سوالات درس ۱۳ جامعه شناسی یازدهم انسانی
سوالات متن درس سیزدهم جامعه یازدهم با جواب
سوالات متن درس سیزدهم جامعه یازدهم با جواب
سوالات متن جامعه یازدهم با جواب / سوالات درس۱۳
۱- اولین مواجه جهان غرب با جهان اسلام در عصر جدید چگونه بود ؟
پاسخ: جهان غرب ابتدا با سطحی ترین و ظاهری ترین لایه های هویتی خود با سایر جهان های اجتماعی ، ازجمله جهان اسلام ، مواجه شد و بیش از هر چیز ، وجوه نظامی ، سیاسی، اقتصادی، فناورانه و علمی خود را به رخ کشید. اما لایه های عمیق تر فرهنگ جهان غرب از چشم سایر اعضای جهان اجتماعی ازجمله جهان اسلام پنهان ماند.
۲- هیجان انگیز ترین لحظه هر پدیده اجتماعی چه زمانی است؟
پاسخ: آغاز شکل گیری آن پدیده ی اجتماعی
۳- نخستین رویارویی غرب متجدد با جهان اسلام چه هنگامی رخ داد؟
پاسخ: هنگامی که قدرت های سیاسی جهان اسلام ، علی رغم رعایت ظواهر اسلامی ، استبداد های قومی و قبیله ای داشتند.
۴- نخستین رویارویی اندیشمندان و عالمان دینی با قدرت های سیاسی جهان اسلام بر چه اساسی بود؟
پاسخ: براساس ضرورت حفظ امنیت با آن ها تعامل می کردند.
۵- کدام مفاهیم فرهنگ اسلامی در حاشیه قدرت های قومی مهجور و ناتوان مانده بود؟
پاسخ: فقاهت ، عدالت
۶- جهان اسلام در نخستین رویارویی با غرب متجدد در چه شرایطی بود ؟
پاسخ: ۱- قدرت های سیاسی جهان اسلام با استفاده از مفاهیم دینی به صورت قومی و قبیله ای عمل می کردند.
۲- ارتباط عالمان دینی با حاکمانشان در حد ضرورت حفظ امنیت بود.
۳- آسیب پذیری بیشتر ی نسبت به کشورهای غربی پیدا کرده بودند.
۴- رجال سیاسی جوامع اسلامی مرعوب و شیفته جاذبه های دنیوی غرب شده بودند.
۵- عزت و استقلال کشورهای اسلامی به ضعف کشیده شده بودند.
۷- نمونه هایی از نخستین حرکت های بیدار گران اسلامی در ون ایران بیان کنید.
پاسخ: حضور فعال عالمان دینی در مقابله با دولت تزاری روسیه و تدوین رساله های جهادیه ، اصلاحات امیرکبیر، حکم میرزای شیرازی در جنبش تنباکو ، اقدامات سیدجمال الدین اسد آبادی و شاگردانشدر کشورهای اسلامی
۸- برخی از مهم ترین ویژگی های نخستین بیدار گران اسلامی را بنویسید.
پاسخ: ۱: متوجه خطر کشورهای غربی برای جوامع اسلامی بوده و خواهان استقلال اقتصادی و سیاسی جوامع مسلمان بودند.
۲- به دنبال اصلاح رفتار دولت های اسلامی بودند
۳- . راه نجات امت اسلامی را بازگشت به اسلام و عمل به آن می دانستند .
۴- به دنبال اتحاد ملل اسلامی بودند(قومیت های مختلف را در متن امت واحد اسلامی به رسمیت می شناختند.)
۵- خطر غرب را بیشتر در رفتار های سیاسی و اقتصادی آنها می دیدند.
۶- دوری مسلمانان از عمل به سنن اسلامی را عامل ضعف جوامع اسلامی می دانستند .
۹- نخستین بیدار گران اسلامی نسبت به فرهنگ غرب چه رویکرد ی داشتند؟
پاسخ: آشنایی عمیق با فرهنگ غربی(دنیوی و این جهانی) نداشتند و خطر آنان را بیشتر سیاسی و اقتصادی می دانستند . قدرت جوامع غربی را نتیجه عمل کردن آن جوامع به دستورات اسلام می دانستند .
۱۱- منورالفکرها چه کسانی بودند؟
پاسخ: شیفتگان جوامع غربی که بیشتر در لژ های فراماسونری سازمان می یافتند و بیداری را در عبور از فرهنگ اسلامی و پیوستن به فرهنگ غربی معنا می کردند و اومانیسم را به آدمیت و روشنگری مدرن را به منورالفکری ترجمه می کردند.
۱۱- منورالفکران غرب زده چه ویژگی هایی داشتند؟
پاسخ: ۱: نسبت به غرب احساس خطر نداشته و حضور آنان را فرصت می دانستند .
۲- خواستار اصلاح رفتار دولت های کشورهای مسلمان بودند.
۳- اصلاح در تقلید از رفتار فرنگیان می دیدند.
۴- مفهوم ناسیونالیسم (ملی گرایی)را به جای امت و ملت اسلامی به کارمی گرفتند.
۱۲- ارتباط منورالفکران با دولت های استعمارگر غربی چه نتایجی داشت؟
پاسخ: ۱- جلوگیری از شکل گیری حرکت ها و جنبش های بیدار گران اسلامی
۲- تشکیل حکومت های سکولار
۱۳- اندیشه ناسیونالیستی منوالفکران در حرکت استعماری خود چگونه عمل می کرد؟
پاسخ: با اتکا بر قدرت های استعماری به از بین بردن مظاهر دینی و اسلامی اقدام کردند و ساختارهای اجتماعی پیشین را حذف و ساختارهای اجتماعی جدید ایجاد کردند(تشکیل نظام اداری، آموزشی، حقوقی ، اقتصادی و سیاسی جدید).
۱۴- چگونه در کشورهای مسلمان حکومت های سکولار تشکیل شد ؟
پاسخ: منورالفکران غرب زده به کمک دولت های استعمار گر غربی از موفقیت حرکت های بیدار گران جلوگیری کردند و حکومت های سکولار را در جوامع خود تشکیل دادند. در جهت از بین بردن مظاهر دینی و اسلامی و حذف ساختارهای اجتماعی پیشین و ایجاد
ساختارهای اجتماعی استعماری جدید اقدام می کردند.
۱۵- نمونه هایی از قدرت های سکولار نام ببرید.
رضاشاه در ایران ، آتاتورک در ترکیه ، امان اله خان در افغانستان
۱۶- حکومت های منورالفکران غرب زده چه رهاوردی به دنبال داشت ؟
پاسخ: استبداد استعماری زیرا به دلیل وابستگی به کشورهای استعمارگر، استقلال سیاسی و اقتصادی جوامع اسلامی را مخدوش می سازند و مقاومت های مردمی برای حفظ هویت اسلامی خود را نیز سرکوب می کنند .
۱۷- نسل دوم غرب زدگان به چه عنوانی نامیده شدند؟ چگونه به وجود آمدند؟
پاسخ: روشنفکران چپ اسلامی . در اعتراض به عملکرد اقتصادی نظام های لیبرالیستی و سرمایه داری غربی و حرکت های سیاسی نسل اول روشنفکران به وجود آمدند.
۱۸- برخی از ویژگی های روشنفکران چپ را بنویسید.
پاسخ: ۱- حرکت های خود را در چارچوب اندیشه های ناسیونالیستی ، سوسیالیستی و مارکسیستی سازمان می دهند
۲- حرکت اجتماعی برخی از آنان به صورت مکاتب الحادی است و برخی از رویارویی مستقیم با اندیشه های دینی خودداری می کردند و گاهی با پوشش دینی بیان می داشتند
۳- در سایه ی حمایت های بلوک شرق قرار می گرفتند.
۱۹- تقسیم بندی کشورهای مسلمان طی قرن بیستم چگونه بود؟
پاسخ: بعضی از کشورهای مسلمان در حاشیه بلوک شرق و بعضی دیگر در حاشیه بلوک غرب قرارگرفتند.
۲۱- بافروپاشی بلوک شرق جریان روشنفکری در کشورهای اسلامی چه سرنوشتی یافت ؟
پاسخ: روشنفکری چپ جاذبه ی خود را از دست داد و غرب زدگان این جوامع دیگر بار در حاشیه اندیشه های لیبرالیستی غربی قرارگرفتند.
۲۱- عبارت محمد عبده را تحلیل کنید: در غرب اسلام را دیدم و مسلمانان را ندیدم و در شرق مسلمانان را دیدم ولی اسلام را ندیدم ، چیست ؟
پاسخ: عبده و نخستین بیدار گران اسلامی ، آشنایی عمیق با فرهنگ غرب نداشتند و فقط مظاهر تمدن غرب را می دیدند و از مبانی هستی شناسی و معرفت شناسی فرهنگ غرب شناخت کافی نداشتند.
۲۲- تعدادی از چهره های منورالفکر کابینه رضاخان را نام ببریدو به فعالیت های آنها اشاره کنید .
تیمورتاش، محمدعلی فروغی ، علی منصور، حسن مستوفی ، مهدی قلی هدایت، محمود جم، احمد متین دفتری نخست وزیران رضاخان بودند و کابینه هایی تشکیل دادند که مروج اندیشه های ناسیونالیسم و لیبرالیسم در ایران بود.
۲۳- نخستین بیدار گران اسلامی را بامنورالفکران غرب زده مقایسه کنید ؟
پاسخ: ۱- نخستین بیدار گران اسلامی راه نجات امت اسلامی را بازگشت به اسلام می دانستند درحالی که منورالفکران غرب زده اصلاح را در تقلید از رفتار فرنگیان می دیدند.
۲- بیدار گران اسلامی نسبت به کشورهای استعمار گر احساس خطر می کردند ولی منورالفکران حضور آنان را فرصت می داستند.
۳- بیدار گران اسلامی به دنبال ایجاد اتحاد ملل اسلامی و تشکیل امت واحد ه بودند ولی منورالفکران این مفاهیم را بی معنی و منفور دانسته و به جای آن به دنبال ناسیونالیسم (اندیشه قوم گرایانه غرب متجدد) بودند.
۲۴- نمونه هایی از جریان های ناسیونالیستی و مارکسیستی در ایران را بیان کنید .
پاسخ: فداییان خلق و حزب توده از جریان های مارکسیستی و حزب رستاخیر از جریان های ناسیونالیستی در ایران بودند.
۲۵- وجوه اشتراک و افتراق منورالفکران و روشنفکران غرب زده را بیان کنید .
اشتراک: هر دو تبار معرفتی مدرنیته دارند و دارای گرایش دنیوی و سکولار هستند.
افتراق: ۱- منورالفکران دارای گرایش لیبرال هستند ولی روشنفکران غرب زده گرایش چپ گرایانه دارند
۲- . منورالفکران همراه و موافق کامل غرب هستند ولی روشنفکران غرب زده نگاهی انتقادی محدودی هم نسبت به غرب دارند.
۱۶- جدول زیر تکمیل کنید:
| نخستین جریانهای اجتماعی جهان اسلام | ویژگیها | نقدو ارزیابی |
| ۱- بیدار گران اسلامی | اصلاح / بازگشت | نداشتن شناخت عمیق |
| ۲- منور الفکران غرب گرا | اصلاح / تقلید از غرب | احساس خطر نداشتند |
| ۳- روشنفکران چپ | اصلاح / تقلید از شرق | مارکسیستی ناسیونالیستی بودن |
- hamyar
- hamyar.me/?p=11861

خوشتیپ