سوالات درس اول دین و زندگی دوازدهم(ریاضی تجربی) - همیار آموزش

۱- ما بر اساس فطرت الهی خویش، می‌‌دانیم که در چگونه جهانی زندگی می‌‌کنیم؟
جواب: در جهانی زندگی می‌‌کنیم که، آفریننده ای «حکیم» آن را هدایت و پشتیبانی می‌‌کند و به موجودات و مخلوقات مدد می‌‌رساند.

۲- آیا می‌‌توان به ذات خداوند پی برد و چیستی او را مشخص کرد؟ توضیح دهید.
جواب: ذات خداوند از موضوعات دسته دوم در شناخت قرار می‌‌گیرد، یعنی ذات خداوند، از موضوعات «نامحدود» است که ذهن ما گنجایش درک آن را ندارد، به عبارت دیگر، لازمه شناخت هر چیزی احاطه و دسترسی به آن است، در حالی که ذهن ما توانایی احاطه و دسترسی بر ذات و چیستی خداوند را ندارد. به دلیل محدود بودن ذهن خود، نمی توانیم ذات امور نامحدود را تصور کنیم و چگونگی وجودشان را دریابیم.

۳- اگر به خودمان نظر کنیم، خود را «پدیده» می‌‌یابیم یا «پدیدار»؟ توضیح دهید.
جواب: خود را «پدیده ای» می‌‌یابیم که وجود و هستی مان از خودمان نیست. اگر در اشیای پیرامون خود نیز تأمل کنیم، آنها را همین گونه می‌‌بینیم؛ حیوانات، نباتات، جمادات، زمین، ستاره ها و کهکشان ها، همه را پدیده هایی می‌‌یابیم که وجودشان از خودشان نبوده و نیست.

۴- اینکه انسان بتواند با هر چیزی خدا را ببیند، چگونه قابل دسترسی و تحقق است بنویسید.
جواب: این که انسان بتواند با هر چیزی خدا را ببیند، معرفتی عمیق و والاست که در نگاه نخست، مشکل به نظر می‌‌آید، اما هدفی قابل دسترس است، به خصوص برای نوجوانان و جوانان که «پاکی و صفای قلب» دارند. اگر قدم پیش گذاریم و با عزم و تصمیم قوی حرکت کنیم، به یقین خداوند نیز کمک خواهد کرد و لذت چنین معرفتی را به ما خواهد چشاند.

۵- در آفرینش، یک موجود فقط در چه صورتی در وجود خود نیازمند به دیگری نیست بنویسید.
جواب: فقط در صورتی که «خودش ذاتا موجود باشد» در این صورت، چنین چیزی دیگر پدیده نیست و نیاز به پدید آورنده نخواهد داشت؛ زیرا همواره بوده است و خواهد بود.

۶- نور چیست؟ بنویسید.
جواب: آن چیزی است که خودش پیدا و آشکار است و سبب پیدایی و آشکار شدن چیزهای دیگر نیز می‌‌شود. نورهای معمولی هم این خاصیت را دارند که خودشان آشکار هستند و سبب آشکار شدن اشیای دیگر می‌‌شوند.

۷- آیا رابطه «جهان» با «خدا» مانند رابطه بنا  با «مسجد» است؟ توضیح دهید.
جواب: اگر اندکی دقت کنیم، در می‌‌یابیم که یک تفاوت بنیادین میان این دو رابطه وجود دارد. مسجد، از مصالح ساختمانی مانند خاک، سنگ، گچ، چوب، کاشی و… تشکیل شده که هیچ کدام از آنها را بنا به وجود نیاورده است. هر یک از این مصالح نیز خواصی دارند که با آن را ایجاد نمی کند. بنا، نه چسبندگی گچ را ایجاد می‌‌کند و نه سختی و استحکام سنگ را. به عبارت دیگر؛ بنا، نه اجزای ساختمان را پدید آورده و نه خواص آن اجزا را. کار بنا، فقط جا به جا کردن مواد و چینش آنها است.
اما خداوند، خالق سنگ، گچ، چوب و خواص آنها و حتی خالق خود بنا است. بر این اساس وجود و هستی بنا و نیز وجود مصالح و خواص آنها، همه وابسته به خداست و خداوند هر لحظه اراده کند، آنها را از بین می‌‌برد و ساختمان متلاشی می‌‌گردد. به همین جهت، جهان همواره و در هر «آن» به خداوند نیازمند است و این نیاز هیچ گاه قطع و یا کم نمی شود.

۸- «پیامبر گرامی ما با آن مقام و منزلت خود در پیشگاه الهی، عاجزانه از خداوند می‌‌خواهد که برای یک لحظه همه لطف و رحمت خاصش را از او نگیرد و او را به حال خود واگذار نکند.»
کدام گزینه، وافی مطلب است؟
جواب: الف)اللّهُمَّ لا تَکلنی إلی نَفسی طَرفَهَ عَینٍ أبَداً
ب) الله نور السماوات والأرض
ج)یاأیها الناس أنتم الفقراء إلى الله والله هو الغنی الحمید
د) یَسۡـَٔلُهُۥ مَن فِی ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ کُلَّ یَوۡمٍ هُوَ فِی شَأۡنࣲ

۹- تفاوت مسجد و ساختمان را با پدیده ها و موجودات در مرحله پیدایش مقایسه نمایید.
جواب: مسجد و ساختمان با ساخته شدن، از بنا، بی نیاز می‌‌شوند اما پدیده ها و موجودات چنین نیستند و پس از پیدایش نیز همچنان مانند لحظه نخست خلق شدن، به خداوند نیازمند هستند. از این رو دائما با زبان حال، به پیشگاه الهی عرض نیاز می‌‌کنند.

۱۰- تفاوت انسان های «نا آگاه» و انسان های «آگاه» نسبت به نیازهای دائمی به خداوند را بنویسید.
جواب: انسان های «ناآگاه» نسبت به نیاز دائمی انسان به خداوند، «بی توجه‌اند» اما انسانهای «آگاه»، دائما سایه لطف و رحمت خدا را احساس می‌‌کنند و خود را نیازمند عنایات پیوسته او می‌‌دانند.

۱۱- هر چه معرفت انسان به خود و رابطه اش با خدا بیشتر شود، چه نتایجی در پی خواهد داشت؟
جواب: نیاز به خدا را بیشتر احساس و عجز و بندگی خود را به او، بیشتر ابراز می‌‌کند. افزایش خودشناسی و درک بیشتر فقر و نیاز به افزایش عبودیت و بندگی خداوند.

۱۲- در مقام مثال؛ رابطه «خداوند» با «جهان»، تا حتی شبیه کدام نوع رابطه است؟ بنویسید.
جواب: رابطه «مولد» با «جریان برق» است؛ همین که «مولد» متوقف شود، «جریان برق» هم قطع می‌‌گردد و لامپ های متصل به آن نیز خاموش می‌‌شوند.

۱۳- قرآن کریم، رابطه میان «خداوند» و «جهان هستی» را با چه کلمه ای بیان می‌‌کند؟ بنویسید.
جواب: با کلمه ای بیان می‌‌کند که در نظر اول برای ما شگفت انگیز می‌‌نماید. اما پس از تفکر دقیق، به معنای آن پی می‌‌بریم؛ قرآن کریم می‌‌فرماید: «الله نور السماوات والأرض ؛ خداوند، نور آسمانها و زمین است. ما با نور خورشید، نور لامپ و انواع نورهای دیگر آشنا هستیم و می‌‌دانیم که خداوند از نورهایی نیست که از اجسام ناشی می‌‌شوند، یعنی منشأ مادی دارند.

۱۴- ما و همه پدیده های جهان در پدید آمدن و هست شدن خود به چه کسی نیازمند و محتاجیم؟
جواب: به آفریننده ای نیازمندیم که خودش پدیده نباشد و سرچشمه هستی باشد. این موجود برتر و متعالی «خدا» نامیده می‌‌شود.

۱۵- نور بودن خداوند» به چه معناست؟
جواب: خداوند، «نور هستی» است. یعنی تمام موجودات «وجود» خود را از او می‌‌گیرند و به سبب او پیدا و آشکار شده و پا به عرصه هستی می‌‌گذارند. در واقع، هر موجودی در حد خودش تجلی بخش خداوند و نشانگر حکمت، قدرت، رحمت و سایر صفات الهی است.

۱۶- پدیده ها – که وجودشان از خودشان نیست برای موجود شدن، نیازمند به چه کسی هستند؟ بنویسید.
جواب: نیازمند به پدید آورنده ای (پدیداری) هستند که خودش پدیده نباشد، بلکه وجودش از خودش باشد همان طور که چیزهایی که شیرین نیستند، برای شیرین شدن نیازمند به چیزی هستند که خودش شیرین باشد.
«عبدالرحمان جامی» این معنا را در دو بیت چنین بیان می‌‌کند:
ذات نایافته از هستی، بخش / چون تواند که بود هستی بخش
خشک ابری که بود ز آب تهی/  ناید از وی صفت آب دهی

۱۷- موضوعاتی که می‌‌خواهیم درباره آنها شناخت پیدا کنیم، چند دسته‌اند؟ آنها را بنویسید.
جواب: دسته اول موضوعاتی هستند که در محدوده شناخت» ما قرار می‌‌گیرند، مانند گیاهان، حیوان ها، ستارگان و کهکشان ها؛ حتی کهکشان های بسیار بسیار دور هم ممکن است روزی مورد شناسایی واقع شوند و انسان بتواند ماهیت و ذات آنها را شناسایی کند. در حقیقت، ذهن ما توان و گنجایش فهم چیستی و ذات چنین موضوعاتی را دارد؛ زیرا همه آنها اموری «محدود» هستند. دسته دوم موضوعاتی هستند که «نامحدودند» و ذهن ما گنجایش درک آنها را ندارد؛ زیرا لازمه شناخت هر چیزی احاطه و دسترسی به آن است.

۱۸- آیا شناخت اولیه از جهانی که در آن زندگی می‌‌کنیم، کافی است توضیح دهید.
جواب: خیر، با وجود این شناخت اولیه و فطری، قرآن کریم؛ ما را به معرفت عمیق تر درباره خداوند فرا می‌‌خواند و راههای گوناگونی برای درک وجود او و نیز شناخت صفات و افعال او به ما نشان می‌‌دهد. یکی از این راهها، تفکر درباره نیازمند بودن جهان در پیدایش خود، به آفریننده و خالق است.

۱۹- چرا ذهن ما نمی تواند به حقیقت خداوند احاطه پیدا کند و ذاتش را شناسایی نماید بنویسید.
جواب: زیرا خداوند، حقیقتی «نامحدود» دارد؛ به عبارت دیگر، به دلیل محدود بودن ذهن خود، نمی توانیم ذات خدای نامحدود را تصور و چگونگی وجودش را دریابیم.

۲۰- دو پیام برای حدیث پیامبر اکرم (ص) که در آن می‌‌فرماید: «فکروا فی کل شیء ولا تفکروا فی ذات الله» بنویسید.
جواب: ۱- ما می‌‌توانیم به وجود خداوند به عنوان آفریدگار جهان پی ببریم و صفات و اسماء او را بشناسیم.
۲- ما نمی توانیم ذات و چیستی خداوند را به دلیل محدود بودن ذهن خود، تصور کنیم.

۲۱- هر کدام از ما بر اساس …فطرت خویش… خدا را در می‌‌یابیم و حضورش را درک می‌‌کنیم.

۲۲- قرآن کریم، رابطه میان خداوند و جهان هستی را با چه کلمه ای بیان می‌‌کند؟
جواب: نور

۲۳- نور بودن خداوند به چه معناست؟
جواب: خداوند نور هستی است. یعنی تمام موجودات، «وجود» خود را از او می‌‌گیرند، به سبب او پیدا و آشکار شده و پا به عرصهٔ هستی می‌‌گذارند و وجودشان به وجود او وابسته است. به همین جهت، هر چیزی در این جهان، بیانگر وجود خالق و آیه‌ای از آیات الهی محسوب می‌‌شود. در واقع، هر موجودی در حدّ خودش تجلّی بخش خداوند و نشانگر حکمت، قدرت، رحمت و سایر صفات الهی است.

۲۴- ما با تفکر می‌‌توانیم به …وجود داشتن و صفات… خداوند پی ببریم اما به دلیل محدود بودن ذهن مان نمی توانیم …ذات و چیستی… خداوند را دریابیم.

۲۵- ثمره درک نیازمندی به خدای بی نیاز چیست؟
جواب: افزایش عبودیت و بندگی

سوالات درس ۱ دینی دوازدهم رشته ریاضی تجربی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت