای کاهش و رفع تنش‌ها
– و…