سوالات متن درس ۴ دینی دوازدهم انسانی - همیار آموزش

۱- پیام آیه «قُل اِنَّما اَعِظُکُم بِواحِدَهٍ اَن تَقوموا لِلّٰهِ مَثنیٰ وَ فُرادیٰ. [سوره سبأ / ۴۶]» را بنویسید.
جواب: تنها موعظه خداوند به بندگان، قیام برای خدا و اخلاص در بندگی است.

۲- پیام آیات «اَلَم اَعهَد اِلَیکُم یا بَنی آدَمَ اَن لا تَعبُدُوا الشَّیطانَ اِنَّه‌و لَکُم عَدُوٌّ مُبینٌ * وَ اَنِ اعبُدونی هٰذا صِراطٌ مُستَقیمٌ. [سوره یس / ۶۰ و ۶۱]» را بنویسید.
جواب: انسان به صورت فطی به بندگی خدا و دوری از شیطان گرایش دارد.
اراد انسان در این گرایش نقش دارد.
بندگی خداوند تنها راه عاقبت بخیری انسان است.

۳- هدف از خلقت انسان چیست؟
جواب: هدف خلقت انسان تقرّب به خداست و این تقرّب بدون تلاش خود انسان به دست نمی‌آید.

۴- انسان در زندگی خود همواره بر سر کدام دو راهی است؟
جواب: انسان، همواره بر سر دوراهی بندگی خداوند و بندگی هوای نفس و شیطان قرار دارد و زندگی، صحنه انتخاب یکی از این دو راه است.

۵- پیام حدیث پیامبر اکرم (ص): «مؤمنان، با توجه به مراتب اخلاصشان، بر یکدیگر برتری پیدا می‌کنند.» را بنویسید.
جواب: توجه و مراقبت از حریم دل انسان باعث جلوگیری از ورود شرک به آن می‌‌شود.

۶- در روایتی از پیامبر اکرم (ص) راهیابی شرک به دل انسان چگونه است؟
جواب: راهیابی شرک به دل انسان از راه رفتن مورچه‌ای سیاه در شب تاریک بر تخته سنگی سیاه پنهان‌تر است.

۷- اخلاص به چه معناست؟
جواب: اخلاص به معنی خالص کردن و پاک کردن یک چیز از غیر آن است.

۸- کلمنه اخلاص در کاربرد دینی به چه معناست؟
جواب: این کلمه در کاربرد دینی بدین معناست که شخص عملش را فقط برای رضای خداوند و همان گونه که او دستور داده است، انجام دهد.

۹- آیا اخلاص دارای درجات و مراتبی است؟ توضیح دهید.
جواب: اخلاص مانند دوست داشتن، سخاوت و شجاعت درجات و مراتبی دارد. همان گونه که در ارزش گذاری طلا، عیار یا درصد خلوص آن اهمیت دارد، اعمال انسان نیز هرچه با اخلاص بالاتری همراه باشد، ارزش بیشتری دارد. مهم این است که انسان تلاش کند تا عمل خود را روز به روز برای خداوند خالص‌تر گرداند.

۱۰- پیام حدیث پیامبر اکرم که می‌‌فرماید: «مؤمنان، با توجه به مراتب اخلاصشان، بر یکدیگر برتری پیدا می‌کنند.» را بنویسید.
جواب: اخلاص دارای مراتبی است. هر چقدر یک نفر خالص تر باشد، ارزش بیشتری دارد.

۱۱- پیام آیه «نِیَّهُ المُؤمِنِ خَیرٌ مِن عَمَلِهٰ» را بنویسید.
جواب: اشاره به اهمیت نیت که منزله رو عمل است.

۱۲- پیام آیه «اِنَّمَا الاَعمالُ بِالنِّیّاتِ» را بنویسید.
جواب: اشاره به جایگاه ارزشمند نیت در عمل است.

۱۳- هر عملی از دو جزء تشکیل شده است، آنها را نام ببرید.
جواب: اول نیّت که به آن هدف یا قصد نیز می‌گوییم. دوم: شکل و ظاهر عمل.

۱۴- چرا عمل بدون نیت، کالبد بی جانی بیش نیست؟
جواب: قصد و نیّت به منزله روح عمل است و شکل عمل نیز در حکم بدن و کالبد آن روح می‌باشد. بنابراین، عمل بدون نیّت، کالبد بی جانی بیش نیست.

۱۵- در اسلام اخلاص ……شرط قبولی تمامی اعمالی……. است که فرد به درگاه خداوند عرضه می‌دارد.

۱۶- رابطه درستی و صحت عمل را با ذکر مثال توضیح دهید.
جواب: انسان مؤمن، علاوه بر اینکه می‌کوشد نیّت خود را خالص کند و عمل را به خاطر خدا انجام دهد، تلاش می‌کند عمل را به همان صورت که خداوند دستور داده است، انجام دهد؛ یعنی عمل را از جهت کمیّت، کیفیت، زمان، مکان و شیوه همان طوری انجام دهد که خداوند می‌خواهد؛ مثلاً اگر خداوند امر فرموده که نماز صبح در دو رکعت و با یک رکوع و دو سجده در هر رکعت و قبل از طلوع آفتاب انجام شود، انسان مؤمن نیز تلاش می‌کند نماز خود را به همین صورت انجام دهد تا صحیح و درست انجام داده باشد.

۱۷- در هر عملی باید دو «حُسن» موجود باشد، انها را نام ببرید و تعریف کنید.
جواب: حُسن فاعلی و حُسن فعلی. حسن فاعلی بدین معناست که انجام دهنده کار، دارای نیّت الهی باشد. حسن فعلی نیز بدین معناست که کار به درستی و به همان صورت که خداوند فرمان داده است انجام شود.

۱۸- راه های تقویت اخلاص را نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
جواب: ۱- افزایش معرفت و شناخت نسبت به خداوند: پیوند محکمی میان معرفت به خداوند و ایمان به او وجود دارد. همچنین ارتباط دقیقی میان ایمان به خدا و اخلاص برقرار است. بنابراین، هر قدر که معرفت ما به خداوند بیشتر شود به افزایش درجه اخلاص کمک خواهد کرد.
۲- راز و نیاز با خداوند و کمک خواستن از او: نیایش و عرض نیاز به پیشگاه خداوند و یاری جستن از او برای رسیدن به اخلاص، غفلت از خداوند را کم می‌کند، محبت او را در قلب تقویت می‌سازد و انسان را از کمک‌های الهی بهره مند می‌نماید.
۳- دوری از گناه و تلاش برای انجام واجبات: گناه، ریشه درخت اخلاص و بندگی را می‌سوزاند و آن را به تدریج از بین می‌برد، به همین جهت امیرالمؤمنین علی (ع) می‌فرماید: «تمام اخلاص در دوری از گناهان جمع شده است.»
از طرف دیگر، ترک گناه و توجه به واجبات و اطاعت از خداوند، درخت اخلاص را آبیاری می‌کند و رشد می‌دهد. در میان اعمال واجب، روزه تأثیر خاصی در تقویت اخلاص دارد. امیرالمؤمنین علی (ع) می‌فرماید: «خداوند بدان جهت روزه را واجب کرد تا اخلاص مردم را بیازماید.»

۱۹- پیام ابیات زیر را بنویسید.
آفرینش همه تنبیه خداوند دل است / دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار
این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود / هر که فکرت نکند نقش بود بر دیوار
جواب: تفکر در آیات الهی باعث افزایش معرفت و شناخت خداوند می‌‌شود.

۲۰- چه کسی آیات الهی را نخواهد یافت و دل به مهر او نخواهد داد؟
جواب: کسی که گرفتار غفلت شد و چشم اندیشه را به روی جهان بست.

۲۱- پیام بیت «مهر رخسار تو می‌تابد ز ذرات جهان / هر دو عالم پُر ز نور و دیده نابینا، چه سود» را بنویسید.
جواب: غفلت سبب می‌‌شود تا انسان چشمش را بر روی آیات الهی ببندد و مهر خداوند در قلبش جای نگیرد.

۲۲- میوه های درخت اخلاص را نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
جواب: ۱- دستیابی به درجاتی از حکمت: حکمت، به معنای علم محکم و استوار و به دور از خطاست که هدف درست و راه رسیدن به آن را نشان می‌دهد و مانع لغزش‌ها و تباهی‌ها می‌شود. انسان حکیم، به درجاتی از بصیرت و روشن بینی می‌رسد که می‌تواند در شرایط سخت و پیچیده، حق را از باطل تشخیص دهد و گرفتار باطل نشود.
۲- نفوذ ناپذیری در برابر وسوسه‌های شیطان: اگر انسان در اخلاص پیش رود، به مرحله‌ای می‌رسد که دیگر فریب وسوسه‌های شیطان را نمی‌خورد؛ چراکه شیطان، خود اقرار کرده است که توانایی فریب دادن مؤمنان با اخلاص را ندارد.
۳- دریافت پاداش‌های وصف نشدنی: بندگی خالصانه خداوند پاداش‌هایی دارد که چه بسا در ذهن ما نگنجد و از تصوّر و تخیّل ما فراتر رود. از جمله این پاداش‌های وصف نشدنی، دیدار محبوب حقیقی و تقرب به پیشگاه کسی است که بنا به تعبیر امیرمؤمنان، «نهایت آرزوی عارفان، دوست دل‌های صادقان، ولیّ مؤمنان و معبود عالمیان است.»

۲۳- حکمت به چه معناست؟
جواب: حکمت، به معنای علم محکم و استوار و به دور از خطاست که هدف درست و راه رسیدن به آن را نشان می‌دهد و مانع لغزش‌ها و تباهی‌ها می‌شود.

۲۴- انسان حکیم به چه درجاتی از بصیرت و روشن بینی می‌‌رسد؟
جواب:  انسان حکیم، به درجاتی از بصیرت و روشن بینی می‌رسد که می‌تواند در شرایط سخت و پیچیده، حق را از باطل تشخیص دهد و گرفتار باطل نشود.

۲۵- طبق سخن پیامبر اکرم (ص) «هرکس چهل روز کارهای خود را خالصانه برای خدا انجام دهد» چه نتایجی برای او حاصل می‌‌شود؟
جواب: چشمه های حکمت از قلبش بر زبانش جاری خواهد شد.

۲۶- پیامبر بیت «برو این دام بر مرغی دگر نه / که عنقا را بلند است آشیانه» را بنویسید.
جواب: شیطان توانایی فریب مومنان با اخلاص را ندارد. کار شیطان فقط وسوسه کردن است.

۲۷- چرا شیطان امروزه نیز، به صورت های گوناگون برای انسان ها دام پهن کرده است؟
جواب: تا هوس زودگذر آنها را تحریک کند و به گناه بکشاند و آنان را از بهشت جاویدان محروم سازد.

۲۸- چند مورد از دام هایی که شیطان برای انسان ها پهن کرده است را نام ببرید.
جواب: فیلم‌ها، وبگاه‌ها، شبکه‌های ماهواره‌ای گمراه کننده، شبکه‌های مجازی ناسالم و گروه‌ها و دسته‌های منحرف اجتماعی از جمله این دام‌هاست.

۲۹- مقاومت در برابر دام های شیطان نیازمند چه چیزی است؟
جواب: مقاومت در برابر آنها نیازمند روی آوردن به پیشگاه خداوند و پذیرش خالصانه فرمان‌های اوست.

۳۰- ابیات زیر به چه چیزی اشاره می‌‌کند؟
بندگی کن تا که سلطانت کنند / تن رها کن تا همه جانت کنند
همچو سلمان در مسلمانی بکوش / ای مسلمان تا که سلمانت کنند
خوی حیوانی سزاوار تو نیست / ترک این خو کن که انسانت کنند
چون نداری درد، درمان هم مخواه / درد پیدا کن که درمانت کنند
بنده شیطانی و داری امید / که ستایش همچو یزدانت کنند؟
جواب: این ابیات به دریافت پاداش وصف نشدنی که یکی از میوه های درخت اخلاص می‌‌باشد، اشاره می‌‌کنند.

۳۱- هدف خلقت انسان تقرب به خداست و این تقرب بدون سعی و تلاش خود انسان بدست نمی آید.
جواب: درست ✅

۳۲- اخلاص مانند دوست داشتن، سخاوت، شجاعت و هر عمل قلبی نیست که درجات و مراتبی ندارد.
جواب: نادرست ❌

۳۳- ترک گناه و توجه به واجبات و اطاعت از خداوند، درخت اخلاص را ابیاری می‌‌کند.
جواب: درست ✅

۳۴- حُسن فعلی بدین معناست که انجام دهنده کار، دارای معرفت درست و نیت الهی باشد.
جواب: نادرست ❌

۳۵- کسی که راه توحید را برمی گزیند خطراتی او را تهدید می‌‌کند و احتمال انحراف از توحید برای او هست.
جواب: درست ✅

۳۶- کسی که روحیه حق پذیری دارد و در مقابل حق تسلیم است به آسانی وارد مسیر بندگی نمی شود.
جواب: نادرست ❌

۳۷- انسان مومن می‌‌کوشد قلبش را خانه خداوند کند و تنها به او دل ببندد.
جواب: درست ✅

۳۸- در هر عملی باید دو حسن موجود باشد حُسن …..فاعلی……. و حُسن ….فعلی….. .

۳۹- حُسن فاعلی بدین معناست که انجام دهنده کار دارای ….معرفت درست…. و ……نیت الهی…… باشد.

۴۰- اگر کسی گرفتار غفلت شد و چشم اندیشه را به روی جهان بست …..آیات الهی…….. را نخواهد یافت.

۴۱- اگر انسان در اخلاص پیش رود، به مرحله‌ای می‌‌رسد که دیگر فریب ………وسوسه های شیطان…. را نمی خورد.

۴۲- هرقدر که معرفت ما به خداوند بیشتر شود به افزایش …… درجه اخلاص……. کمک خواهد کرد.

۴۳- خداوند بدان جهت روزه را واجب کرد تا …….اخلاص….. مردم را بیازماید.

۴۴- اخلاص به معنای ……..خالص کردن….. و ……… پاک کردن…. یک چیز از غیر آن است.

سوالات درس 4 دینی دوازدهم انسانی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت