سوالات درس ۹ تاریخ دوازدهم با جواب - همیار آموزش

سوالات درس نهم تاریخ دوازدهم انسانی

سوالات متن تاریخ دوازدهم  / درس ۹ :نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران

۱-چه عواملی اهمیت و ارزش تسلط و دسترسی به منابع نفت را بیش از گذشته برای سیاستمداران و رهبران کشورهای قدرتمند آشکار ساخت؟
پاسخ: جنگ های جهانی اول و دوم.

۲- چه عاملی در اوایل سده ۲۰ م، توجه کشورهای استعمارگر و صاحبان صنایع بزرگ را بیش از گذشته به منطقه خاورمیانه و ایران جلب کرد؟
کشف معادن نفت.

۳- در زمان قاجار امتیاز کشف و استخراج نفت و گاز ایران به مدت ۶۰- سال به کدام سرمایه دار انگلیسی واگذار شد؟
پاسخ: ویلیام ناکس دارسی.

۴- در زمان مظفرالدین شاه قاجار، امتیاز کشف و استخراج نفت و گاز در سرتاسر ایران با چه شرایطی و به دارسی واگذار شد؟
پاسخ: به مدت ۶۰ سال در برابر پرداخت ۲۰ هزار لیره نقد ، ۲۰ هزار لیره به شکل سهام و %۱۶ سود خالص سالانه به دولت ایران به دارسی واگذار شد.

۵- به نظرشما، اکتشاف نفت در ایران چه تأثیری در تاریخ معاصر کشور داشته است؟
پاسخ: ۱تأثیر مثبت داشته است. (اقتصاد کشور را متحول کرد)
۲- تأثیر منفی داشت. (استعمارگران نظرشان به ایران جلب شد).

۶- با توجه به متن کتاب، به نظر شما چرا نفت در یکصد سال اخیر اهمیت فوق العاده یافته و این منبع چه تاثیری بر تحولات جهان داشته است؟
پاسخ: با پیشرفت و گسترش صنعت در یکصد و پنجاه سال اخیر، نفت به عنوان مهم ترین منبع تأمین انرژی اهمیت فوق العاده‌ای یافت. جنگ های جهانی اول و دوم اهمیت و ارزش تسلط و دسترسی به منابع نفت را بیش از گذشته برای سیاستمداران و رهبران کشورهای قدرتمند آشکار ساخت.

۷- فعالیت های انگلیسی ها برای یافتن منابع نفت در مناطق مختلف ایران در کجا به نتیجه رسید؟
پاسخ: مسجدسلیمان.

۸- پس از دستیابی انگلیسی ها به نفت در ایران، چه شرکتی تشکیل شد و چه اقداماتی انجام داد؟
پاسخ: شرکت جدیدی به نام «شرکت نفت پارس و انگلیس» تشکیل شد. این شرکت چاه های زیادی در مسجدسلیمان حفر نمود و خط لوله‌ای هم از آن جا تا آبادان کشید.

۹- چرا دولت انگلیس ۵۱ درصد سهام شرکت نفت پارس- انگلیس را خریداری کرد و حق نظارت کامل برآن شرکت را به دست آورد؟
پاسخ: زیرا به ارزش منابع عظیم نفت ایران و اهمیت آن برای نیروی دریایی خود آگاه شد و این شرکت به بازوی پرقدرت اقتصادی و سیاسی دولت انگلیس تبدیل می‌‌شد و زمینه اعمال نفوذ و مداخله بیشتر انگلیسی ها را در ایران فراهم می‌‌کرد.

۱۰- چرا رضاشاه امتیازنامه دارسی را یک طرفه لغو کرد و قرارداد نفتی دیگری را با انگلستان منعقد نمود؟
پاسخ: در سال های پس از انقلاب مشروطه، همواره میان دولت ایران و انگلیس اختلافات دامنه داری در خصوص نحوه عملکرد شرکت نفت ایران و انگلیس و پرداخت سهم ایران وجود داشت. در نتیجه چنین اختلافاتی بود که رضاشاه امتیاز نامه دارسی را یک طرفه لغو کرد.

۱۱- دستاوردهای قرارداد نفتی ۱۹۳۳ را برای ایران بنویسید.
۱- سهم ایران نسبت به قرارداد دارسی اندکی افزایش یافت
۲- محدوده جغرافیای ی قرارداد به میدان های نفتی شناخته شده جنوب کشور محدود گردید.
۳- در عوض۳۰ سال به مدت قرارداد افزوده شد.

۱۲- محدوه جغرافیایی قرارداد دارسی را با قرارداد ۱۹۳۳م/ ۱۳۱۲ش. مقایسه کنید.
پاسخ: در قرارداد جدید سهم ایران نسبت به قرارداد قبلی اندکی افزایش یافت و منطقه جغرافیایی قرارداد به میدان های نفتی شناخته شده جنوب کشور محدود گردید، اما در عوض ۳۰ سال بر مدت قرارداد افزوده شد. (محدوه جغرافیایی قرارداد دارسی:کشف و استخراج نفت و گاز در سرتاسر ایران. محدوه جغرافیایی قرارداد: ۱۹۳۳میدان های نفتی جنوب کشور).

۱۳- نیروهای متفقین پس از اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ و برکناری و تبعید رضاشاه از کشور، دست به چه اقداماتی زدند؟
پاسخ: ۱- کنترل مستقیم راه های اصلی خلیج فارس به مرزهای شوروی
۲- حفاظت از چاه ها و تأسیسات نفت جنوب
۳- بازداشت برخی از شخصیت های ایرانیِ هوادار دولت های محور
۴- بازداشت تعدادی از آلمانی های فعال در ایران.

۱۴- متفقین بعد از اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ چه تضمین و وعده‌ای به ایران دادند؟
پاسخ: متفقین ضمن تأکید بر اینکه در اداره امور کشور مداخله نخواهند کرد، تمامیت ارضی ایران را تضمین کردند و وعده دادند که ظرف شش ماه پس از پایان جنگ، نیروهایشان را از ایران بیرون خواهند برد.

۱۵- چه عواملی پس تصرف ایران توسط متفقین در شهریور ، ۱۳۲۰ موجب بروز مشکلات و اعتراض های خیابانی متعددی در شهرهای مختلف کشور شد؟
پاسخ: کمبود و گرانی مواد غذایی و به ویژه نان در زمان جنگ جهانی دوم، موجب بروز قحطی، بیماری و نابسامانی های اقتصادی و اعتراض های خیابانی متعددی در شهرهای مختلف کشور از جمله تهران شد.

۱۶- در دوران اشغال ایران توسط نیروهای متفقین در زمان جنگ جهانی دوم، دولت های آمریکا و شوروی بر سر چه مسائلی با یکدیگر رقابت شدیدی داشتند؟
امتیاز استخراج در سایر مناطق کشور.

۱۷- محمدرضا شاه پهلوی در ابتدای سلطنتش به منظور تحکیم جایگاه خویش، دست به چه اقداماتی زد؟
پاسخ: ۱- هنگام ادای سوگند در مجلس شورای ملی سوگند خورد که مطابق قانون اساسی به عنوان یک پادشاه مشروطه، فقط سلطنت کند و نه حکومت
۲- املاکی را که پدرش تصرف کرده بود، در اختیار دولت نهاد که به صاحبانش بازگردانده شود
۳- به مراجع تقلید اطمینان داد که حکومت او حجاب را محدود یا ممنوع نخواهد کرد.

۱۸- اوضاع سیاسی کشور در فاصله سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ چگونه بود؟
پاسخ: شاه فقط بر ارتش مسلط بود، نظارت و قدرت اداری و اجرایی کشور در اختیار مجلس شورای ملی و هیئت دولت بود. اعیان و اشراف زمین دار و غیرزمین دار در مجلس، کابینه و در سطح محلی، قدرت و نفوذ زیادی داشتند. مطبوعات و احزاب نیز به صورت گسترده و با شور و شوق فراوان به فعالیت پرداختند و نقش مؤثری را در تحولات سیاسی و اجتماعی ایفا کردند.

۱۹- در پی رقابت شدیدی میان دولت های آمریکا و شوروی برای کسب امتیاز استخراج نفت شمال، نمایندگان مجلس چه طرحی را به تصویب رساندند؟
نمایندگان مجلس شورای ملی به پیشنهاد دکتر محمد مصدق طرحی را به تصویب رساندند که دولت را از مذاکره و انعقاد قرارداد با کشورهای خارجی در خصوص نفت ایران بدون تأیید و تصویب مجلس منع می‌‌کرد.

۲۰- پیشنهاد دهنده اتخاذ سیاست موازنه منفی در مجلس که بود؟
پاسخ: دکتر محمد مصدق.

۲۱- مصوبه عدم مذاکره و انعقاد قرارداد با کشورهای خارجی در خصوص نفت ایران بدون تأیید و تصویب مجلس، به چه منزله‌ای بود؟
پاسخ: این مصوبه به منزله اتخاذ سیاست « موازنه منفی» یعنی ایستادگی در برابر امتیاز خواهی دولت های سلطه جو بود و دقیقاً خلاف سیاست «موازنه مثبت» تلقی می‌‌شد که تسلیم شدن در برابر قدرت های بزرگ و اعطای امتیاز به آن ها را توصیه می‌‌کرد.

۲۲- سیاست موازنه منفی و سیاست موازنه مثبت در تاریخ معاصر ایران را با هم مقایسه کنید؟
پاسخ: سیاست «موازنه منفی» یعنی ایستادگی در برابر امتیازخواهی دولت های سلطه جو بود و سیاست «موازنه مثبت» یعنی تسلیم شدن در برابر قدرت های بزرگ و اعطای امتیاز به آن ها.

۲۳- سیاست موازنه منفی دکتر مصدق به چه معنا بود و با موازنه مثبت چه تفاوتی داشت؟
پاسخ: یعنی ایستادگی در برابر امتیازخواهی دولت های سلطه جو، بود و دقیقاَ خلاف سیاست موازنه مثبت تلقی می‌‌شد، که تسلیم شدن در برابر قدرت های بزرگ و اعطای امتیاز به آنها را توصیه می‌‌کرد.

۲۴- احمد قوام (قوام السلطنه) نخست وزیر وقت برای خروج نیروهای شوروی از ایران پس از جنگ جهانی دوم چه اقدامی انجام داد؟
پاسخ: طی موافقت نامه ای امتیاز نفت شمال را به شوروی واگذار کرد.

۲۵- چرا احمد قوام (قوام السلطنه) نخست وزیر وقت، طی موافقت نامه‌ای امتیاز نفت شمال را به شوروی واگذار کرد؟
پاسخ: چون پس از پایان جنگ جهانی دوم، شوروی نمی خواست بدون گرفتن امتیاز، نیروهایش را از ایران خارج کند.

۲۶- نمایندگان مجلس شورای ملی در قبال واگذاری امتیاز نفت شمال توسط دولت قوام به شوروی چه واکنشی نشان دادند؟
پاسخ: نمایندگان مجلس نه تنها موافقت نامه مذکور را رد کردند، بلکه واگذاری هرگونه امتیاز استخراج نفت و مشتقات آن را به خارجی ها ممنوع کردند.

۲۷- نمایندگان مجلس شورای ملی در جریان مخالفت با اعطای امتیاز نفت شمال به شوروی دولت را به انجام چه کاری مکلف ساختند؟
پاسخ: دولت را مکلف ساختند که برای استیفای حقوق ملی در موضوع نفت جنوب، مذاکره و اقدامات لازم را انجام دهد.

۲۸- مذاکره کننده ایران در قرارداد الحاقی نفت با انگلستان که بود؟
پاسخ: گلشائیان.

۲۹- قراردادی الحاقی(گس- گلشائیان) چگونه تدوین و امضا شد؟
پاسخ: پس از مذاکراتی که میان نماینده دولت ایران و نماینده شرکت نفت ایران و انگلیس به هدف بازنگری در قرارداد نفت جنوب و تأمین منافع ایران صورت گرفت.

۳۰- چرا معدودی از نمایندگان مخالف مجلس شورای ملی مانع از رأی گیری قرارداد الحاقی(گس- گلشائیان) شدند؟
پاسخ: چون این قرارداد اندکی معاهده نفتی ۱۳۱۲ ش. را تعدیل کرد که تأمین کننده حقوق و منافع کشور ما نبود.

۳۱- در مجلس شانزدهم، چه کسانی با قرارداد الحاقی(گس- گلشائیان) مخالفت کردند و این قرارداد چه سرنوشتی یافت؟
پاسخ: اقلیتی از نمایندگان عضو جبهه ملی به رهبری دکتر مصدق و با مخالفت موثر خود از تصویب آن جلوگیری کردند.

۳۲- علل مهم مخالفت برخی از نمایندگان مجلس شانزدهم با قرارداد الحاقی(گس- گلشائیان) چه بود؟
پاسخ: زیرا این قرارداد علاوه بر نادیده گرفتن حقوق مادی مردم ایران، به نوعی حاکمیت ملی و استقلال کشور را نقض کرده و به تسلط بیگانگان بر منابع و صنعت نفت مشروعیت می‌‌بخشید.

۳۳- چه کسانی طرح ملی شدن صنعت نفت ایران را پیشنهاد کردند؟
پاسخ: نمایندگان مخالف قرارداد الحاقی در مجلس شانزدهم، ضمن مخالفت با این قرارداد، طرح ملی شدن صنعت نفت ایران را پیشنهاد کردند.

۳۴- عکس العمل جامعه ایران نسبت به طرح ملی شدن صنعت نفت ایران چه بود؟
پاسخ: این طرح با استقبال گسترده شخصیت ها، قشرها و گروه های مختلف سیاسی، ملی و مذهبی روبه رو شد. بسیاری از مطبوعات نیز به پشتیبانی از آن پرداختند و تظاهرات و اعتصاب هایی در مخالفت با قرارداد الحاقی و طرفداری از ملی شدن صنعت نفت برپا گردید.

۳۵- عکس العمل آیت الله کاشانی نسبت به طرح ملی شدن صنعت نفت ایران چه بود؟
پاسخ: آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی با جدّیت تمام از جنبش ملی شدن صنعت نفت حمایت کرد. وی از طریق اعلامیه‌ای مبارزه برای ملی شدن نفت را تکلیف دینی و وطنی ملت ایران برشمرد و در پی آن تعدادی از علما نیز نظر او را تأیید کردند.

۳۶- عکس العمل انگلستان و عوامل داخلی نسبت به طرح ملی شدن صنعت نفت ایران چه بود؟
پاسخ: انگلستان و عوامل داخلی آن برای حفظ منافع استعماری خود و جلوگیری از استیفای حقوق ملت ایران به تکاپو افتادند. سپهبد حاجعلی رزم آرا در مقام نخست وزیر (تیر تا اسفند ۱۳۲۹) از سیاست انگلستان جانبداری و به شدت با ملی شدن صنعت نفت مخالفت می‌‌کرد.

۳۷- سپهبد حاجعلی رزم آرا نخست وزیر وقت، چرا و توسط چه کسی و از چه گروهی به قتل رسید؟
پاسخ: به علت جانبداری از سیاست انگلستان و مخالفت با ملی شدن صنعت نفت توسط خلیل طهماسبی یکی از اعضای جمعیت فداییان اسلام به قتل رسید.

۳۸- اعدام انقلابی رزم آرا به دست خلیل طهماسبی چه نتیجه‌ای به دنبال داشت؟
پاسخ: مهم ترین مانع بر سر راه ملی شدن صنعت نفت برداشته شد. چند روز بعد از قتل رزم‌آرا، نخست مجلس شورای ملی و سپس مجلس سنا در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ طرح ملی شدن صنعت نفت را تصویب کردند.

۳۹- به دنبال کدام حادثه در ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ نخست مجلس شورای ملی (۲۴ اسفند ۱۳۲۹) و سپس مجلس سنا در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ طرح ملی شدن صنعت نفت را تصویب کردند؟
پاسخ: قتل رزم آرا نخست وزیر وقت.

۴۰- چه عواملی در خیزش ملت ایران علیه استعمار انگلیس برای طلب کردن و گرفتن حقوق ملی (نفت) تأثیر بسزایی داشت؟
پاسخ: پیروزی جنبش های ضد استعماری مردم هندوستان علیه استعمار پیر(انگلیس) و نیز موفقیت حرکت های استقلال طلبی در برخی از کشورهای آسیایی و آفریقایی.

۴۱- چه عواملی باعث نخست وزیری دکتر مصدق در اردیبهشت ۱۳۳۰ شد؟
پاسخ: به واسطه حمایت گسترده افکار عمومی، اتحاد و همکاری تنگاتنگ نیروهای ملی و مذهبی و پشتیبانی قاطع آیت الله کاشانی، دکتر مصدق نخست وزیر شد.

۴۲- هدف از نخست وزیری دکتر مصدق چه بود؟
پاسخ: تا قانون ملی شدن صنعت نفت و خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس را با قاطعیت به اجرا درآورد.

۴۳- اقدامات دولت دکتر مصدق پس از روی کار آمدن چه بود؟
پاسخ: بی درنگ هیئتی را به ریاست مهندس مهدی بازرگان به خوزستان فرستاد تا مراکز و تأسیسات نفت را از اختیار شرکت نفت ایران و انگلیس خارج نماید.

۴۴- چرا دولت دکتر مصدق پس از روی کار آمدن هیئتی را به ریاست مهندس مهدی بازرگان به خوزستان فرستاد؟
پاسخ: تا مراکز و تأسیسات نفتی را از حوزه اختیار شرکت نفت ایران و انگلیس خارج کند.

۴۵- انگلیسی ها برای جلوگیری از تصویب و اجرای قانون ملی شدن نفت چه اقداماتی انجام دادند؟
پاسخ: ۱- تحریک کارگران صنعت نفت به اعتصاب گسترده از طریق منع شرکت نفت ایران و انگلیس از پرداخت فوق العاده دستمزد آنان
۲- فرستادن کشتی های جنگی خود به خلیج فارس و بنادر ایران و تهدید نظامی
۳- طرح شکایت از ایران در مجامع بین المللی
۴- تهدید اقتصادی ایران با تعطیلی شعب بانک انگلیس، خارج کردن سرمایه های شرکت نفت و تحریم خرید نفت.

۴۶- دولت دکتر مصدق برای مقابله با تهدیدات و تحریم های اقتصادی انگلستان دست به چه اقدامی زد؟
پاسخ: برنامه اقتصاد بدون نفت را به اجرا گذاشت.

۴۷- چه عواملی باعث گردید که شورای امنیت سازمان ملل متحد و سپس دیوان بین المللی الهه در جریان شکایت انگلستان از ایران در جریان ملی شدن صنعت نفت به سود کشور ما رأی صادر کنند؟
پاسخ: دفاع منطقی و مستدل نخست وزیر و وکلای حقوقی ایران.

۴۸- دولت ایران پس از پیروزی در دادگاه الهه چه درخواستی از انگلستان کرد؟
پاسخ: از انگلستان خواست که بدهی های شرکت نفت و خسارات ناشی از تاخیر و غیره را بپردازد.

۴۹- چرا دولت دکتر مصدق بعد از پیروزی در دادگاه الهه، اقدام به قطع رابطه سیاسی با لندن (انگلستان) کرد؟
پاسخ: دولت ایران از انگلستان خواست که بدهی های شرکت نفت و خسارات ناشی از تاخیر و غیره را بپردازد. چون دولت انگلیس این تقاضا را نپذیرفت، اقدام به قطع رابطه سیاسی با لندن کرد.

۵۰- چرا دکتر مصدق در تیرماه ۱۳۳۱ از مقام نخست وزیری استعفا داد؟
پاسخ: در تیر ۱۳۳۱ دکتر مصدق برای کاستن از نفوذ و قدرت دربار و مقابله با کارشکنی های آن در اداره امور کشور، از محمدرضا شاه پهلوی خواست که اختیار وزارت جنگ و فرماندهی ارتش را به او بسپارد و چون شاه با تقاضایش مخالفت ورزید، از مقام خود استعفا کرد.

۵۱- چرا دکتر مصدق در دوره اول نخست وزیری خود از شاه در خواست کرد که اختیار وزارت جنگ و فرماندهی ارتش را به او بسپارد؟
پاسخ: برای کاستن از نفوذ و قدرت دربار و مقابله با کارشکنی های آن در اداره امور کشور.

۵۲- پس از استعفای دکتر مصدق در دور اول نخست وزیری، شاه چه کسی را مامور تشکیل دولت کرد؟
پاسخ: احمد قوام(قوام السلطنه).

۵۳- عکس العمل آیت الله کاشانی در برابر نخست وزیری قوام چه بود؟
پاسخ: آیت الله کاشانی ضمن مخالفت با استعفای دکتر مصدق و نخست وزیری قوام، مردم را به مبارزه فراخواند و اعلام کرد اگر قوام کناره گیری نکند، اعلام جهاد می‌‌کنم و خودم کفن پوشیده، با ملت در پیکار شرکت می‌‌کنم.

۵۴- قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ را توضیح دهید؟
پاسخ: در روز ۳۰ تیر۱۳۳۱ مردم به خیابان ها ریختند. نیروهای نظامی و انتظامی به سرکوب تظاهر کنندگان پرداختند و عده ای را به خاک و خون کشیدند.

۵۵- نتایج قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ چه بود؟
پاسخ: برکناری قوام و بازگشت مصدق به نخست وزیری.

۵۶- علت قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ را با قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲مقایسه نمایید.  (درس ۱۰) 
قیام ۳۰ تیر: مخالفت با نخست وزیری قوام (یا حمایت از نخست وزیر دکتر مصدق).
قیام ۱۵ خرداد: اعتراض به دستگیری امام خمینی.

۵۷- دکتر مصدق پس از نخست وزیری مجدد، بعد واقعه ۳۰ تیر، چه اقداماتی انجام داد؟
پاسخ: وزارت جنگ و فرماندهی نیروهای مسلح را در اختیار گرفت. او همچنین بودجه دربار را قطع و شاه را از برقراری ارتباط با سفرای خارجی منع کرد.

۵۸- رهبران گروه های ملی و مذهبی در جریان ملی شدن صنعت نفت در ایران چه کسانی بودند؟
پاسخ: رهبر ملی دکتر مصدق و رهبر مذهبی آیت الله کاشانی.

۵۹- ملی شدن صنعت نفت در ایران چگونه آغاز شد؟
پاسخ: نهضت ملی شدن صنعت نفت با اتحاد و یکپارچگی احزاب و گروه های سیاسی و مذهبی مختلف بر محور مبارزه با استعمار انگلیس آغاز شد.

۶۰- نهضت ملی شدن صنعت نفت با اتحاد و یکپارچگی احزاب و گروه های مختلف سیاسی و مذهبی بر چه محوری آغاز شد؟
پاسخ: بر محور مبارزه با استعمار انگلیس.

۶۱- چرا پس از پیروزی قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱ میان رهبران، شخصیت ها، احزاب و گروه های نهضت ملی شدن صنعت نفت تفرقه و دشمنی افتاد؟
پاسخ: بر اثر غلبه روحیه لجاجت، خودمحوری، قدرت طلبی و منفعت جویی های فردی و گروهی به تفرقه و دشمنی تبدیل گردید.

۶۲- چگونه بعد از قیام ۳۰ تیر منافع کشور و اهداف ملی شدن نفت به فراموشی سپرده شد؟
پاسخ: با گسترش اختلاف ها و نزاع های سیاسی میان شخصیت ها و گروه های ملی و مذهبی.

۶۳- دشمنان خارجی و عوامل داخلی آنان با بهره گیری از چه عواملی بر تلاش هایشان برای نابودی نهضت و سرنگونی دولت دکتر مصدق افزودند؟
پاسخ: با بهره گیری از تداوم و گسترش اختلاف و نزاع میان دکتر مصدق و آیت الله کاشانی و یاران و نزدیکان این دو شخصیت ملی و مذهبی.

۶۴- آمریکا از چه زمانی سیاست فعالی را در خصوص ایران اتخاذ کرده بود؟
پاسخ: از زمان جنگ جهانی دوم.

۶۵- سیاست آمریکا در برابر دولت مصدق چه بود؟
پاسخ: از دولت انگلستان جانبداری کرد و با آن کشور در براندازی دولت مصدق متحد شد.

۶۶- طراحی کودتای ۲۸ مرداد حاصل توافق کدام کشورها بود؟
پاسخ: آمریکا و انگلیس.

۶۷- پس از ملاقات ها و مذاکرات نمایندگان و مأموران انگلیسی و آمریکایی، آن دو کشور در اواخر سال ۱۳۳۱- در چه زمینه‌ای به توافق رسیدند؟
پاسخ: درباره سرنگونی دولت مصدق و انتصاب سرلشکر فضل الله زاهدی به نخست وزیری به توافق رسیدند.

۶۸- طرح مشترک آمریکا و انگلیس برای سرنگونی دولت مصدق چه بود؟
پاسخ: براساس این طرح مشترک، ایجاد آشوب های خیابانی در ایران و به راه‌انداختن جنگ روانی علیه مصدق در مطبوعات در دستور کار شبکه جاسوسی دو کشور قرار گرفت. علاوه بر آن، از طریق اشرف پهلوی و یک ژنرال آمریکایی، محمدرضا پهلوی را که در ابتدا در پذیرش کودتا مردد بود، متقاعد کردند که با کودتا موافقت کند.

۶۹- بر اساس طرح مشترک انگلیس و امریکا برای انجام کودتا علیه دولت دکتر مصدق چه اقداماتی در دستور کار شبکه جاسوسی دو کشور قرار گرفت؟
پاسخ: ۱- ایجاد آشوب های خیابانی در ایران
۲- به راه‌انداختن جنگ روانی علیه مصدق در مطبوعات.

۷۰- مقدمات اجرای کودتا ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ چگونه فراهم شد؟
پاسخ: با ورود مأمور ویژه سیا به ایران در اواسط تیر ۱۳۳۲ و ملاقات او با فضل الله زاهدی.

۷۱- دولت دکتر مصدق چگونه سرنگون شد؟
پاسخ: با نقشه و حمایت سیاسی و مالی دولت های انگلستان و آمریکا و عوامل داخلی آنان، در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ واحدهایی از ارتش به فرماندهی سرلشکر فضل الله زاهدی علیه دولت دکتر مصدق اقدام به کودتا کردند. کودتاچیان که از پشتیبانی سازماندهی شده گروه هایی از طرفداران شاه و و دربار برخوردار بودند، مراکز مهم دولتی را در پایتخت تسخیر و و دولت دکتر مصدق را سرنگون کردند.

۷۲- آمریکا و انگلیس چه نقشی در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ داشتند؟
پاسخ: طراحی نقشه کودتا به همراه حمایت مالی و سیاسی.

۷۳- پس از موفقیت کودتا ۲۸ مرداد، دولت زاهدی دست به چه اقداماتی زد؟
پاسخ: اعلام حکومت نظامی کرد. دکتر مصدق و تعدادی از همکاران و یاران نزدیکش دستگیر و سپس محاکمه گردیدند.

۷۴- بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ احزاب، گروه های سیاسی و روزنامه ها چه نوع سرنوشتی پیدا کردند؟
پاسخ: احزاب و گروه های سیاسی و روزنامه های مخالف غیرقانونی و منحل شدند.

۷۵- پس از کودتای ۲۸ مرداد، وضعیت نفت ایران به چه شکلی درآمد؟
پاسخ: حکومت پهلوی با انگلستان و آمریکا در خصوص مسئله نفت به توافق رسید و به موجب قراردادی، تولید و فروش نفت ایران را به کنسرسیومی از شرکت های نفتی انگلیسی، آمریکایی، هلندی و فرانسوی واگذار کرد.

۷۶- نتایج قرارداد کنسرسیوم نفتی بین ایران و کشورهای غربی را پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ بنویسید.
پاسخ: براساس این قرارداد مقرر شد کنسرسیوم به مدت ۲۵ سال نفت ایران را استخراج و به فروش برساند و نیمی از سود خالص خود را به کشور ما بپردازد.

۷۷- نهضت مقاومت ملی توسط چه کسانی پایه گذاری و با چه موردی مخالفت نمودند؟
پاسخ: پس از کودتا مرداد، ۱۳۳۲ گروهی از شخصیت های ملی و مذهبی و از جمله تعدادی از استادان دانشگاه تشکلی را به نام نهضت مقاومت ملی پایه گذاری کردند و با قرارداد جدید نفتی به مخالفت برخاستند.

۷۸- چرا دانشجویان دانشگاه تهران در ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ تظاهرات کردند؟
پاسخ: در اعتراض به برقراری روابط سیاسی مجدد با انگلستان و سفر معاون رئیس جمهور آمریکا (ریچارد نیکسون) به ایران به تظاهرات پرداختند که در جریان آن سه تن از دانشجویان به شهادت رسیدند.