معنی درس هفدهم فارسی پنجم (کلمات ، متضاد و هم خانواده) - همیار آموزش

معنی درس کار و تلاش فارسی پنجم ابتدایی

معنی فارسی پنجم / درس هفدهم: کار و تلاش

۱- به راهی در، سلیمان دید موری *** که با پای ملخ میکرد زوری
معنی: سلیمان (ع) در راهی، مورچه ای را دید که با پای یک ملخ، دسته و پنجه نرم میکرد و زور میزد.

۲- به زحمت، خویش را هر سو کشیدی *** وزان بار گران، هر دَم خمیدی
معنی: مورچه با زحمت خود را به هر سو میکشید و از آن بارِ سنگین (ملخ) هر لحظه به طرفی خم میشد.

۳- ز هر گردی، برون افتادی از راه *** زهر بادی، پریدی چون پر کاه
معنی: با هر گرد و غباری از راه اصلی خود خارج میشد و با هر بادی مثل پر کاه جا به جا میشد.

۴- چنان بگرفته راه سعی در پیش *** که فارغ گشته از هر کس، جز از خویش
معنی: آنچنان سعی و تلاش میکرد که بهجز خودش به فکر کسی نبود.

۵- به تندی گفت: «کای مسکین نادان *** چرایی فارغ از مُلک سلیمان؟»
معنی: سلیمان با تندی به او گفت: «که ای بیچاره ی نادان چرا از سرزمین سلیمان غافلی؟»

۶- بیا زین ره، به قصر پادشاهی *** بخور در سفره ی ما، هر چه خواهی
معنی: از این راه به قصر پادشاهی ما بیا و در سفره ی ما هر چیزی که میخواهی بخور.

۷- چرا باید چنین خونابه خوردن *** تمام عمرِ خود را بار بردن
معنی: چرا باید این چنین رنج و سختی بکشی و تمام عمر خود را بار جا به جا کنی؟

۸- ره است اینجا و مردم رهگذارند *** مبادا بر سرت پایی گذارند
معنی: اینجا سر راه است و مردم در حال گذشتن هستند مبادا (نکند) پایشان را بر روی تو بگذارند.

۹- مکش بیهوده این بار گران را *** میازار از برای جسم، جان را
معنی: بیهوده این بار سنگین را حمل نکن و جانت را برای جسم آزار نده.

۱۰- بگفت: «از سور، کمتر گوی با مور *** که موران را، قناعت خوشتر از سور
معنی: گفت: از جشن و شادی و سور و راحتی کمتر با مورچه حرف بزن زیرا برای مورچه ها صرفه جویی و خرسندی از جشن و مهمانی خوش تر و بهتر است.

۱۱- نیفتد با کسی ما را سر و کار *** که خود، هم توشه داریم و هم انبار
معنی: سر و کار ما با کسی نمی افتد (محتاج کسی نمیشویم) زیرا خودمان هم غذا (ذخیره) داریم هم جایی برای نگهداری آن (انبار).

۱۲- مرا امید راحت هاست زین رنج *** من این پای ملخ، ندهم به صد گنج
معنی: من از این همه رنج و سختی آرزوی آسودگی و راحتی دارم و این پای ملخ به ظاهر کم ارزش را به صد گنج نمی دهم.

۱۳- گَرَت همواره باید کامکاری *** ز مور آموز رسم بُردباری
معنی: اگر همواره برای تو پیروزی و کامروانی لازم است پس از مورچه، روش صبر و پایداری را یاد بگیر.

۱۴- مرو راهی که پایت را ببندند *** مکن کاری که هُشیاران بخندند
معنی: به راهی نرو که گرفتارت کنند و کاری انجام نده که انسانهای هشیار و عاقل به تو بخندند. (تو را مسخره کنند.)

۱۵- گهِ تدبیر، عاقل باش و بینا *** ره امروز را مسپار فردا
معنی: هنگام اندیشه و فکر، عاقل و بینا باش و کار امروز را به فردا نسپار.

۱۶- بکوش اندر بهارِ زندگانی *** که شد پیرایه ی پیری، جوانی
معنی: در دوره ی جوانی تلاش کن زیرا جوانی زینت و زیور و زیبایی دوره ی پیری است.

معنی کلمات درس هفدهم فارسی پنجم

سلیمان: نام یکی از پیامبران الهی که به حیوانات ، جن و انسان ها فرمان روایی می‌‌کرد	مهارت: ماهر بودن در کاری
موری: مورچه ای	حساب کردن: شمردن
وزان: مخفف و از آن	اختر شناسی: ستاره شناسی ، نجوم
گران: بزرگ و سنگین	حکمت: دانش و معرفت و علم
کاه: علف	ناگزیر: ناچار
سعی: تلاش و کوشش	نان آور خانه: کسی که مایحتاج خانواده را فراهم می‌‌کند
فارغ: آسوده ، راحت	یاور: یاری کننده
به تندی: به سرعت	کسب علم و معرفت: به دست آوردن علم و دانش
مسکین: بینوا ، نیازمند	مهرگان: پاییز ، اوایل پاییز
ملک: سرزمین ، قلمرو	دانستم: فهمیدم ، دریافتم
خونابه خوردن: رنج بسیار کشیدن	عزم: قصد ، اراده
میازار: اذیت نکن ، آزار نرسان	شدم: رفتم
سور: جشن و مهمانی	عالمان: دانایان ، خردمندان
قناعت: قانع بودن	مردم عادی: عامه ی مردم
توشه: خوراک و آذوقه سفر	دیار: سرزمین ، ناحیه
گنج: گوهر ها و چیزهای قیمتی	پژوهش: تحقیق
همواره: همیشه	خردمندانه: عاقلانه
کامکاری: نیک بختی ، خوش بختی	چه بسا: بسیار ، فراوان
رسم: روش ، شیوه	پرسشگر: سوال کننده
بردباری: شکیبایی ، صبر	هوشمندی: آگاهی
هشیاران: عاقلان ، دانایان	در دل داشت: قصد و نیست داشت که به خانه کعبه برود
گَه: مخفف گاه	به سبب: به علت
تدبیر: اندیشیدن به منظور پیدا کردن راه حلی برای مشکل	پس از درگذشت مادر: پس از فوت مادر
عاقل: دانا ، عالم	راهزنی: غارتگری
بینا: آگاه و هوشیار	سکه: پول فلزی
پیرایه: آنچه سبب زیبایی شود ، ابزار آراستن ، زیور و زینت	صادق: راستگو
اینک: حالا	دینار: سکه ی طلا
پیشگاه: صحن	توشه ی من است: خوراک و آذوقه سفرم است
حضور یافته ام: مشرف شده ام ، آمده ام	ناپسند: نکوهیده ، زشت
جایگاه: مرتبه ، درجه	صمیمی: بسیار نزدیک
رحمت حق بر آنان باد: لطف خدا بر آنان باد	هم نشین: دوست
شوق آموختن: علاقه به یاد گرفتن	خاکیان: اهل خاک ، مردم و انسان ها
مکتب: مدرسه ، دبستان	برکرده اند: بلند کرده‌اند
از بر کردم: حفظ کردم	خاکدان: دنیای خاکی ، این جهان
آداب: رسم و روش	ضمیر: باطن
معین کرد: مشخص کرد	لطف: مهربانی ، رحمت
پر مهر: پر از عشق و محبت	پرتو: روشنایی
اثر گذار: تاثیر گذار	معرفت: شناخت و علم
ماندگار: پایدار ، ماندنی	بپرور: پرورش بده
بدگویی حسودان: بد گفتن و به زشتی یاد کردن انسان های حسود	نیک: خوش – خوب
رانده شده: اخراج شد	ملک: پادشاه
خوارزم: نام سرزمینی که ابوریحان در آن زندگی می‌‌کرد	غافلان: نادانان

مخالف و متضاد درس هفدهم فارسی پنجم

بنشینم ≠ بایستم
می گذرد ≠ نمی گذرد
حضور ≠ غیاب
قبول ≠ مردود
فراز ≠ نشیب
نخستین ≠ آخرین
شیرین ≠ تلخ
بهترین ≠ بدترین
ماندگار ≠ زودگذر
رنج ≠ خوشی
خفتن ≠ بیداری
ناشناخته ≠ شناخته
رفتن ≠ آمدن
دروغگو ≠ راست گو
پاک ≠ آلوده
نا پسند ≠ پسندیده
دراز ≠ کوتاه
غافلان ≠ هوشیاران
بیدار ≠ خواب

هم خانواده درس هفدهم فارسی پنجم

سعی = ساعی
فارغ= فراغت
جسم= اجسام
قناعت= قانع
رسم= رسوم ، مرسوم
تدبیر= تدابیر
بینا= بیننده
معلم= علم ، علوم ، تعلیم
حضور= حاضر ، محضر
ارزش= با ارزش ، ارزشمند
رحمت= رحمان ، رحیم
حق= حقوق
مکتب= مکاتب ، مکتوب
خواندن= خواننده ، خوانش
وظایف= وظیفه ، موظف
آموزش= آموزنده ، آموختنی
کسب= کاسب ، کسبه
معرفت= عارف ، عرفان
عشق= عاشق ، معشوق
حج= حجاج ، حاجی ، حاجیان
ضمیر= ضمایر
لطف= الطاف ، لطیف

کلمات سخت املایی درس هفدهم فارسی پنجم

سلیمان – زحمت – وزان – چُنان – فارغ – کای – مسکین – قصر – خواهی – رهگذراند – بیهوده – قناعت – هشیاران – عاقل
خوارزم – ابوریحان – حضور – فراز و نشیب – برمیخاست – اثرگذار – حسودان – وظایف – غزنوی – فرصت – تحقیق – پژوهش – موضوعی – زیرکی – احترام میگذاشتم – ابوعلی سینا

در بخش بالا از سایت همیار برای شما ، معنی درس هفدهم فارسی پنجم (کلمات ، متضاد و هم خانواده) را قرار دادیم پیشنهاد میشود برای بخش بعدی از شعر نیایش فارسی پنجم و برای بخش قبلی از معنی کلمات شعر چشمه و سنگ کلاس پنجم استفاده نمایید. همچنین میتوانید از درک مطلب درس ۱۷ فارسی پنجم نیز دیدن فرمایید.