سوالات درس دوم دین و زندگی دوازدهم(ریاضی تجربی) - همیار آموزش

۱- مهم ترین اعتقاد دینی، چیست؟
جواب: توحید و یکتاپرستی

۲- دو نمونه از توسل که در قرآن کریم ذکر شده است را بنویسید.
جواب: ۱- قرآن کریم نقل می‌‌کند که فرزندان یعقوب از پدرشان درخواست کردند که برای آنها طلب آمرزش کند و حضرت یعقوب (ع) نیز به آنان وعده دعا داد.
۲- قرآن کریم بیان می‌‌کند استغفار پیامبر(ص) در حق «منافقان» مؤثر نیست، اما در مورد دیگران مؤثر است.

۳- سرلوحه دعوت همه پیامبران، کدام اصل از اصول دین بوده است؟
جواب: توحید

۴- آیا اگر کسی از پدر و مادرش و یا هر مؤمنی بخواهد که برای سعادتمندی او دعا کند، چنین درخواستی شرک آلود است؟
جواب: هیچ گروهی از مسلمانان، غیر از جریانی که امروزه به «کفیری ها» مشهور شده، چنین درخواستی را شرک آلود نمی دانند. «جریان تکفیری» در سالهای اخیر، برخی از جوامع و کشورهای اسلامی را گرفتار خود کرده است. پیروان این جریان فکری خشک و غیرعقلانی با تفکر غلطی که درباره «توحید» و «شرک» دارند، هر مسلمانی را که مانند آنها نمی اندیشند، «مشرک» و «کافر» می‌‌خوانند و کاه کشتن او را «واجب» می‌‌شمارند.

۵- کدام اصل از اصول دین، مانند روحی در پیکره معارف و احکام دین حضور دارد و به آن حیات و معنا می‌‌بخشد؟
جواب: توحید

۶- عقیده به توانایی پیامبر اکرم (ص) و اولیای دین (علیهم السلام) در برآوردن حاجات انسان (مانند شفا دادن) چه زمانی موجب شرک» می‌‌شود و چه زمانی «عین توحید» است؟
جواب: وقتی که این توانایی را از «خود آنها» و «مستقل از خدا» بدانیم. اما اگر این توانایی را صرفا از خدا و انجام آن را با درخواست اولیاء از خداوند و به إذن خدا بدانیم، عین توحید است و از این جهت مانند اثر شفا بخشی داروست که خداوند به آن بخشیده است.

۷- رسول خدا (ص) از همان آغاز رسالت خود از مشرکان می‌‌خواست با گفتن کدام جمله دست از شرک و بت پرستی بردارند و به چه چیزی ایمان آورند؟
جواب: «لا إله إلا الله» – «خدای یگانه»

۸- آیا اگر کسی از غیر خدا (مثلا معلم یا پزشک) درخواست کمک کنده گرفتار شرک شده است؟ توضیح دهید.
جواب: خیر – همه روابط موجود در میان مخلوقات جهان، توسط خداوند طراحی شده و به اذن و اراده او صورت می‌‌گیرد. بنابراین، کسی که برای آموختن، نزد معلم می‌‌رود یا برای درمان به پزشک مراجعه می‌‌کند، نه تنها معلم و پزشک را شریک خداوند قرار نداده، بلکه به «قانون الهی» عمل کرده است.

۹- توحید و یگانگی خداوند مراتبی دارد، چهار مورد را بنویسید.
جواب: ۱- توحید در خالقیت
۲- توحید در مالکیت
٣- توحید در ولایت
۴- توحید در ربوبیت

۱۰- اگر کسی معتقد باشد که این جهان را «چند خالق» آفریده‌اند، گرفتار چه نوع شرکی شده است؟
جواب: شرک در خالقیت

۱۱- چرا خداوند، تنها خالق جهان است؟ چرا تصور چند خدایی صحیح نیست و خدای واحده آفریننده جهان است؟
جواب: این تصور که چند خدا وجود دارد و هر کدام خالق بخشی از جهان اند یا با همکاری یکدیگر این جهان را آفریده‌اند، به معنای آن است که هر کدام از آنها «محدود» و «ناقص» هستند و به تنهایی نمی توانند کل جهان را خلق کنند. همچنین به معنای آن است که هر یک از خدایان مذکور کمالاتی دارد که دیگری آن کمالات را ندارد و گرنه عین همدیگر می‌‌شوند پس دیگر چند خدا نیستند. چنین خدایان ناقصی، خود، نیازمند هستند و هریک از آنها به خالق کامل و بی نیازی احتیاج دارد پ که نیازش را برطرف نماید. پس، تصور چند خدایی صحیح نیست و خدای واحد، آفریننده جهان است.

۱۲- آیا توحید در ربوبیت بدین معناست که موجودات به خصوص انسان قدرت تدبیر ندارد توضیح دهید.
جواب: «خیر» – باغبانی که زحمت می‌‌کشد و به پرورش درختان اقدام می‌‌کند، رشد این درختان نتیجه تدبیر اوست. بلکه توحید در ربوبیت بدین معناست که این باغبان و تدبیرش همه از آن خدا و تحت تدبیر اویند. کشاورز وقتی خود را با دیگران، یعنی کسانی که در کشت زمین او دخالتی نداشته‌اند، مقایسه می‌‌کند می‌‌بیند که این زراعت حاصل دسترنج خودش است، اما وقتی رابطه خود را با خدا بررسی می‌‌کند، می‌‌بیند که هم خودش و هم نیرو و توانش از آن خداست و کشت و زرغ او بر اساس استعدادی که خداوند در آن قرار داده رشد کرده و محصول داده است.
در نتیجه، در می‌‌یابد که زارع حقیقی و پرورش دهنده اصلی زراعت او خداست و باید شکر گزار او باشد. آیه شریفه:
«قل أغیر الله أبغی ربا وهو رب گل شی.» مؤید این مطلب است.

۱۳- از مراتب توحید، «توحید در ولایت» را توضیح دهید.
جواب: هر کس «مالک» چیزی باشد، حق تصرف و تغییر در آن چیز را دارد اما دیگران بدون اجازه وی، نمی توانند در آن تصرف یا از آن استفاده کنند. به این حق تصرف «ولایت» و «سرپرستی» می‌‌گویند.
آیه شریفه: «”مَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِیٍّ وَلَا یُشْرِکُ فِی حُکْمِهِ أَحَدًا» مؤید این مطلب است. از آن جا که خداوند، تنها «مالک» جهان است، تنها «ولی» و «سرپرست» آن نیز هست و مخلوقات، جز به إذن و اجازه او نمی توانند در جهان تصرف کنند. چنین إذنی به معنی واگذاری ولایت خداوند به دیگری نیست.

۱۴- اگر خداوند ولایتی به شخصی بدهد، به چه معناست؟ توضیح دهید.
جواب: بدین معناست که خداوند، آن شخص را در مسیر و مجرای ولایت خود قرار داده است. اگر خداوند، پیامبر اکرم (ص) را ولی انسان ها معرفی می‌‌کند، بدین معناست که ایشان را «واسطه ولایت خود» و «رساننده فرمان هایش» قرار داده است.

۱۵- از مراتب توحید، «توحید در ربوبیت» را توضیح دهید.
جواب: «رب» به معنای «مالک» و «صاحب اختیاری» است که تدبیر و پرورش مخلوق به دست اوست. هر کس که خالق، مالک و ولی چیزی باشد می‌‌تواند آن را تدبیر کرده و پرورش دهد. از آن جا که خداوند تنها خالق، مالک و ولی جهان است، تنها رب هستی(وجود) نیز می‌‌باشد. اوست که جهان را «اداره می‌‌کند و آن را به سوی مقصدی که برایش معین فرموده، هدایت می‌‌نماید و به پیش می‌‌برد.

۱۶- از مراتب توحید، «توحید در مالکیت» را توضیح دهید.
جواب: هر کس که چیزی را پدید می‌‌آورد، «مالک» آن است. از آن جا که خداوند، تنها خالق و پدیدآورنده جهان است، پس، تنها «مالک» آن نیز هست. آیه شریفه: «قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشَاءُ…» مبین این مطلب است.

۱۷- شرک به چه معناست؟
جواب: به معنای «شریک قرار دادن برای خدا» است.

۱۸- اگر سؤالات زیر از ما پرسیده شود، چه پاسخی باید به آنها بدهیم؟
مرز توحید و شرک کجاست؟ آیا اگر کسی پزشک را وسیله درمان و بهبود بیماری بداند، مشرک است؟ آیا اگر کسی از غیر خدا درخواست کمک کند، گرفتار شرک شده است؟ آیا اگر کسی دعا را وسیله جلب مغفرت الهی و صدقه را وسیله دفع بلا بداند مشرک است و بالاخره، آیا توسل به پیامبران و معصومین (علیهم السلام) شرک به حساب می‌‌آید؟
جواب: می‌‌گوییم: اولا خداوند «رابطه علیت» را میان پدیده های جهان حاکم کرده است. آتش، موجب گرما و روشنی و دارو، سبب شفا و بهبودی است. پزشک، وسیله درمان؛ معمار، بنای ساختمان و معلم نیز وسیله تعلیم و تربیت است. در امور «معنوی» نیز همین گونه است.
«دعا»، سبب مغفرت و آمرزش؛ «صدقه»، موجب دفع بلا و «صله رحم»، موجب افزایش طول عمر است. ثانیا همان گونه که درخواست از پزشک برای درمان بیمار با توحید منافاتی ندارد، درخواست از اولیای الهی برای اجابت خواسته ها نیز منافاتی با توحید ندارد.

۱۹- از مراتب توحید، «توحید در خالقیت» را توضیح دهید.
جواب: عبارت از این است که معتقد باشیم؛ «خداوند، تنها مبدأ و خالق جهان است» ، «موجودات، همه مخلوق او هستند» و «در کار آفرینش شریک و همتایی ندارد.» آیه شریفه: «اللَّهُ خالِقُ کُلِّ شَیْ‌ءٍ» مبین این مطلب است.

۲۰- آیا درخواست کمک از پزشک و اولیای الهی برای اجابت خواسته ها منافاتی با توحید دارد؟ توضیح دهید
جواب: «خیر» زیرا پزشک به واسطه استفاده از اسباب «مادی» و اولیای الهی به واسطه اسباب «غیرمادی» و با اذن خداوند این کار را انجام می‌‌دهند.

۲۱- با گفتن عبارت «لا إله إلا الله» توسط افراد، چه نتایجی حاصل میشد؟
جواب: ۱- تمام احکام و حقوق اسلامی فرد به رسمیت شناخته می‌‌شد.
۲- دفاع از حقوق این فرد، بر دیگر مسلمانان واجب می‌‌گشت.
۳- در زمره برادران و خواهران دینی قرار می‌‌گرفت.

۲۲- آیا توانایی کمک رساندن پیامبر اکرم (ص) و اولیای الهی (علیهم السلام) به دیگران، تنها به زمان حیات دنیوی آنها اختصاص دارد؟
جواب: «خیر» – بلکه، پس از رحلت ایشان نیز استمرار دارد. به عبارت دیگر، روح مطهر ایشان پس از رحلت زنده است و می‌‌تواند به انسان ها یاری برساند.

۲۳- توحید به معنای «اعتقاد به خدای یگانه است»؛ یعنی چه؟
جواب: خدا، بی همتاست و شریکی ندارد.

۲۴- کدام جریان، بزرگترین ضربه را به اسلام وارد کرد و سبب تنفر برخی از مردم جهان از اسلام شد پیروان این گروه چه اعتقاداتی دارند؟
جواب: «جریان تکفیری»
۱- توسل به پیامبران و معصومین، «شرک» است.
۲- طلب دعا و شفیع قرار دادن دیگران برای اینکه خدا انسان را ببخشد، «شرک» است.
۳- معتقدند این گونه افراد، «کافر» هستند و مسلمان محسوب نمی شوند.

۲۵- در اسلام بدون اعتقاد به کدام اصل، هیچ اعتقاد دیگری اعتبار ندارد؟
جواب: توحید

۲۶- در تاریخ درباره درخواست دعای مسلمانان از پیامبر(ص) در زمان حیات و پس از رحلت ایشان، چه آمده است بنویسید.
جواب: در زمان حیات ایشان، برای درخواست دعا نزد آن حضرت می‌‌آمدند. پس از رحلت ایشان نیز، در کنار قبرشان می‌‌رفتند یا از دور درخواست خود را مطرح می‌‌کردند.

۲۷- دین توحید و کتاب توحید به ترتیب …اسلام و قرآن… است.

۲۸- قرآن کریم اخلاق، احکام و همه اعمال فردی و اجتماعی مؤمنان را بر مدار اصل …توحید… قرار داده است.

۲۹- هر کس که معتقد خداوند شریک دارد، …مشرک… به حساب می‌‌آید.

۳۰- اگر ما از رسول خدا (ص) چیزی درخواست کنیم، درخواست از …جسمشان… نیست، بلکه از حقیقت …روحانی… و …معنوی… ایشان است.

۳۱- شرک مانند توحید، درجاتی دارد.
جواب: درست ✅

۳۲- شرک در خالقیت یعنی چه؟
جواب: اگر کسی معتقد باشد که این جهان را «چند خالق» آفریده‌اند، گرفتار «شرک در خالقیت» شده است.

۳۳- شرک در مالکیت چیست؟
جواب: عبارت است از، اعتقاد به این که علاوه بر خداوند و در کنار او، دیگران هم مالک «بخشی» از جهان هستند. اگر کسی معتقد به شرک در «خالقیت» باشد، معتقد به شرک در «مالکیت» نیز خواهد بود.

۳۴- شرک در ولایت به چه معناست؟
جواب: عبارت است از، اعتقاد به این که علاوه بر خداوند و در کنار او، دیگرانی نیز هستند که سرپرستی جهان را بر عهده دارند و خودشان، حق تصرف در جهان را دارا می‌‌باشند.

۳۵- شرک در ربوبیت چیست؟
جواب: عبارت است از، اعتقاد به این که علاوه بر خداوند و در کنار او، دیگرانی نیز هستند که «تدبیر امور موجودات را بر عهده دارند.» اگر کسی در کنار ربوبیت الهی، برای خود یا سایر مخلوقات حساب جداگانه باز کند و گمان کند که کسی می‌‌تواند مستقل از خداوند، امور را تدبیر کند، گرفتار «شرک در ربوبیت» شده است.

سوالات درس ۲ دینی دوازدهم رشته ریاضی تجربی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت