سوالات متن درس ۱ دینی دوازدهم انسانی - همیار آموزش

۱- ما براساس فطرت خویش، می‌‌دانیم که چگونه جهانی زندگی می‌‌کنیم؟
جواب:  به روشنی می‌دانیم در جهانی زندگی می‌کنیم که آفریننده‌ای حکیم آن را هدایت و پشتیبانی می‌کند و به موجودات مدد می‌رساند.

۲- آیا شناخت اولیه از جهانی که در آن زندگی می‌‌کنیم کافی است؟ توضیح دهید.
جواب:  با وجود شناخت اوّلیه، قرآن کریم ما را به معرفت عمیق‌تر درباره خداوند فرا می‌خواند و راه‌های گوناگونی را برای درک وجود او و نیز شناخت صفات و افعال او به ما نشان می‌دهد. یکی از این راه‌ها، تفکّر درباره نیازمند بودن جهان، در پیدایش خود، به آفریننده است.

۳- برای شناخت نیازمندی جهان به خدا در پیدایش استدلال کنید.
جواب: اگر به خود نظر کنیم، خود را پدیده‌ای می‌یابیم که وجود و هستی‌مان از خودمان نیست.
پدیده‌ها، که وجودشان از خودشان نیست، برای موجود شدن نیازمند به پدیدآورنده‌ای هستند که خودش پدیده نباشد، بلکه وجودش از خودش باشد.
ما و همه پدیده‌های جهان، در پدیدآمدن و هست شدن خود به آفریننده‌ای نیازمندیم که خودش پدیده نباشد و سرچشمه هستی باشد.

۴- هر کدام از ما، براساس ….، خدا را می‌یابیم و حضورش را درک می‌کنیم.
جواب: فطرت خویش

۵- اگر به خود نظر کنیم، خود را چگونه پدیده‌ای می‌‌یابیم؟
جواب: اگر به خود نظر کنیم، خود را پدیده‌ای می‌یابیم که وجود و هستی‌مان از خودمان نیست. در اشیای پیرامون نیز که بیندیشیم، آنها را همین گونه می‌بینیم؛ حیوانات، گیاهان، جمادات، زمین، ستاره‌ها و کهکشان‌ها، همه را پدیده‌هایی می‌یابیم که وجودشان از خودشان نبوده و نیست.

۶- پدیده‌ها، که وجودشان از خودشان نیست، برای موجود شدن نیازمند به چه چیزی هستند؟ توضیح دهید.
جواب: پدیدآورنده‌ای هستند که خودش پدیده نباشد، بلکه وجودش از خودش باشد؛ همان طور که چیزهایی که شیرین نیستند، برای شیرین شدن نیازمند به چیزی هستند که خودش شیرین باشد.

۷- یک موجود فقط در چه صورتی در وجود خود نیازمند به دیگری نیست؟
جواب: که خودش ذاتاً موجود باشد. در این صورت، چنین چیزی دیگر پدیده نیست و نیاز به پدیدآورنده نخواهد داشت؛ همواره بوده است و همواره خواهد بود.

۸- ما و همه پدیده های جهان، در پدید آمدن و هست شدن خود به چه آفریننده‌ای نیازمندیم؟
جواب: به آفریننده‌ای نیازمندیم که خودش پدیده نباشد و سرچشمه هستی باشد. این وجود برتر و متعالی «خدا» نامیده می‌شود.

۹- چرا موجودات این جهان باید به آفریننده نیاز داشته باشند اما خود آفریننده به خالق نیاز نداشته باشد؟
جواب: زیرا هر موجودی را که ما فرض کنیم، باید قبل از آن موجودی باشد تا آن را پدید آورد و این سلسله تا بی نهایت پیش خواهد رفت و هیچ گاه، هیچ موجودی پدید نخواهد آمد.

۱۰- نتیجه حرف کسی که بگوید «هر موجودی به آفریننده نیاز دارد» چیست؟
جواب: بلی، اگر کسی این را بگوید، باید نتیجه بگیرد که خدا هم به آفریننده نیازمند است. نتیجه چنین حرفی این است که هیچ چیزی وجود پیدا نکند.

۱۱- مفهوم «تسلسل علت‌ها» به چه معناست؟
جواب: مفهوم «تسلسل علت‌ها» است، یعنی اینکه سلسله علت و معلول‌ها تا بی نهایت ادامه یابد و به علتی نخستین ختم نشود، و این مطلب از نظر عقلی محال است.

۱۲- چرا عقل انسان نمی گوید که هر موجودی به آفریننده نیاز دارد؟ توضیح دهید.
جواب: عقل انسان نمی‌گوید که هر موجودی به آفریننده نیاز دارد، همان طور که نمی‌گوید تمام چیزهای شیرین، حتی شکر و قند، نیازمند به یک شیرین کننده هستند، بلکه ذهن ما اگر موجودی را ببیند که قبلاً نبوده و بعد پدید آمده، در اینجا می‌گوید «پدیده» نمی‌تواند خود به خود پدید آید و حتماً آفریننده‌ای آن را پدید آورده است.
همان طور که ذهن ما نمی‌پذیرد که یک پدیده بدون پدید آورنده باشد همان طور هم، برعکس، نمی‌پذیرد وجودی که ذاتاً موجود است نیازی به پدید آورنده داشته باشد.

۱۳- یا رابطه خدا با جهان نیز مانند رابطه بنا با مسجد است؟ توضیخ دهید.
جواب: اگر اندکی دقت کنیم، در می‌یابیم که یک تفاوت بنیادین میان این دو رابطه وجود دارد. مسجد از مصالح ساختمانی مانند خاک و سنگ و گچ و چوب و کاشی و. تشکیل شده که هیچ کدام از آنها را بنّا به وجود نیاورده است. هریک از این مصالح نیز خواصّی دارند که بنّا آن را ایجاد نمی‌کند. بنّا نه چسبندگی گچ را ایجاد می‌کند و نه سختی و استحکام سنگ را؛ به عبارت دیگر بنّا نه اجزای ساختمان را پدید آورده و نه خواصّ آن اجزا را. کار بنّا فقط جابه جا کردن مواد و چینش آنها است. اما خداوند، خالق سنگ و گچ و چوب، و خوّاص آنها و حتّی خالق خود بنّا است. بر این اساس وجود بنّا و نیز وجود مصالح و خواصّ آنها، همه وابسته به خداست و خداوند هر لحظه اراده کند، آنها از بین می‌روند و ساختمان متلاشی می‌گردد. به همین جهت، جهان همواره و در هر «آن» به خداوند نیازمند است و این نیاز هیچ گاه قطع یا کم نمی‌شود.

۱۴- به عنوان مثال رابطه خداوند با جهان، تا حدی شبیه کدام رابطه است؟
جواب: تا حدّی شبیه رابطه مولدّ برق با جریان برق است؛ همین که مولدّ متوقف شود جریان برق هم قطع می‌گردد و لامپ‌های متصل به آن نیز خاموش می‌شوند.

۱۵- تفاوت مسجد با ساخته شدن و سایر موجودات پس از پیدایش در چیست؟
جواب: مسجد با ساخته شدن، از بنّا بی نیاز می‌شود اما موجودات چنین نیستند و پس از پیدایش نیز همچنان، مانند لحظه نخستِ خلق شدن، به خداوند نیازمند هستند. از این رو دائماً با زبان حال، به پیشگاه الهی عرض نیاز می‌کنند.

۱۶- تفاوت انسان های ناآگاه و آگاه نسبت به نیاز دائمی انسان به خداوند در چیست؟
جواب: انسان‌های ناآگاه نسبت به نیاز دائمی انسان به خداوند، بی توجه‌اند؛ امّا انسان‌های آگاه دائماً سایه لطف و رحمت خدا را احساس می‌کنند و خود را نیازمند عنایات پیوسته او می‌دانند.

۱۷- افزایش معرفت انسان به خود و رابطه اش با خدا، چه نتایجی در پی دارد؟
جواب: هرچه معرفت انسان به خود و رابطه‌اش با خدا بیشتر شود، نیاز به او را بیشتر احساس و ناتوانی و بندگی خود را بیشتر ابراز می‌کند.
افزایش خودشناسی ← درک بیشتر فقر و نیاز ← افزایش بندگی

۱۸- قرآن کریم، رابطه میان خداوند و جهان هستی را با چه کلمه‌ای بیان می‌کند؟
جواب: قرآن کریم می‌فرماید:
اَللّٰهُ نورُ السَّماواتِ وَ الاَرضِ [سوره نور / ۳۵]
خداوند نور آسمان‌ها و زمین است .
ما با نور خورشید، نور لامپ و انواع نورهای دیگر آشنا هستیم و می‌دانیم که خداوند از نورهایی نیست که از اجسام ناشی می‌شوند، یعنی منشأ مادی دارند.

۱۹- نور چیست؟
جواب: نور آن چیزی است که خودش پیدا و آشکار است و سبب پیدایی و آشکار شدن چیزهای دیگر نیز می‌شود. نورهای معمولی هم این خاصیّت را دارند که خودشان آشکارند و سبب آشکارشدن اشیای دیگر هم می‌شوند.

۲۰- خداوند نور هستی است، یعنی چه؟ توضیح دهید.
جواب: خداوند نور هستی است. یعنی تمام موجودات، «وجود» خود را از او می‌گیرند، به سبب او پیدا و آشکار شده و پا به عرصه هستی می‌گذارند و وجودشان به وجود او وابسته است. به همین جهت، هر چیزی در این جهان، بیانگر وجود خالق و آیه‌ای از آیات الهی محسوب می‌شود. درواقع، هر موجودی در حدّ خودش تجلّی بخش خداوند و نشانگر حکمت، قدرت، رحمت و سایر صفات الهی است. از همین رو آنان که به دقت و اندیشه در جهان هستی می‌‌نگرند، در هر چیزی خدا را مشاهده می‌کنند و علم و قدرت او را می‌بینند.

۲۱- اینکه انسان بتواند با هر چیزی خدا را ببیند، چگونه قابل تحقق است؟
جواب: معرفتی عمیق و والاست که در نگاه نخست مشکل به نظر می‌آید، امّا هدفی قابل دسترس است، به خصوص برای جوانان و نوجوانان که پاکی و صفای قلب دارند. اگر قدم پیش گذاریم و با عزم و تصمیم قوی حرکت کنیم، به یقین خداوند نیز کمک خواهد کرد و لذّت چنین معرفتی را به ما خواهد چشاند.

۲۲- موضوعاتی که می‌خواهیم درباره آنها شناخت پیدا کنیم، چند دسته اند؟ توضیح دهید.
جواب: دو دسته اند: دسته اول موضوعاتی هستند که در محدوده شناخت ما قرار می‌گیرند، مانند گیاهان، حیوان‌ها، ستارگان و کهکشان‌ها؛ حتی کهکشان‌های بسیار دور هم ممکن است روزی شناسایی شوند و انسان بتواند به ماهیت و ذات آنها دست یابد. در حقیقت، ذهن ما توان و گنجایش فهم چیستی و ذات چنین موضوعاتی را دارد، زیرا همه آنها اموری محدود هستند.
دسته دوم موضوعاتی هستند که نامحدودند و ذهن ما گنجایش درک آنها را ندارد؛ زیرا لازمه شناخت هر چیزی احاطه و دسترسی به آن است. در واقع، ما به دلیل محدود بودن ذهن خود نمی‌توانیم ذات امور نامحدود را تصوّر کنیم و چگونگی وجودشان را دریابیم.

۲۳- چرا ذهن ما نمی تواند ذاب و حقیقت خداوند را شناسایی نماید؟
جواب: خداوند حقیقتی نامحدود دارد؛ در نتیجه، ذهن ما نمی‌تواند به حقیقت او احاطه پیدا کند و ذاتش را شناسایی نماید. بنابراین، با اینکه ما به وجود خداوند به عنوان آفریدگار جهان پی می‌بریم و صفات او رامی‌توانیم بشناسیم، امّا نمی‌توانیم ذات و چیستی او را دریابیم.

۲۴- پیامبر اکرم (ص) درباره شناخت ذات خداوند چه فرموده اند؟
جواب: پیامبر اکرم (ص) فرموده است:
تَفَکَّروا فی کُلِّ شَیءٍ وَلا تَفَکَّروا فی ذاتِ اللّٰهِ
در همه چیز تفکّر کنید ولی در ذات خداوند تفکّر نکنید.

۲۵- چرا رؤیت خداوند با چشم غیرممکن است؟
جواب: زیرا چشم ساختار مادی و جسمانی دارد و فقط از اشیا می‌تواند عکس برداری کند؛ آن هم اشیایی که طیف نوری قابل درک برای چشم را منعکس کنند؛ مثلاً چشم ما نورهای مادون قرمز و ماورای بنفش را نمی‌بیند. بنابراین، چشم حتّی توانایی دیدن همه اشیای مادی را هم ندارد، چه برسد به موجودات غیرمادی (مانند فرشتگان) و از این بالاتر به وجود مقدس خداوند که هیچ شکل و تصویری و هیچ طول و عرض و ارتفاعی ندارد. بنابراین، خداوند را نه تنها در این دنیا نمی‌توان با چشم مادی دید، بلکه در آخرت نیز نمی‌توان او را با این چشم مشاهده کرد.

۲۶- چگونه می‌‌توان خدا را دید؟
جواب: نوعی از دیدن وجود دارد که نه تنها امکان پذیر است، بلکه از برترین هدف‌های زندگی است و هر کس باید برای رسیدن به چنین دیدنی تلاش کند. این مرتبه، دیدن به وسیله «قلب» و ملاقات با خداست.

۲۷- هر کدام ازما براساس فطرت خویش خدا را در می‌‌یابیم وحضورش را درک می‌‌کنیم.
جواب: درست ✅

۲۸- اگر به خود نظر کنیم خود راپدیده‌ای می‌‌یابیم که وجود و هستی مان از خودمان هست.
جواب: ❌

۲۹- پدیده ها که وجودشان ازخودشان نیست برای موجود شدن نیازمند پدید اورنده‌ای هستند.
جواب: درست ✅

۳۰- خداوند موجود بر تر ومتعالی است که ما و پدیده های جهان درپدید امدن و هست شدن خود به او نیازمندیم.
جواب: درست ✅

۳۱- عقل انسان می‌‌گوید که هر موجودی به آفریننده نیاز دارد.
جواب: درست ✅

۳۲- ذهن ما می‌‌پذیرد که وجودی که ذاتا موجود است نیاز به پدیده آورنده دارد.
جواب: ❌

۳۳- هرچه معرفت انسان به خود و رابطه اش با خدا بیشتر شود نیاز او را کمتر احساس و عجز و بندگی خود را کمتر ابراز می‌‌کند.
جواب: ❌

۳۴- خداوند حقیقتی محدود است در نتیجه ذهن ما می‌‌تواند به حقیقت او احاطه پیدا کند و ذاتش را شناسایی کند.
جواب: ❌

۳۵- خداوند نور هستی است یعنی تمام موجودات وجود خود را از او می‌‌گیرند.
جواب: درست ✅

۳۶- هر کدام از ما براساس …… خویش خدا را درمی یابیم و ….. درک می‌‌کنیم.
جواب: فطرت – حضورش

۳۷- قرآن کریم ما را به ……. عمیق تر درباره خدا فرا می‌‌خواند.
جواب: معرفت

۳۸- پدیده ها که وجودشان ازخودشان نیست برای موجود شدن نیازمند به …پدید آورنده‌ای…… . هستند که خودش ..پدیدە…. نباشد بلکه وجودش از خودش باشد.

۳۹- یک پدیده فقط در صورتی در …وجود …. خود نیازمند دیگری نیست که خودش ….ذاتا….. موجود باشد.

۴۰- انسان‌های آگاه دائما سایه لطف و رحمت خدا را احساس می‌‌کنند و خود را ….نیازمند …. عنایات ..پیوسته… او می‌‌دانند.

۴۱- خداوند نور هستی است یعنی تمام موجودات …وجود … خود را از او می‌‌گیرند و به سبب او پیدا و ..آشکار شده…. و پا به عرصه هستی می‌‌گذارند.

۴۲- هر موجودی در حد خودش …تجلی بخش… خداوند و نشانگر حکمت، قدرت، رحمت و …صفات.. الهی است.

۴۳- روئیت خدا با چشم، غیر ممکن است زیرا چشم ساختار …مادی.. و ..جسمانی… دارد و فقط می‌‌تواند از اشیاء عکس برداری کند.

سوالات درس 1 دینی دوازدهم انسانی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت