سوالات متن درس نهم ۹ دینی دوازدهم / ریاضی و تجربی و انسانی - همیار آموزش

۱- چرا لازم است ابتدا معیارهای یک تمدن اسلامی را که «قرآن کریم» و «پیشوایان» به ما معرفی کرده‌اند، بشناسیم؟
جواب: تا برای تحقق هر چه بهتر آنها در جامعه، برنامه ریزی و تلاش کنیم.

۲- تلاش پیامبر اکرم (ص) و پیشوایان ما نسبت به معیار «خردورزی» یا «تعقل، تفکر و تدبر» در دوره تمدن اسلامی سبب چه نتایجی شد؟
جواب: سبب علاقه مسلمانان به «علم و دانش» شد، به طوری که توجه نیاکان ما به‌اندیشه و تفکر و ارزشمندی علم روز، «افزون» شد و ثمرات آن در تمدن اسلامی مشاهده گردید. مثلا نیاکان ما در جهان اسلام توانستند، علوم و دانش بشری را از چند شاخه محدود» به «پانصد شاخه» برسانند و این، به معنای توسعه زیاد علم بود که ناچار بودند آن را شاخه شاخه کنند و به صورت تخصصی بدان بپردازند.

۳- پیامبر اکرم (ص) از همان ابتدای رسالت خویش، مردم را به چه چیزی دعوت کرد؟
جواب: یکتاپرستی

۴- با توجه به این زد، آیا آن کار برای او سخت خواهد بود؟! و.» به کدام یک از معیارهای تمدن اسلامی اشاره دارد و کدام آیه شریفه، مؤید آن است؟
الف) خردورزی – قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون إنما تذکر أولوا الألباب
ب) خردورزی – لقد أرسلنا رسلنا بالبینات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسنط
ج) عدالت محوری قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون إنما یتذکر أولوا الألباب
د) عدالت محوری-لقد أرسلنا رسلنا بالبینات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط
جواب: الف) خردورزی – قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون إنما تذکر أولوا الألباب

۵- عبارت قر آنی: «. من آمن بالله والیوم الآخر وعمل صالحا فلهم أجرهم عند ربهم ولا خوف علیهم ولا هم یحزنون» به دو اصل اساسی اعتقادی که دو معیار تمدن اسلامی نیز به حساب می‌‌آیند، اشاره شده است. آن دو معیار کدام اند؟ بنویسید.
جواب: «توحید محوری» و «معاد باوری»

۶- طبق فرمایش و سوگند رسول خدا (ص) هر شاگردی که برای تحصیل علم نه به قصد شهرت و نه برای تظاهر و تفاخر به خانه عالمی رفت و آمد کند؛ چه نتایجی برای او خواهد داشت؟
جواب: ۱- در هر گامی، ثواب و پاداش عبادت یک ساله عابد برای او منظور می‌‌گردد.
۲- برای هر قدمی که در این مسیر می‌‌نهد، شهر آبادی در بهشت برای او آماده می‌‌سازند.
۳- بر روی زمین که راه می‌‌رود، زمین نیز برای او طلب آمرزش و مغفرت می‌‌کند.

۷- آیه شریفه: «یا أیها الذین آمنوا أطیعوا الله وأطیعوا الرسول وأولی الأمر منگم.» به کدام معیار تمدن اسلامی اشاره دارد؟
جواب: پذیرش ولایت الهی و نفی طاغوت

۸- طبق فرمایش رسول خدا (ص) کسی که دوست می‌‌دارد، نگاهش به چهره کسانی افتد که از آتش دوزخ در امان اند، باید به چه کسانی بنگرد؟
جواب: «جویندگان علم».

۹- خلفای بنی امیه و بنی عباس بر اساس چه چیزی حکومت می‌‌کردند؟
جواب: امیال و غرایز خود

۱۰- کدام عوامل در زمان رسول خدا (ص)، سد جاهلیت و خرافه گرایی را شکست و یکی از جاهل ترین جوامع آن روز را مشتاق «علم» ساخت؟
جواب: نزول تدریجی آیات قرآن کریم و دعوت مکرر این کتاب، به خردورزی و دانش.

۱۱- این فرمایش پیامبر اکرم (ص) به مردم: «برترین جهاد ، خن حقی است که انسان در مقابل سلطانی ستمگر و جائر بر زبان آورد.» به کدام یک معیارهای تمدن اسلامی اشاره دارد؟
جواب: «عدالت محوری»

۱۲- طبق گفته های مورخان، فقط چند نفر در دوره جاهلیت، خواندن و نوشتن می‌‌دانستند؟
جواب: «هفده / ۱۷ نفر»

۱۳- کدام یک از معیارهای تمدن اسلامی مورد نظر پیامبر اکرم (ص) استنباط می‌‌گردد؟
جواب: عدالت محوری

۱۴- چهار مورد از ویژگی های جامعه «جاهلی» که رسول خدا (ص) در آن دعوت خود را آغاز کرد، بنویسید.
جواب: نشانه هایی بسیار اندک از تعقل و تفکر و دانایی داشته سرشار از خرافات و مظاهر جهل بود. و برای آمدن باران، آتش می‌‌افروختند. (روشن می‌‌کردند.) شتر سالم را با آهن حرارت دیده داغ می‌‌کردند تا شتر دیگری که مریض است، بهبود یابد.

۱۵- به چه دلیل تا مدتی پس از رسول خدا (ص)، توجهی به معیار «عدالت محوری» وجود داشت؟
جواب: به دلیل پیام های مکرر قرآن کریم و سیره و روش پیامبر

۱۶- به چه جهت، بسیاری از موقوفه های قدیمی کشور ما مربوط به زنان خیری است که ثروت خود را وقف امور خیریه کرده‌اند؟
جواب: به دلیل این که زنان، «حق مالکیت و کار داشتند، دسترنج آنها به خودشان تعلق داشت و در اختیار همسر یا پدر قرار نمی گرفت» به همین جهت می‌‌توانستند ثروت خود را وقف امور «عام المنفعه» کنند. در دوره تمدن اسلامی، تحصیل برای زنان «آزاد» بود و دانشمندان بزرگی از زنان در جهان اسلام پیدا شدند که قبلا سابقه نداشت.

۱۷- اولین سؤالی که رستم فرخزاد از «زهره بن عبدالله» خواست که درباره آن سخن بگوید، چه بود؟
جواب: گفت: «درباره دین خود سخن بگو… » زهره بن عبدالله – فرمانده لشکر مسلمانان در پاسخ سؤال رستم فرخزاد که گفت: «درباره دین خود سخن بگو!» چه جوابی داد؟ پاسخ: پایه آن «دو چیز» است:
۱- گواهی به یگانگی خدا [توحید]
۲-رسالت محمد(ص) [نبوت]

۱۸- در آیه شریفه: «وَمِنْ آیَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْکُنُوا إِلَیْهَا وَجَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّهً وَرَحْمَهً ۚ إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ» فکر کرده و بنویسید به کدام معیار تمدن اسلامی اشاره دارد؟
جواب: «خانواده مداری» یا «خانواده محوری» یا «ارتقای جایگاه خانواده»

۱۹- رستم فرخزاد، پس از شنیدن صحبت های «زهره بن عبدالله» درباره دین، نفی برده داری، و پذیرش موضوع مساوات مرد و زن، چه سؤالی پرسید و پاسخ فرمانده مسلمانان چه بود؟
جواب: رستم گفت: «اگر ما اینها را بپذیریم، شما باز خواهید گشت؟»- زهره بن عبدالله پاسخ داد:« آری، قسم به خدا به سرزمین های شما دیگر قدم نخواهیم گذاشت، مگر برای «تجارت».

۲۰- سه تن از زنانی که در خانواده پیامبر(ص) پا به پای مردان، تاریخ را رقم زدند را بنویسید.
جواب: حضرت خدیجه (س) حامی بزرگ پیامبر اکرم (ص) در دوران اولیه و بسیار سخت بعثت حضرت فاطمه (س) همراه پدر و حامی بزرگ همسرش، حضرت علی (ع) حضرت زینب (س) در کنار برادر و پیام رسان نهضت عاشورا

۲۱- زهره بن عبدالله چگونه استدلال کرد که اسلام برای مردم ایران، از دیگر حکومت ها ساسانیان «بهتر» است؟
جواب: به رستم گفت: ما نمی توانیم مثل شما باشیم. زیرا عقیده داریم که باید امر خداوند را در مورد همه طبقات رعایت کنیم. به دلیل این که، همه مردم از یک پدر و مادر آفریده شده‌اند و همه با هم برادر و برابرند.

۲۲- هر گاه نیز که از سفر بر می‌‌گشت، فاطمه (س) اولین کسی بود که پیامبر (ص) به سراغش می‌‌آمد و حال او را می‌‌پرسید. طبق فرمایش رسول خدا (ص)، بهترین زنان جهان چهار تن اند؟ آنها را نام ببرید.
جواب: «مریم»، «آسیه»، «خدیجه» و «فاطمه».

۲۳- آیا رفتار رسول خدا (ص) با دخترشان حضرت فاطمه (س)، فقط برای جامعه آن روز آموزنده بود؟ با ذکر مثال، مطلب را توضیح دهید.
جواب: «خیر»، بلکه امروز نیز بسیار آموزنده است. به طور مثال، خانه حضرت فاطمه (س) و خانه پدر کنار یکدیگر بود. بین این دو خانه یک حیاط خلوت دو متری قرار داشت که در آن، دو پنجره روبه روی هم، خانه پدر و دختر را به یکدیگر مرتبط می‌‌ساخت. هر صبح، پدر دریچه پنجره را می‌‌گشود و به دخترش سلام می‌‌کرد. هر گاه قصد سفر داشته در منزل فاطمه (س) را می‌‌زد و با او خدا حافظی می‌‌کرد.

۲۴- یکی از اهداف مهم پیامبر اکرم (ص)، ارتقای جایگاه خانواده» است؛ آن را توضیح دهید.
جواب: «خانواده»، به عنوان کانون رشد و تربیت انسان ها و مانع اصلی فساد و تباهی بود. احیای منزلت زن و ارزش های اصیل او، از عناصر اصلی این برنامه به شمار می‌‌رفت. در آن عصر «زن» همچون کالا تلقی می‌‌شد و از کمترین حقوق فردی و اجتماعی، حتی حق مالکیت برخوردار نبود. تولد دختر در خانواده سرافکندگی آن خانواده را به دنبال داشت. در چنین شرایطی که زن، از هرگونه احترام و جایگاه محروم شده بود، رسول خدا (ص) با «گفتار و رفتار خویش»، انقلابی عظیم در جایگاه خانواده و زن پدید آورد.

۲۵- دو حدیث از رسول خدا (ص) بنویسید، که در شأن و منزلت حضرت فاطمه (س) فرموده‌اند؟
جواب: ۱- خداوند، از خشنودی فاطمه خشنود و از خشمش به خشم می‌‌آید.
۲- فاطمه پاره ای از تن من است، هر که او را بیازارد مرا آزرده است و هر کس مرا بیازارد، خدا را آزرده است.

۲۶- طبق گفته رستم فرخزاد به زهره بن عبدالله، در میان مردم ایران کدام سنت از زمان «اردشیر» رایج شده که با دین اسلام سازگار نیست؟ چرا؟
جواب: این که، کشاورز و پیشه ور حق ندارند به طبقه بالاتر روند و از امتیازات آن برخوردار شوند. زیرا اگر این طبقات در ردیف اشراف قرار گیرند، با از گلیم خود درازتر خواهند کرد و با اعیان و اشراف به ستیز بر خواهند خواست.

۲۷- چرا خانواده پیامبر (ص)، الگوی تمام عیار، «عفاف»، «حیا» و «پوشش اسلامی» بودند؟
جواب: تا به دیگر مؤمنین بیاموزند که توجه به ۱۱۷ مقام و منزلت زن، به معنی بی بند و باری، نگاه ابزاری به او و متزلزل ساختن بنیان خانواده نیست.

۲۸- گفت و گویی که در هنگام مواجهه سپاه مسلمانان با سپاه ساسانیان، میان «زهره بن عبدالله» و «رستم فرخزاد» رخ داد، می‌‌تواند نشان دهنده توجه به کدام معیار تمدن اسلامی باشد؟
جواب: عدالت محوری

۲۹- با توسعه سرزمین های اسلامی و شکل گیری حکومت هایی که پیامبر(ص) و یارانش را اسوه و سرمشق خود قرار نمی دادند، چه تحولی نسبت به «زن» پدیدار شد؟ توضیح دهید.
جواب: بار دیگر، «برخی» از «رفتارهای جاهلی» نسبت به زن پدیدار شد. حاکمان بنی امیه و بنی عباس و بسیاری دیگر از حاکمانی که در سرزمین های اسلامی بودند، حرمسرا تشکیل دادند و زنان زیادی را به دربار خود آوردند و حقوق الهی آنان را نادیده گرفتند. با وجود این، موقعیت زن و خانواده در «تمدن اسلامی، بسیار برتر از موقعیت زن و خانواده در اروپا و سایر مناطق جهان بود.

۳۰- عبارت: «رفتار پیامبر اکرم (ص) و بیانات قرآن کریم، فضایی به وجود آورد که در آن، فاصله طبقاتی و فقر و بی توجهی به محرومان زشت شمرده می‌‌شد و مساوات و قسط، ارزشی والا تلقی می‌‌گردید.» با کدام یک از معیارهای تمدن اسلامی مرتبط است و کدام آیه مؤید آن است؟

الف) توحید محوری «لقد أرسلنا رسلنا بالبینات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسنط.»
ب) توحید محوری – «مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ»
ج) عدالت محوری «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»
د) عدالت محوری – «مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ»
جواب: ج) عدالت محوری «لقد أرسلنا رسلنا بالبینات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط»

۳۱- دیدگاه قرآن کریم درباره دیدگاه درجه دوم بودن زن را بنویسید.
جواب: قرآن کریم، اصولا تلقی درجه دوم بودن زن را به شدت نفی کرده و با این که در آن عصر و حتی تا همین دوره های اخیر، در «اروپا»، زن را بر اساس «تورات» موجود درجه دوم تلقی می‌‌کردند، آیات قرآنی با این نگاه و طرز فکر مبارزه کرد.

۳۲- قرآن کریم، در آن جا که اوصاف «نمازگزاران» را بیان می‌‌کند، یکی از ویژگی های آنها را این گونه ذکر می‌‌کند: «آنان در مال خود برای محرومان و فقیران حق معینی قرار داده‌اند. و آن جا که می‌‌خواهد تکذیب کنندگان دین را معرفی کند، از کسانی یاد می‌‌کند که، یتیمان را از خود می‌‌دانند و دیگران را به اطعام مساکین تشویق نمی نمایند. هرکدام از موارد بالا، به ترتیب به کدام یک از معیارهای تمدن اسلامی اشاره دارند؟
جواب: «عدالت محوری» «عدالت محوری» از آیه شریفه: «لقد أرسلنا رسلنا بالبینات وأنزلنا معهم الکتاب والمیزان لیقوم الناس بالقسط»

۳۳- موضوعات شعر مردم جاهلی بیشتر شامل چه زمینه هایی بود؟
جواب: شعر می‌‌سرودند، برای؛ «شراب»، «شکار»، «غارت»، «عشق حیوانی» و بت پرستی»

۳۴- یکی از مهمترین اهداف پیامبر اکرم (ص) «برپایی جامعه ای عدالت محور» بود؛ مطلب را توضیح دهید.
جواب: یعنی پیامبر اکرم (ص) جامعه ای بنا نهد که، مظلوم بتواند به آسانی حق خود را از ظالم بستاند و امکان رشد برای همه انسان ها فراهم باشد، نه این که نعمتها و ثروت های زمین در انحصار گروهی محدود باشد. پیامبر (ص) از هر فرصتی برای رفع تبعیض های طبقاتی حاکم بر نظام جاهلی و برقراری فرهنگ برابری و مساوات در جامعه، کمال استفاده را می‌‌نمود و از هیچ تلاشی در این راه فرو گذار نمی کرد.

۳۵- دعوت به چه چیزی در جای جای این کتاب آسمانی (قرآن) مشاهده می‌‌شود؟
جواب: «تفکر»، «تعقل»، «تدبر» و «خردورزی»

۳۶- یکی از دلایل تشکیل حکومت اسلامی ولایت ظاهری و به عنوان یکی از مسئولیت های پیامبر (ص) و امامان (ع) معرفی شده است؟
جواب: «پذیرش ولایت الهی و نفی طاغوت».

۳۷- از یک طرف و تشویق های دائمی رسول خدا (ص) از طرف دیگر آیا رسول خدا (ص)، تنها همه را دعوت به «علم آموزی» کرد؟
جواب: «خیر» – بلکه آموختن علم را برای مردم، «واجب» دانست.

۳۸- رسول خدا (ص) به رسالت برانگیخته شده بود تا چگونه جامعه ای بنا نهد؟
جواب: تا جامعه ای بنا نهد که در آن به جای حکومت ستمگران و طاغوتیان، «ولایت الهی» حاکمیت داشته باشد و نظام اجتماعی بر پایه «قوانین و دستورات الهی» استوار گردد.

۳۹- داستان زنی که نزد حضرت فاطمه (س) آمد و گفت: «مادری دارم که در باب نماز سؤال هایی دارد، اما چون بیمار است مرا نزد شما فرستاد تا آن سؤال ها را مطرح سازم. حضرت فاطمه زهرا(س) به پرسش های آن زن پاسخ داد. زن، از این فرصت استفاده کردو سؤال دیگری را مطرح ساخت. آن حضرت، پاسخ آن را نیز بیان فرمود. همین گونه، آن زن پرسش های متعددی را در میان می‌‌گذاشت و حضرت زهرا (س) به تمام سؤالات، جواب های لازم را می‌‌داد تا تعداد سؤال ها به ۱۰ رسید.» بیانگر کدام صفات حضرت زهرا (س) است؟
جواب: هم بیانگر «منزلت علمی و پینش روشن» ایشان دارد و هم توجه به، «معرفت و تفکرشان» را نشان می‌‌دهد. حضرت فاطمه زهرا (س) خطاب به زنی که سؤالاتی داشت، و از کثرت آنها خجالت می‌‌کشید، فرمود: «هر سؤالی که به نظرت می‌‌آید، بپرس» فرمود: «اگر فردی در مدت یک روز باری سنگین را به دوش کشیده، آن را به بالای بام حمل کند و در ازای آن حق الزحمه ای معادل هزار سکه طلا دریافت کند.

۴۰- این جمله پیامبر اکرم (ص) که در ابتدای رسالت خویش فرمود، «بگویید: معبودی جز الله نیست، تا رستگار شوید.» به کدام یک از معیارهای تمدن اسلامی اشاره دارد؟
جواب: «توحید محوری» یا «یکتاپرستی» یا «توحید».

۴۱- آیه شریفه: «قل هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون إنما یتذکر أولوا الألباب» به کدام معیار تمدن اسلامی که موردنظر رسول خدا (ص) بوده است، اشاره دارد؟ بنویسید.
جواب: «خردورزی» یا «تعقل» یا «تدبر» یا «تفکر»

۴۲- گذر از عصر جاهلیت» به عصر «اسلام»، نیازمند چه چیزهایی بود بنویسید.
جواب: ۱- تغییر در نگرش طرز فکر و دیدگاه انسان ها
۲- تحولی بنیادین در شیوه زندگی «فردی» و «اجتماعی» مردم بود.

۴۳- در تمدن اسلامی در قرون اولیه در امور مربوط به «بهداشت و سلامتی» وضع مسلمانان چگونه بود؟ توضیح دهید.
جواب: «بسیار درخشان» بود. اگر شرایط قبل از اسلام را در نظر بگیریم، با اوضاع دوره شکوفایی تمدن اسلامی را با اروپا، که هنوز حتی با حمام آشنا نبودند، مورد توجه قرار دهیم، در می‌‌یابیم که چگونه دستورات ساده ای مانند وضو و غسل و دیگر آموزه های بهداشتی اسلام مانند طهارت و نجاست و نیز دستورات پیشوایان دین در مورد سلامتی و درمان، دنیای اسلام را متحول کرد.

۴۴- حضور زنان مسلمان در محضر رسول خدا (ص) در زمان حیاتش، و طرح سؤال های علمی از ایشان»، «شرکت زنان مدینه در کلاس علمی که حضرت فاطمه (س) تشکیل داده بود برای علم آموزی» و «راوی بودن برخی از همسران رسول خدا(ص)» همگی به کدام ویژگی تمدن اسلامی اشاره دارند؟
جواب: یکی از ویژگی های فرهنگ علمی دوره اسلامی، «منحصر نبودن تحصیل علم به طبقه با قشری خاص» بود.

۴۵- رسول خدا (ص) رسالت بزرگ خویش را از شهر …مکه… آغاز کرد و سپس با هجرت به شهر …مدینه… و با کمک یاران خود پایه های یک جامعه دینی را بنا نهاد و حرکت به سوی …تمدن اسلامی… را آغاز کرد.

۴۶- مطالعه …قرآن کریم… و …سیره و روش پیشوایان دین… ، ما را به برخی از معیارهای تمدن مورد نظر اسلام می‌‌رساند.

۴۷- خلفای بنی امیه و بنی عباس از دایره «ولایت الهی» خارج شدند و بر اساس «امیال و غرایز خود»، حکومت می‌‌کردند.
جواب: درست ✅

۴۸- رستم فرخزاد پس از فرود آمدن از تپه، پیکی سوی «زهره بن عبدالله» فرمانده لشکر مسلمانان – فرستاد؛ و او را به …مذاکره… دعوت کرد.

۴۹- پیامبر اکرم (ص) آمد تا جامعه جاهلی را متحول کند و مردم را به سوی زندگی مبتنی بر …«تفکر» و «علم» … سوق دهد.

۵۰- اولین آیاتی که بر رسول خدا (ص) نازل شد و آغازگر رسالت وی بود، درباره …دانش و آموختن… بود.

۵۱- طبق فرمایش رسول خدا (ص)، طلب علم بر هر مرد و زن مسلمان، …فریضه (واجب)… است.

۵۲- شوق و علاقه مسلمانان در دوره تمدن اسلامی به علم و دانش، سبب شد که در بسیاری از شهرها در کنار هر «مسجد»، …مدرسه ای… نیز بنا کنند.

سوالات درس ۹ دینی دوازدهم رشته ریاضی تجربی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت