سوالات متن درس هفتم ۷ دینی دوازدهم / ریاضی و تجربی و انسانی - همیار آموزش

۱- این خطاب خدای متعال به حضرت داود (ع): «ای دارد. اگر روی گردانان از من می‌‌دانستند که چگونه انتظار آنها را می‌‌کشم وشوق بازگشتشان را دارم، بدون شک از شوق آمدن به سوی من، جان می‌‌دادند و بندبند وجودشان از محبت من، از هم می‌‌گسست» در ارتباط با کدام موضوع است؟ آن را توضیح دهید.
جواب: تصمیم های جدید همواره برای تکمیل پیمان های قبلی و پیمودن ادامه راه نیست، بلکه گاه برای بازگشت | از مسیری است که چندی به غلط پیموده شده و آثار زیانباری بر جای گذاشته است. این گونه تصمیمها، «توبه» نام دارد.

۲- صفات ناپسندی که در ما انسان ها پدید می‌‌آیند، شبیه چه چیزی هستند؟ بنویسید.
جواب: شبیه ریشه های نهالی هستند که در ابتدا، نفوذ کمی در خاک دارد اما هر قدر زمان می‌‌گذرد، نفوذ آن، بیشتر می‌‌شود و قوی تر می‌‌گردد تا جایی که کندن آن درخت بسیار سخت می‌‌شود.

۳- بشر که تا آن روز، در زمره اشراف زادگان و عیاشان قرار داشت، در سیلک مردان پرهیزکار و خداپرست درآمد. و انقلاب علیه خود به چه معناست؟ کاملا شرح دهید.
جواب: در میان مخلوقات، «انسان» موجودی است که علاوه بر ایستادگی در برابر موانع «بیرونی»، می‌‌تواند در برابر موانع «درونی» |م نیز ایستادگی کرده و حتی علیه خود انقلاب کند؛ بدین معنا که هم می‌‌تواند با پیروی از «عقل»، علیه تمایلات ناپسند خود قیام کند و هم می‌‌تواند با پیروی از «نفس اماره» و «انجام گناه»، از فرمان های خداوند سرپیچی کرده و به خود ظلم و ستم روا دارد.

۴- تا چه زمانی برای توبه کردن مهلت داریم؟
جواب: تمام یا سراسر عمر، ظرف زمان توبه است. اما بهترین زمان برای توبه دوره ای است که؛ امکان توبه، «بیشتر» و انجام آن، «آسان تر» و جبران گذشته، «راحت تر» است.

۵- توبه اگر درباره بندگان استفاده شود به چه معناست و اگر درباره خداوند (معبود) استفاده گردد، چه معنایی خواهد داشت؟
جواب: در مورد بندگان، به معنای بازگشت از گناه به سوی خداوند و قرار گرفتن در دامن عفو و غفران اوست. این حالت وقتی رخ می‌‌دهد که انسان از گناه، پشیمان شده و قصد انجام آن را نداشته باشد. – با بازگشت بنده [عبد گناهکار، خداوند نیز به سوی او باز می‌‌گردد؛ یعنی، درهای رحمتش را به رویش می‌‌گشاید و آرامش را به قلب او باز می‌‌گرداند.

۶- اگر مردم در برابر گناهان جامعه حساسیت نشان دهند و در برابر آنها بایستند و بکوشند که جامعه را به وضع صلاح و درستی باز گردانند؛ چه نتیجه ای خواهد داشت؟ بنویسید.
جواب: به آسانی می‌‌توانند، مانع گسترش گناهان شوند.

۷- عامل آلودگی چیست و انسان برای پاک شدن از آن آلودگی باید از چه چیزی بهره ببرد؟
جواب: «گناه» – «توبه».

۸- مهمترین راه اصلاح و معالجه جامعه از این بیماری ها چیست؟
جواب: «ربا خواری»، «رشوه گرفتن»، «بی توجهی به عفاف و پاکدامنی»، ظلم کردن و ظلم پذیری» و «اطاعت از غیر خدا» مهمترین راه اصلاح و معالجه جامعه از این بیماری ها، انجام دادن وظیفه «امر به معروف و نهی از منکر» است.

۹- طبق فرمایش رسول خدا (ص)، کسی که از گناه توبه کرده باشد مانند چه کسی است؟
جواب: «مانند کسی است که هیچ گناهی نکرده است.»

۱۰- توبه اجتماعی به چه معناست؟
جواب: جامعه نیز اگر در برخی ابعاد از مسیر توحید و اطاعت از خداوند خارج شد، نیازمند بازگشت به مسیر توحید و اصلاح، یعنی؛ «توبه اجتماعی» است.

۱۱- حدیث رسول خدا (ص) «التائب من الذنب کمن لا ذنب له و» و حدیث امیرمؤمنان علی (ع) «التوبه تطهر القلوب وتغسل الذنوب» به رابطه توبه و چه موضوعی اشاره دارند و در اصطلاح به آن چه چیزی اطلاق می‌‌گردد؟
جواب: «پاکی» – «پیرایش» یا «تخلیه».

۱۲- از مراحل توبه، جبران حقوق مردم (حق الناس) را توضیح دهید.
جواب: توبه کننده باید بکوشد اگر ظلم و ستمی بر مردم کرده است، آن را جبران نماید و حقوق مادی یا معنوی آنها را در حد توان ادا کند و رضایت صاحبان حق را به دست آورد و اگر به آنان دسترسی ندارد، به نیابت از آنان صدقه دهد و برایشان دعای خیر و طلب آمرزش نماید.

۱۳- آیا توبه، فقط گناهان را پاک می‌‌کند؟ توضیح دهید.
جواب: «خیر»، بلکه اگر «ایمان» و «عمل صالح» نیز به دنبال آن بیاید، «گناهان» را به «حسنات» تبدیل می‌‌کند. قرآن کریم در این باره می‌‌فرماید: «کسی که باز گردد توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، خداوند، گناهانش را به حسنات تبدیل می‌‌کند. زیرا خداوند، آمرزنده و مهربان است.»

۱۴- آیا اظهار ندامت ظاهری و گفتن کلمه استغفار (استغفر الله) در حال انجام گناه، پذیرفته شدنی است؟ بنویسید.
جواب: نه تنها پذیرفته نیست، بلکه استغفار را بی خاصیت می‌‌کند. به همین جهت امام رضا علیه السلام فرموده است: «المستغفر من الذنب ویفعله و گالمستهزئ بربه؛ کسی که از گناهی استغفار کند و در عین حال، انجامش دهد مانند کسی است که پروردگارش را مسخره کرده است.»

۱۵- خداوند، توبه چه کسانی را بسیار دوست دارد؟
جواب: «جوانان»

۱۶- پشیمانی و تصمیم، آثار و نتایجی دارند که در زندگی شخص توبه کننده خود را نشان می‌‌دهند؛ آنها را نام ببرید.
جواب: ۱- عدم تکرار گناه
۲- جبران حقوق الهی (حق الله) و حقوق مردم (حق الناس).

۱۷- آیا در توبه، همیشه باز است؟ توضیح دهید.
جواب: «بله»، اما توفیق توبه، همواره میسر و مهیا نیست. پس باید لحظه های توفیق را شکار کرد و خود را در دامن مهر و محبت خداوند انداخت.

۱۸- با آیا هر وقت انسان به سوی خدا بازگردد و توبه کند، خدا نیز از او قبول می‌‌کند؟ توضیح دهید.
جواب: درست است که هر وقت انسان بر گردد، خدا نیز توبه او را قبول می‌‌کند اما اگر انسانی غرق گناه شود، دیگر معلوم نیست که میل به توبه پیدا کند. شاید گناه به قدری بر روحش غلبه کند که هیچ وقت نتواند قلبا پشیمان شود و وقتی که پشیمانی قلبی نباشد، توبه ای صورت نگرفته است.

۱۹- حیله های شیطان برای دور کردن انسان ها از توبه را مختصرا بنویسید. (۳ مورد)
جواب: ۱- ابتدا انسان را به گناه دعوت می‌‌کند و وقتی انسان آلوده شد، او را از رحمت الهی مأیوس می‌‌سازد.
۲- انسان را به «تسویف» می‌‌کشاند.
۳- برای کشاندن انسان به شقاوت، او را گام به گام و آهسته آهسته و به تدریج به سمت گناه دعوت می‌‌کند.

۲۰- ابیات ذیل به کدام یک از حیله های شیطان برای دور کردن انسان ها از توبه اشاره دارند و کدام ضرب المثل مؤید مطلب است؟
«طمع ز فیض کرامت مبر که خلق کریم گنه ببخشد و بر عاشقان ببخشاید
مقیم حلقه ذکر است دل، بدان امید که حلقه ای ز سر زلف یار بگشاید»
جواب: شیطان، ابتدا انسان را با این وعده که: «گناه کن و بعد توبه کن!» به سوی گناه می‌‌کشاند و وقتی که انسان آلوده شد، از رحمت الهی مأیوسش می‌‌سازد.
ضرب المثل: «آب که از سر گذشت چه یک وجب، چه صد وجب» مؤید این مطلب است.»

۲۱- ضرب المثل آب که از سرگذشت چه یک وجب، چه صد وجب» با کدام یک از حیله های شیطان برای فریب انسان ارتباط دارد؟ آن را نوشته و سپس شرح دهید.
جواب: شیطان، ابتدا انسان را با این وعده که: «گناه کن و بعد توبه کن!» به سوی گناه می‌‌کشاند و وقتی که انسان آلوده شد، از رحمت الهی مأیوسش می‌‌سازد و می‌‌گوید: «آب که از سرگذشت چه یک وجب، چه صد وجب» در این حالت، انسان با خود می‌‌گوید که: کار از کار گذشته و پرونده عملم نزد خداوند آن قدر سیاه است که دیگر توبه ام پذیرفته نیست. در حالی که آدمی، هر قدر هم که بد باشد، اگر واقعا توبه کند و پشیمان و نادم شود، حتمأ خداوند توبه اش را می‌‌پذیرد.

۲۲- آیا تکرار توبه اگر واقعی باشد- به معنی دور شدن از خداوند نیست؟ کدام آیه شریفه، مبین این مطلب است؟
جواب: «خیر»، بلکه موجب محبوب شدن انسان نزد خداوند و جلب رحمت او می‌‌شود. قرآن کریم در این زمینه می‌‌فرماید: «إن الله یحب الثوابین ویحب المتطقړین» بنابراین، اگر کسی گناهی مرتکب شد و توبه کرد، اما توبه اش را شکست و دوباره مرتکب گناه شد، هیچ مانعی ندارد که باز هم توبه کند و از خداوند عذرخواهی نماید.
چون که خداوند، کسی را که فورا از گناه خود ناراحت می‌‌شود و بسیار توبه می‌‌کند، دوست دارد. زیرا می‌‌بیند چنین فردی، با این که در دام گناه افتاده، اما قلبش نزد اوست و به سرعت، از عمل خود پشیمان می‌‌شود.

۲۳- یکی از حیله های شیطان برای دور کردن انسان ها از توبه، آنها را به «تسویف» کشاندن است؛ مطلب را توضیح دهید.
جواب: «تسویف» از ریشه «سوف» و به معنای «امروز و فردا کردن» و «کار امروز را به فردا انداختن» است. به عبارت دیگر، فرد گناه کار دائما به خود می‌‌گوید: «به زودی توبه می‌‌کنم.» و این گفته را آن قدر تکرار می‌‌کند، تا این که دیگر میل به توبه، در او خاموش می‌‌شود. این حیله شیطان (تسویف)، بیشتر برای گمراه کردن «جوانان» به کار می‌‌رود.

۲۴- پیامبر اکرم (ص) درباره توبه فرد جوان چه می‌‌فرماید؟
جواب: «کسی نزد من محبوب تر از جوان توبه کار نیست.»

۲۵- چرا یکی از روش های شیطان برای کشاندن انسان به شقاوت این است که، او را «گام به گام» و «آهسته آهسته » به سمت گناه می‌‌کشاند؟ بنویسید.
جواب: تا در فرآیند تدریجی، متوجه زشتی گناه و قبح آن نشود و اقدام به توبه نکند. برای مثال، شیطان از همان ابتدا، انسان را به رابطه نامشروع با جنس مخالف دعوت نمی کند، بلکه در گام اول سخن از یک دوستی ساده به میان می‌‌آورد، دوستی ای که فقط در حد صحبت و درد دل کردن است. اما در گام های بعدی و به صورت تدریجی چنان این دوستی را پیش می‌‌برد که فرد، خود را غرق در فساد و آلودگی می‌‌بیند.

۲۶- توبه، در کدام دوران عمر انسان آسان تر است؟
جواب: جوانی

۲۷- از مراحل تکمیلی توبه، «عدم تکرار گناه» را شرح دهید.
جواب: توبه کننده تلاش می‌‌کند دیگر به سراغ گناهی که از آن پشیمان شده است، نرود؛ زیرا انجام آن مساوی با شکستن توبه است که در آن صورت، باز هم باید توبه کند. به عبارت دیگر، اگر توبه کننده حقیقتاً توبه کرده باشد، گرچه ممکن است به آن گناه علاقه ای هم داشته باشد، سعی خواهد کرد در «عمل» از آن دوری نماید.

۲۸- کدام آیه شریفه قرآنی بیانگر این مطلب است که: «با توبه کردن، همه گناهان حتی شرک هم آمرزیده می‌‌شود»؟
جواب: «قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَىٰ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَهِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا ۚ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ»

۲۹- از مراحل توبه، جبران حقوق الهی (حق الله) را توضیح دهید.
جواب: توبه کننده تلاش می‌‌کند حقوقی را که با «گناه خود» ضایع کرده است، جبران نماید. دسته ای از این حقوق، مربوط به خداوند است. مهمترین حق خداوند نیز، حق اطاعت و بندگی اوست (توحید عملی). توبه کننده باید بکوشد کوتاهی های خود در پیشگاه الهی را جبران کند؛ برای مثال: نمازها یا روزه های از دست داده را به تدریج، قضا نماید و عبادت های ترک شده را به جا آورد. البته، خداوند نسبت به بندگان خود مهربان است و اگر ببیند که شخص توبه کار تلاش خود را کرده و نتوانسته همه گناهان را جبران کند، بقیه موارد را خود جبران نموده و او را عفو می‌‌کند.

۳۰- ب) طبق فرمایش امیرمؤمنان علی (ع)، چه چیزی دلها را پاک می‌‌کند و گناهان را می‌‌شوید؟
جواب: توبه

۳۱- «حقوق مادی» انسان ها مهم تر است یا «حقوق معنوی»؟ توضیح دهید.
جواب: «حقوق معنوی» انسان ها بسیار مهم تر از حقوق مادی آنان است. اگر با دروغ، غیبت و تهمت آبروی انسانی ریخته شده، اگر قلب پدر یا مادری بر اثر بی حرمتی فرزندی شکسته شده، اگر با توزیع کتاب یا راه‌انداختن یک شبکه اجتماعی گمراه کننده در فضای مجازی، فساد و تباهی در جامعه گسترش یافته، اگر رفتار ناپسند برخی افراد سبب بدبینی دیگران به دین شده، در واقع، «حقوق معنوی» افراد ضایع شده است و باید فرد توبه کننده با تمام وجود به جبران حقوق از دست رفته بپردازد.

۳۲- پیرایش» یا «تخلیه» را تعریف نمایید.
جواب: «گناه»، آلودگی است و «توبه»، پاک شدن از آلودگی هاست. توبه، گناهان را از قلب خارج می‌‌کند و آن را شست و شو می‌‌دهد. به همین جهت این عمل را «پیرایش» یا «تخلیه» می‌‌گویند.

۳۳- انحراف های اجتماعی باید در کدام مراحل خود، «اصلاح» شوند و چرا؟
جواب: باید در همان «مراحل ابتدایی خود اصلاح شوند تا:
۱- گسترش نیایند.
۲- ماندگار نشوند.

۳۴- حقیقت توبه چیست؟
جواب: «حالت پشیمانی از گناه و تصمیم بر ترک آن»

۳۵- اگر مردم در انجام دادن وظیفه «امر به معروف و نهی از منکر» کوتاهی کنند؛ چه نتایجی خواهد داشت؟
جواب: گناهان اجتماعی، قوی تر و محکم تر می‌‌شوند و در تمام سطوح جامعه نفوذ می‌‌کنند.

۳۶- «توبه» در لغت به چه معناست؟
جواب: بازگشت

۳۷- اگر مردم در برابر گناهان جامعه کوتاهی کنند و اقدامات دلسوزانه جامعه به جایی نرسد و به تدریج انحراف از حق، ریشه بدواند چه خواهد داشت؟
جواب: اصلاح آن مشکل می‌‌شود و نیاز به تلاش های بزرگ و فعالیتهای اساسی و زیربنایی پیدا می‌‌شود تا آن جا که ممکن است نیاز باشد انسان های بزرگی جان و مال خود را تقدیم کنند تا جامعه را از نابودی و تباهی برهانند و مانع خاموشی کامل هدایت شوند.

۳۸- کدام جمله امام موسی کاظم (ع)، چون تیری بر قلب بشر بن حارث نشست و او را تکان داد؟ چرا؟
جواب: «اگر بنده می‌‌بود، بندگی (عبودیت) می‌‌کرد و حرمت صاحب خود را نگه می‌‌داشت.»؛ زیرا با شنیدن این جمله یکباره از جا برخاست و به خود مهلت پوشیدن کفش را نداد. با پای برهنه دنبال گوینده سخن رفت. دوید تا خود را به امام هفتم (ع) رساند. در حضور ایشان «توبه» کرد و تا زنده بود به پیمان خود وفادار ماند.

۳۹- بهترین زمان توبه که امکان آن، بیشتر، انجام آن آسان تر و جبران گذشته راحت تر است؛ کدام است؟ چرا؟
جواب: دوره «جوانی»،زیرا دوره انعطاف پذیری، تحول و دگرگونی است درحالی که دوره پیری، دورۂ کم شدن انعطاف و تثبیت خوی ها و خصلت هاست. اگر در جوانی خصلت هایی در انسان پدید آمد و ماندگار شد، خارج کردن آنها در پیری بسیار سخت و طاقت فرسا خواهد بود.

۴۰- چه زمانی توبه انجام شده و گناه بخشیده می‌‌شود؟ توضیح دهید.
جواب: همین که انسان (عبد) بعد از انجام گناه، در دل احساس پشیمانی کند و زبان حالش این باشد که:«چقدر بد شد. کاش این را نمی کردم. «چرا به فرمان و دستور خدا بی توجهی کردم؟» توبه، انجام شده و گناه، بخشیده می‌‌شود.
امام باقر(ع) می‌‌فرماید: «برای توبه کردن، پشیمانی کافی است.» چنین انسانی واقعاً در دل، «استغفر الله» را گفته است، گرچه آن را به زبان جاری نکرده باشد. اما اگر بر عکس باشد، یعنی با زبان «استغفرالله» بگوید ولی در قلبش، پشیمان نباشد چنین کسی توبه نکرده است.

۴۱- دوره جوانی دوره کم شدن انعطاف و تثبیت خوی ها و خصلت هاست.
جواب: نادرست ❌

۴۲- انسان مانند موجودات دیگر می‌‌تواند در برابر موانع درونی ایستادگی کند.
جواب: نادرست ❌

۴۳- در توبه کردن همیشه باز است و همواره توفیق برای انسان ها میسر می‌‌باشد.
جواب: نادرست ❌

۴۴- حقوق مادی انسان ها بسیار مهم تر و برتر از حقوق معنوی آنان است.
جواب: نادرست ❌

۴۵- همین که انسان بعد از انجام گناه، در دل احساس پشیمانی کند، توبه انجام شده و گناه بخشیده می‌‌شود.
جواب: درست ✅

۴۶- اگر رفتار ناپسند برخی افراد سبب بد بینی دیگران به دین شده، در واقع حقوق مادی افراد ضایع شده است.
جواب: نادرست ❌

۴۷- دوره جوانی دوره انعطاف پذیری و دوره پیری دوره کم شدن انعطاف و تثبیت خوی ها و خصلت هاست.
جواب: درست ✅

۴۸- شیطان انسان های به سوی …تسویف… می‌‌کشاند که این به معنای امروز و فردا کردن است.

۴۹- اگر توبه با …ایمان… و …عمل صالح… همراه باشد گناهان را به حسنات تبدیل می‌‌کند.

۵۰- اگر کسی با زبان «استغفرالله» بگوید، اما در قلبش …پشیمان… نباشد، توبه نکرده است.

۵۱- توبه، گناهان را پاک می‌‌کند و اگر با ایمان و …عمل صالح… همراه گردد. گناهان را به حسنات تبدیل می‌‌کند.

سوالات درس ۷ دینی دوازدهم رشته ریاضی تجربی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت