سوالات متن درس ۸ دینی دوازدهم انسانی - همیار آموزش

۱- چه نوع تصمیم هایی توبه نام دارند؟
جواب: تصمیم‌های جدید همواره برای تکمیل پیما‌ن‌های قبلی و پیمودن ادامه راه نیست، بلکه گاه برای بازگشت از مسیری است که چندی به غلط پیموده شده و آثار زیان باری برجای گذاشته است. این گونه تصمیم‌ها «توبه» نام دارد.

۲- انقلاب علیه خود به چه معناست؟
جواب: در میان مخلوقات، انسان موجودی است که علاوه بر ایستادگی در برابر موانع بیرونی، می‌تواند در برابر موانع درونی نیز ایستادگی کرده و حتی علیه خود انقلاب کند؛ بدین معنا که می‌تواند با پیروی از عقل، علیه تمایلات ناپسند خود قیام کند و انقلاب نماید.

۳- توبه در لغت و در اصطلاح دینی به چه معناست؟
جواب: توبه در لغت به معنای بازگشت است و در اصطلاح دینی، به معنای بازگشت از گناه به سوی خداوند و قرار گرفتن در دامن عفو و غفران اوست.

۴- توبه چه زمانی رخ می‌‌دهد؟
جواب: این حالت وقتی رخ می‌دهد که انسان از گناه پشیمان شده و قصد انجام آن را نداشته باشد.

۵- با بازگشت بنده گناهکار،‌ چه نتایجی برای او حاصل می‌‌شود؟
جواب: با بازگشت بنده گناهکار، خداوند نیز به سوی او باز می‌گردد و درهای رحمتش را به رویش می‌گشاید و آرامش را به قلب او باز می‌گرداند.

۶- چه زمانی توبه انجام شده و گناه بخشیده می‌‌شود؟
جواب: همین که انسان بعد از انجام گناه، در دل احساس پشیمانی کند و زبان حالش این باشد که: «چقدر بد شد! چرا به فرمان خدا بی توجهی کردم؟ دیگر این کار را انجام نمی‌دهم». توبه انجام شده و گناه بخشیده می‌شود.

۷- چه کسی توبه نکرده است؟
جواب: با زبان «استغِفرُاللّه» بگوید اما در قلبش پشیمان نباشد و قصد انجام دوباره آن گناه را داشته باشد، چنین کسی توبه نکرده است.

۸- عمل پیرایش یا تخلیه را تعریف کنید.
جواب: گناه، آلودگی است و توبه، پاک شدن از آلودگی‌هاست. توبه گناهان را از قلب خارج می‌کند و آن را شست وشو می‌دهد. به همین جهت این عمل را «پیرایش» یا «تخلیه» نیز می‌گویند.

۹- طبق سخن رسول خدا (ص) کسی که از گناه توبه کرده، مانند چه کسی است؟
جواب: همانند کسی است که هیچ گناهی نکرده است.

۱۰- امام باقر (ع) می‌فرماید: «برای توبه کردن ….پشیمانی… کافی است.»

۱۱- امیرمومنان علی (ع) درباره توبه چه می‌‌فرمایند؟
جواب: توبه دل‌ها را پاک می‌کند و گناهان را می‌شوید.

۱۲- پیام های آیه «قُل یا عِبادِیَ الَّذینَ اَسرَفوا عَلیٰ اَنفُسِهِم لا تَقنَطوا مِن رَحمَهِ اللّٰه اِنَّ اللّٰهَ یَغفِرُ الذُّنوبَ جَمیعًا اِنَّهُ هُوَ الغَفورُ الرَّحیمُ» را بنویسید.
جواب: این آیه بشارت به بندگان گناهکار و پشیمان است.
رحمت خداوند عام و فراگیر است.
توبه سبب پیرایش گناهان است.
انسان نباید هیچ وقت از رحمت خدا ناامید شود.

۱۳- آیا توبه فقط گناهان را پاک می‌‌کند؟ توضیح دهید.
جواب: توبه نه تنها گناه را پاک می‌کند، بلکه اگر ایمان و عمل صالح نیز به دنبال آن بیاید، گناهان را به حسنات تبدیل می‌کند. خداوند می‌فرماید: «کسی که باز گردد و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، خداوند گناهان آنان را به حسنات تبدیل می‌کند زیرا خداوند آمرزنده و مهربان است.»

۱۴- توبه در …جوانی… آسان‌تر است و خداوند توبه …جوانان…. را بسیار دوست دارد.

۱۵- چه کسی نزد پیامبر محبوب است؟
جواب: «کسی نزد من محبوب‌تر از جوان توبه کار نیست.»

۱۶- آیا در توبه همیشه باز است؟ توضیح دهید.
جواب: درِ توبه همیشه باز است، اما توفیق توبه همواره میسر نیست. باید لحظه‌های توفیق را شکار کرد و خود را در دامن مهر خداوند انداخت.

۱۷- تکرار توبه، اگر واقعی باشد، چه نتایجی در پی دارد؟
جواب: تکرار توبه، اگر واقعی باشد، نه تنها به معنی دور شدن از خداوند نیست، بلکه موجب محبوب شدن انسان نزد خداوند و جلب رحمت او می‌شود.

۱۸- خداوند کسانی را که زیاد …توبه…. می‌کنند، دوست دارد و پاکیزگان را دوست دارد.

۱۹- چرا خداوند کسی را که فورا از گناه خود ناراحت می‌‌شود و بسیار توبه می‌‌کند، دوست دارد؟
جواب: زیرا می‌بیند چنین فردی، با اینکه در دام گناه افتاده، امّا قلبش نزد اوست و به سرعت از عمل خود پشیمان می‌شود.

۲۰- حیله های شیطان برای دور کردن انسان از توبه را نام ببرید و هر کدام را توضیح دهید.
جواب: ۱- ناامید کردن از رحمت الهی: ابتدا انسان را با این وعده که «گناه کن و بعد توبه!» به سوی گناه می‌کشاند و وقتی که او آلوده شد، از رحمت الهی مأیوسش می‌سازد و می‌گوید «آب که از سر گذشت چه یک وجب، چه صد وجب.» در این حالت، انسان با خود می‌گوید که کار از کار گذشته و پرونده عملم نزد خداوند آن قدر سیاه است که دیگر توبه‌ام پذیرفته نیست. درحالی که آدمی، هرقدر هم که بد باشد، اگر واقعاً توبه کند و نادم و پشیمان شود، حتماً خداوند توبه‌اش را می‌پذیرد.
۲- به تأخیر انداختن توبه (تسویف): «تسویف» از ریشه «سَوف» و به معنای امروز و فردا کردن و کار امروز را به فردا انداختن است. به عبارت دیگر، فرد گنهکار دائماً به خود می‌گوید «به زودی توبه می‌کنم.» و این گفته را آن قدر تکرار می‌کند، تا اینکه دیگر میل به توبه در او خاموش می‌شود.
۳- گام به گام کشاندن به سوی گناه: روش دیگر شیطان برای کشاندن انسان به شقاوت این است که او را گام به گام و آهسته به سمت گناه می‌کشاند تا در این فرایند تدریجی، متوجه زشتی گناه و قبح آن نشود و اقدام به توبه نکند. برای مثال، شیطان از همان ابتدا، انسان را به رابطه نامشروع با جنس مخالف دعوت نمی‌کند، بلکه در گام اول سخن از یک دوستی ساده به میان می‌آورد، دوستی‌ای که فقط در حد صحبت و درد دل کردن است. اما در گام‌های بعدی و به صورت تدریجی چنان این دوستی را پیش می‌برد که فرد خود را غرق در فساد و آلودگی می‌بیند.

۲۱- شیطان چگونه انسان را به سوی گناه می‌‌کشاند؟
جواب: ابتدا انسان را با این وعده که «گناه کن و بعد توبه!» به سوی گناه می‌کشاند و وقتی که او آلوده شد، از رحمت الهی مأیوسش می‌سازد و می‌گوید «آب که از سر گذشت چه یک وجب، چه صد وجب.»

۲۲- تسویف به چه معناست؟
جواب: «تسویف» از ریشه «سَوف» و به معنای امروز و فردا کردن و کار امروز را به فردا انداختن است. به عبارت دیگر، فرد گنهکار دائماً به خود می‌گوید «به زودی توبه می‌کنم.» و این گفته را آن قدر تکرار می‌کند، تا اینکه دیگر میل به توبه در او خاموش می‌شود.

۲۳- این حیله شیطان، به تاخیر انداختن توبه یا تسویف بیشتر برای گمراه کردن چه کسانی به کار می‌‌رود، توضیح دهید.
جواب: این حیله شیطان، بیشتر برای گمراه کردن جوانان به کار می‌رود. به او می‌گوید تو هنوز جوانی و فرصت توبه داری، بالاخره در آینده می‌توانی توبه کنی. امّا این یک دام است و سبب عادت جوان به گناه می‌شود، به طوری که ممکن است ترک گناه برایش سخت گردد.

۲۴- چه زمانی دیگر معلوم نیست که انسان میل به توبه پیدا می‌‌کند؟ توضیح دهید.
جواب: درست است که هر وقت برگردیم خدا قبولمان می‌کند، اما اگر انسانی غرق گناه شود، دیگر معلوم نیست که میل به توبه پیدا کند. شاید گناه به قدری بر روحش غلبه کند که هیچ وقت قلبش از گناه پشیمان نشود و وقتی که پشیمانی قلبی نباشد توبه‌ای صورت نگرفته است.

۲۵- چرا شیطان انسان را گام به گام و آهسته به سمت گناه می‌‌کشاند؟ مثال بزنید.
جواب: تا در این فرایند تدریجی، متوجه زشتی گناه و قبح آن نشود و اقدام به توبه نکند. برای مثال، شیطان از همان ابتدا، انسان را به رابطه نامشروع با جنس مخالف دعوت نمی‌کند، بلکه در گام اول سخن از یک دوستی ساده به میان می‌آورد، دوستی‌ای که فقط در حد صحبت و درد دل کردن است. اما در گام‌های بعدی و به صورت تدریجی چنان این دوستی را پیش می‌برد که فرد خود را غرق در فساد و آلودگی می‌بیند.

۲۶- مراحل تکمیلی توبه را نام ببرید و هر کدام را توضیح دهید.
جواب:
۱- تلاش در جهت دور شدن از گناه: توبه کننده تلاش می‌کند دیگر به سراغ گناهی که از آن پشیمان شده است نرود؛ زیرا انجام آن مساوی با شکستن توبه است که در آن صورت باز هم باید توبه کند. به عبارت دیگر، اگر توبه کننده حقیقتاً توبه کرده باشد، گرچه ممکن است به آن گناه علاقه‌ای هم داشته باشد، سعی خواهد کرد در عمل از آن دوری نماید؛ یعنی از افراد، مکان‌ها و موقعیت‌هایی که می‌توانند زمینه ساز شکل گیری گناه باشند، دوری می‌کند.
۲- جبران حقوق الهی و حقوق مردم: توبه کننده تلاش می‌کند حقوقی را که با گناه خود ضایع کرده است جبران نماید. دسته‌ای از این حقوق، مربوط به خداوند است. مهم‌ترین حق خداوند نیز، حق اطاعت و بندگی اوست. توبه کننده باید بکوشد کوتاهی‌های خود را در پیشگاه خداوند جبران کند؛ برای مثال، نمازها یا روزه‌های از دست داده را به تدریج قضا نماید و عبادت‌های ترک شده را به جا آورد.

۲۷- چرا توبه کننده تلاش می‌‌کند دیگر به سراغ گناهی که از آن پیشمان شده است نرود؟
جواب: زیرا انجام آن مساوی با شکستن توبه است که در آن صورت باز هم باید توبه کند. به عبارت دیگر، اگر توبه کننده حقیقتاً توبه کرده باشد، گرچه ممکن است به آن گناه علاقه‌ای هم داشته باشد، سعی خواهد کرد در عمل از آن دوری نماید؛ یعنی از افراد، مکان‌ها و موقعیت‌هایی که می‌توانند زمینه ساز شکل گیری گناه باشند، دوری می‌کند.

۲۸- روش دیگر شیطان برای کشاندن انسان به شقاوت این است که او را ….گام به گام و آهسته… به سمت گناه می‌کشاند.

۲۹- از مراحل تکمیلی توبه، جبران حقوق الهی را با ذکر مثال توضیح دهید.
جواب:
– توبه کننده تلاش می‌کند حقوقی را که با گناه خود ضایع کرده است جبران نماید. دسته‌ای از این حقوق، مربوط به خداوند است. مهم‌ترین حق خداوند نیز، حق اطاعت و بندگی اوست. توبه کننده باید بکوشد کوتاهی‌های خود را در پیشگاه خداوند جبران کند؛ برای مثال، نمازها یا روزه‌های از دست داده را به تدریج قضا نماید و عبادت‌های ترک شده را به جا آورد.
– دسته‌ای دیگر، حقوق مردم است. توبه کننده باید بکوشد اگر ستمی بر مردم کرده است آن را جبران نماید و حقوق مادی یا معنوی آنها را در حد توان ادا کند و رضایت صاحبان حق را به دست آورد و اگر به آنان دسترسی ندارد، به نیابت از آنان صدقه دهد و برایشان دعای خیر و طلب آمرزش نماید.

۳۰- از مراحل تکمیلی توبه، جبران حقوق مردم را توضیح دهید.
جواب: توبه کننده باید بکوشد اگر ستمی بر مردم کرده است آن را جبران نماید و حقوق مادی یا معنوی آنها را در حد توان ادا کند و رضایت صاحبان حق را به دست آورد و اگر به آنان دسترسی ندارد، به نیابت از آنان صدقه دهد و برایشان دعای خیر و طلب آمرزش نماید.

۳۱- توجه کنیم که حقوق ….معنوی … انسان‌ها بسیار مهم‌تر از حقوق …مادی… آنان است.

۳۲- چرا حقوق معنوی انسان‌ها بسیار مهم‌تر از حقوق مادی آنان است؟ توضیح دهید.
جواب: اگر با دروغ، غیبت و تهمت آبروی انسانی ریخته شده، اگر قلب پدر یا مادری بر اثر بی حرمتی فرزندی شکسته شده، اگر با توزیع کتاب یا راه انداختن یک شبکه اجتماعی گمراه کننده در فضای مجازی، فساد و تباهی در جامعه گسترش یافته، اگر رفتار ناپسند برخی افراد سبب بدبینی دیگران به دین شده، در واقع حقوق معنوی افراد ضایع شده است و باید فرد توبه کننده به جبران حقوق از دست رفته بپردازد.

۳۳- چند مورد از انحراف های اجتماعی که باید در همان مراحل ابتدایی خود اصلاح شوند را نام ببرید.
جواب: رباخواری، رشوه گرفتن، بی توجهی به عفاف و پاکدامنی، ظلم کردن و ظلم پذیری و اطاعت از غیر خدا از جمله این بیماری‌ها و انحراف‌هاست.

۳۴- مهمترین راه اصلاح و معالجه از انحراف اجتماعی چیست؟
جواب: انجام دادن وظیفه امر به معروف و نهی از منکر است.

۳۵- کوتاهی در انجام دادن وظیفه امر به معروف و نهی از منکر سبب چیست؟
جواب: گناهان اجتماعی، قوی‌تر و محکم‌تر می‌شوند و در تمام سطوح جامعه نفوذ می‌کنند.

۳۶- چرا انحراف های اجتماعی باید در همان مراحل ابتدایی خود اصلاح شوند؟
جواب: تا گسترش نیابند و ماندگار نشوند.

۳۷- چرا توبه در جوانی بسیار آسان تر از زمان پیری است؟ توضیح دهید.
جواب: دوره جوانی دوره انعطاف پذیری، تحوّل و دگرگونی و دوره پیری دوره کم شدن انعطاف و تثبیت خوی‌ها و خصلت‌هاست. اگر در دوره جوانی خصلت‌هایی در انسان پدید آمد و ماندگار شد خارج کردن آنها در پیری بسیار سخت و طاقت فرسا خواهد بود. صفات ناپسندی که در ما پدید می‌آیند، شبیه ریشه‌های نهالی هستند که در ابتدا نفوذ کمی در خاک دارد اما هر قدر زمان می‌گذرد، نفوذ آن بیشتر می‌شود و قوی‌تر می‌گردد تا جایی که کندن آن درخت بسیار سخت می‌شود. از این‌رو، توبه در جوانی بسیار آسان‌تر از زمان پیری است.

۳۸- تا چه زمانی برای توبه کردن مهلت داریم؟
جواب: سراسر عمر ظرف زمان توبه است، امّا بهترین زمان برای توبه، دوره‌ای است که امکان توبه بیشتر و انجام آن آسان‌تر و جبران گذشته راحت‌تر است.

۳۹- انسان می‌‌تواند علیه خود انقلاب کند یعنی می‌‌تواند با پیروی از عقل، علیه تمایلات ناپسند خود قیام کند.
جواب: درست ✅

۴۰- توبه در لغت به معنای احساس پشیمانی است.
جواب: نادرست ❌

۴۱- به عمل خروج و شستشوی گناهان از قلب انسان پیرایش یا تخلیه می‌‌گویند.
جواب: درست ✅

۴۲- در توبه همیشه باز نیست و توفیق توبه هم همواره میسر است.
جواب: نادرست ❌

۴۳- شیطان انسان را به تسویف می‌‌کشاند، تسویف از ر یشه سوف و به معنای امروز و فردا کردن است.
جواب: درست ✅

۴۴- اولین مرحلە از مراحل تکمیلی توبه عدم اصرار بر گناه است.
جواب: نادرست ❌

۴۵- توبە اجتماعی یعنی اگر جامعە در برخی ابعاد از مسیر توحید و اطاعت از خداوند خارج شود.
جواب: درست ✅

۴۶- سراسر عمر ظرف زمان توبه نیست بلکه دوران جوانی بهترین زمان است.
جواب: نادرست ❌

۴۷- توبه در لغت به معنای بازگشت است و درمورد بندگان به معنای بازگشت از ….گناه ….. به سوی ….خداوند….. است.

۴۸- گناه آلودگی است و …..توبه….. پاک کننده از آلودگی هاست.

۴۹- با توبه همه گناهان حتی …شرک…. هم آمرزیدە می‌‌شود.

۵۰- توبه کننده تلاش می‌‌کند حقوقی را که با ….گناه… خود ضایع کرده جبران نماید.

۵۱- توبه نه تنها گناه را پاک می‌‌کند بلکه اگر …ایمان … و …عمل صالح… نیز به دنبال آن بیاید، گناهان را به حسنات تبدیل می‌‌کند.

۵۲- توبه، گناهان را از قلب خارج می‌‌کند و آن را شستشو می‌‌دهد به همین جهت این عمل را …..پیرایش …. یا …..تخلیه….. نیز می‌‌گویند.

۵۳- تسویف ازریشه سوف و به معنای ……امروز … و …..فردا….. کردن و کار امروز را به فردا انداختن است

۵۴- روش دیگر شیطان برای کشاندن انسان به …..شقاوت…. این است که او را گام به گام و آهسته به سمت گناہ می‌‌کشاند.

سوالات درس 8 دینی دوازدهم انسانی

هایلایت PDF

مشاهده نمایش

دریافت