سوالات درس چهارم جامعه شناسی دهم ۱۴۰۱ - همیار آموزش

سوالات جامعه شناسی دهم درس ۴ با جواب

سوالات متن جامعه شناسی  دهم / در بخش زیر برای شما عزیزان سوالات درس چهارم جامعه شناسی دهم را قرار داده ایم.

درس۴: اجزا و لایه های جهان اجتماعی (تشریح جهان اجتماعی)

جهان اجتماعی از چه اجزایی تشکیل شده است؟

۱- علم کالبد شکافی چیست؟
پاسخ: علمی است درباره اعضای بدن ، محل قرارگرفتن و چگونگی ترکیب آن ها بحث می‌کند.
برخی از اهدافی این علم عبارتند از:
– معرفت به کمال صنع الهی
– دست یافتن به علل امراض و درمان آنها.

۲- بعضی اوقات انسان ها برای این که پدیده های ناشناخته را بشناسند، آنها را با پدیده های آشنا مقایسه می‌کنند .

۳- اساس علم پزشکی تشریح است.
پاسخ: از این رو گفته‌اند: طبیب بی بهره از تشریح، به ندانستن علم طب شهره است!

۴- تشریح جهان اجتماعی چیست؟
پاسخ: عبارت است از: مشخص نمودن اعضاء و اجزای جهان اجتماعی، جایگاه و نقش آنها و چگونگی ترکیب آنها. با تشریح جهان اجتماعی می‌توان به نقش انسان ها در ایجاد یا تغییر جامعه پی برد، علل بیماری ها و آسیب های اجتماعی را شناخت و به درمان آنها پرداخت.

 نکته:
ما نباید انتظار داشته باشیم؛ همان تشریحی که در علم پزشکی صورت می‌گیرد در جهان اجتماعی نیز صورت گیرد. چرا که جهان اجتماعی علیرغم برخی مشابهت ها با بدن انسان؛ تفاوت های عمیقی نیز با آن دارد. بنابر این؛ در مقایسه جهان اجتماعی و موجود زنده؛ می‌بایستی علاوه بر شباهتها بر تفاوت ها نیز تأکید نمود و به هیچ روی، جهان اجتماعی و موجود زنده را کاملاً یکسان فرض نکرد.
در علوم اجتماعی برای فهم بهتر مطالب این مقایسه صورت می‌گیرد؛ وگرنه میان جامعه و موجود زنده تفاوت های اساسی وجود دارد. نکته

معیارهای تقسیمبندی و اجزای جهان اجتماعی 

۵- دانشمندان جهان اجتماعی را بر اساس چه معیارهایی تقسیم بندی و اجزای آن رامشخص میکنند؟
پاسخ: معیارها یا شاخص های تقسیم بندی اجزای جهان اجتماعی:
– الف) اندازه و دامنه
– ب) عینی و ذهنی بودن
– ج) سطحی و عمیق بودن

 اندازه و دامنه

۶-پدیده های اجتماعی را از لحاظ اندازه و دامنه به چند گونه می‌توان تقسیم کرد?
پاسخ: پدیده های اجتماعی را از لحاظ اندازه و دامنه به سه گونه می‌توان تقسیم کرد:
۱- پدیده های خُرد: پدید های کوچک (مانند: کنش های اجتماعی انسانها و سایر پدیده های خُرد)
۲- پدیده های میانه: پدیده های متوسط (مانند: گروه ها و سازمان ها و سایر پدیده های میانه)
۳- پدیده های کلان: پدیده های بزرگ (مانند: فرهنگ و جامعه و سایر پدیده های کلان)

۷-پدیده های خرد /میانه /کلان را معمولا بر روی طیف (پیوستار) نشان می‌دهند

نکته
در برخی موارد؛ تشخیص این که یک پدیده خُرد /میانه/ کلان است؛ عمدتاً از طریق مقایسه با پدیده های همجوار حاصل می‌شود.
مثال: سه پدیده اجتماعی زیر را بنگرید:
✅ مثال ۱: کلاس- مدرسه- نظام آموزشی (در اینجا، کلاس: پدیده خرد / مدرسه: پدیده میانه/ نظام آموزشی:
پدیده کلان است.)
اکنون به سه پدیده اجتماعی زیر توجه کنید:
✅ مثال ۲: مدرسه- وزارت آموزش و پرورش- نظام آموزشی (در اینجا: مدرسه: پدیده خُرد- وزارت آموزش و پرورش: پدیده میانه- نظام اموزشی: پدیده کلان است.)
همانطور که ملاحظه کردید؛ در مثال ۱: مدرسه؛ پدیده میانه محسوب می‌شد اما در مثال ۲: پدیده خرد به حساب می‌آید.
بدبن ترتیب: گاهی اوقات؛ خُرد /میانه /کلان بودن پدیده ها را می‌بایست با توجه به پدیده های مجاور آن ها ارزیابی کرد.
مثال دیگر: تشخیص پدیده های ذیل به لحاظ اندازه و دامنه:
✅ مثال ۱: شهر- استان- کشور (شهر: پدیده خُرد / استان: پدیده میانه / کشور: پدیده کلان.)
✅ مثال ۲: کشور- منطقه- جهان (کشور: پدیده خرد /منطقه: پدیده میانه / جهان: پدیده کلان)
همانظور که ملاحظه می‌شود پدیده ای که در یک مجموعه؛ کلان محسوب می‌شود؛ در مجموعه دیگری ممکن است، پدیده خرد به حساب آید(. مانند کشور در مثال فوق)

۸-پدیده های اجتماعی زیر را براساس اندازه و دامنه به ترتیب از خردبه کلان تفکیک کنید.
دانش آموز، مدرسه، کارخانه، فرهنگ، کشور، شهر، اداره، کتاب، حکومت، هنجار، کنش، نظام آموزشی

۹- مزیت و فایده تقسیم پدیده ها به لحاظ اندازه و دامنه (خرد- میانه- کلان) با ذکر مثال را بنویسید.
پاسخ: این تقسیم بندی موجب می‌شود که بتوانیم پدیده های اجتماعی را در سطوح مختلف تحلیل کنیم و درک و ارزیابی درستی از آنها داشته باشیم. (اثرگذاری خودمان بر پدیده های اجتماعی خرد و کلان و اثر پذیری از آنها را بهتر بشناسیم.)

✅ مثال:
تحلیل پدیده بیکاری در سه سطح: خُرِد /میانه /کلان
تحلیل در سطح خُرد: در این سطح از تحلیل به خو د افراد و کنش های آنها تاکید می‌کنیم. مثلاً می‌گوییم: دلیل بیکاری افراد این است که خودشان شایستگی و مهارت کافی را ندارند (. فقدان شایستگی و مهارت در افراد) تحلیل در سطح میانه: در این سطح از تحلیل به عوامل میانی تاکید می‌کنیم. مثلاً می‌گوییم: دلیل بیکاری افراد این است که سیستم اطلاع رسانی مناسبی در شهر آنها وجود ندارد (. فقدان امکانات کافی در روستا /شهر محل زندگی) تحلیل در سطح کلان: در این سطح از تحلیل به عوامل کلان تاکید می‌کنیم. مثلا می‌گوییم: دلیل بیکاری افراد این است که مشاغل کافی در کشور وجود ندارد (. فقدان مشافل کافی در سطح کشور)
✅ مثال دیگر:
پدیده اُفت تحصیلی دانش آموزان را در سه سطح (خرد /میانه / کلان) را تحلیل می‌کنیم.
تحلیل در سطح خُرد: خودِ دانش آموزان استعداد و تلاش کافی ندارند.
تحلیل در سطح میانه: در روستا یا شهر محل زندگی دانش اموزان؛ امکانات آموزشی مناسب مانند مدرسه خوب و…  وجود ندارد .
تحلیل در سطح کلان: نظام آموزشی کل کشور ایراد دارد.

ابعاد عینی و ذهنی

۱۰-آیا تمام پدیده های اجتماعی هویتی معنایی و ذهنی دارند؟
پاسخ: بله تمام پدیده های اجتماعی در ذهن انسان اعتبار و هویت می‌یابند.

۱۲- تقسیم بندی پدیده های اجتماعی به لحاظ عینی و ذهنی بودن را توضیح دهید.
الف) پدیده های عینی:
پدیده هایی که بُعد محسوس و مادی آنها برجسته تر است. (پدیده هایی که جسمانیت دارند یعنی قابل مشاهده و ملموس هستند. پدیده هایی که معنای کاملاً قابل مشخص و ظاهر ی دارند. ) مانند: ساختمان های مسکونی و اداری- سرعت گیر- مغازه ها- خودروها و… ) این پدیده ها هم قابل مشاهده‌اند و هم معنای سرراست و واضحی دارند)
‌ب) پدیده های ذهنی:
پدیده های که بُعد ذهنی و معنایی برجسته تری دارند. (پدیده هایی که جسمانیت ندارند (قابل مشاهده و ملموس نمی باشند) پدیده هایی که کاملاً ذهنی و انتزاعی هستند (فقط معنا هستند…) مانند: باورها و ارزش های اجتماعی
– مانند کنش های درونی (فکر کردن و تخیل کردن و) … ارزش هایی مانند: عشق- عدالت- آزادی- امنیت و… ) این پدیده ها غیرقابل مشاهده‌اند و معنای پیچیده و غیرمستقیم دارند)
‌ج) پدیده های میانه:
پدیده هایی که هم بُعد عینی (ملموس ، مادی و قابل مشاهده) و هم بُعُد ذهنی (غیر قابل مشاهده و دارای معنای پنهان) دارند. ) پدیده هایی هستند که جسمانیت دارند(قابل مشاهد اند) و در عین حال یک معنای غیرمستقیم و پنهان هم دارند) مانند: چراغ راهنمایی و رانندگی که در تقاطع ها و چهاررا ها نصب می‌شوند /. مانند: تابلوی نقاشی و… تابلوی نقاشی که هم جسمانیت دارد (قابل مشاهده است) و هم یک معنای غیرقابل مشاهده و پنهانی را به ما انتقال می‌دهند… مانند این که یک تابلوی نقاشی پیام صلح را انتقال می‌دهد. یکی دیگر پیام عشق را و /… مثال: چراغ قرمز: هم جسمانیت دارد و قابل مشاهده است و هم معانی پنهانی دارد مانند: قرمز به معنای ایستادن- سبز به معنای حرکت و نارنجی به معنای احتیاط. مثال های دیگر: مانند: کتاب- علائم راهنمایی و رانندگی- تابلوی نقاشی- قوانین راهنمایی

۱۲- توضیح بیشتر با مثال بیشتر:
پدیده های عینی: پدیده هایی دارای جسمانیت /قابل مشاهده و ملموس /دارای معنای کاملا واضح و مشخص.
پدیده های ذهنی: پدیده هایی فاقد جسمانیت / غیر قابل مشاهده و غیر ملموس/دارای معنای غیرمستقیم و پنهان پ
دیده های میانه: پدیده هایی هستند که بُعد عینی و بُعد ذهنی را همزمان دارند. یعنی پدیده هایی که هم دارای جسمانیت (قابل مشاهده و ملموس) هستند و هم دارای معنای پنهان و غیرمستقیم می‌باشند.
پدیده های عینی /میانه / ذهنی را معمولا بر روی پیوستار نشان می‌دهند.

نکته

با توجه به مباحث انجام یافته؛ پدیده های اجتماعی را می‌توان از هر دو لحاظ (اندازه و دامنه) و (عینی و ذهنی) بودن ارزیابی کرد
و جایگاه آنها را بر روی پیوستار نشان داد.
مثال: ارزیابی برخی پدیده های اجتماعی به لحاظ (اندازه و دامنه) و (عینی و ذهنی بودن:)
– عدالت اجتماعی: کلان- ذهنی (به لحاظ اندازه و دامنه: پدیده کلان است و به لحاظ (عینی- ذهنی بودن)؛ ذهنی است.)
– تصور من از معلم کلاس اول ابتدایی: خُرد-ذهنی (به لحاظ اندازه و دامنه: خرد محسوب می‌شود. چون به یک فرد مربوط است /به لحاظ عینی و ذهنی بودن: ذهنی محسوب می‌شود. چون: تصور کردن قابل مشاهده نیست.)
– هدیه دان برای روز تولد یک دوست: خُرد-عینی (به لحاظ اندازه و دامنه: خرد محسوب می‌شود. چون مربوط به یک فرد است / به لحاظ عینی و ذهنی بودن: عینی محسوب می‌شود: زیرا قابل مشاهده است و معنای سر راست و واضحی دارد.)
– عشق معلم به دانش آموز: خُرد-ذهنی (به لحاظ اندازه و دامنه: خرد است. زیرا مربوط به یک فرد است /به لحاظ عینی و ذهنی بودن: ذهنی است. زیرا عشق قابل مشاهده نیست.)

چهار نکته مهم:

– نکته ۱: کنش های بیرونی؛ بعنوان پدیده های عینی محسوب می‌شوند. مانند: هدیه دادن ، سلام کردن و… .
– نکته ۲: تمامی پدیده های اجتماعی؛ هویتی معنایی و ذهنی دارند. از این رو هیچ یک از پدیده های اجتماعی (اجزای جهان اجتماعی) فاقد معنا نیستند. اما همه پدیده های اجتماعی بُعد محسوس و عینی ندارند.
– نکته ۳: در جهان اجتماعی؛ بُعُد معنایی و ذهنیِ پدیده ها؛ اهمیت بسیار زیادی دارد و غافل شدن از آن پیامد های ناگواری به بار می‌آورد. کالایی مانند نفت را در نظر بگیرید: در برخی کشورهای نفت ظخیز، فقط به بُعد عینی نفت توجه می‌شود. یعنی نفت صرفاً بعنوان یک سرمایه مادی در نظر گرفته شده و بصورت خام و با قیمت پایین فروخته می‌شود. در حالی که نفت دارای ابعاد معنایی و عمیق تری می‌باشد. با توجه به این ابعاد؛ نفت نه عنوان یک کالای خام بل که به معنای یک داراییِ مُولِدِ است که قدرت اقتصادی و سیاسی از آن تولید می‌شود.
نکته ۴: بُعد عینی پدیده ها را می‌توان بعنوان لایه سطحی و بُعد ذهنی پدیده ها را می‌توان بعنوان لایه عمیق آنها در نظر گرفت. معیار یا شاخص سوم: تقسیم بندی پدیده های اجتماعی به لحاظ سطحی و عمیق بودن

۱۳- در جهان اجتماعی کدام یک از ابعاد عینی یا ذهنی پدیده های اجتماعی مهمتر هستند؟ چرا؟
پاسخ: پدیده های ذهنی مهم ترند. زیرا تا ذهن روشن نشود و آگاهی به وجود نیایدهویت ، عمل و عینیت شکل نمی گیرد. ذهنیت فقط محسوس انسان است ولی عینیت در سایر موجودات نیز مشاهده می‌شود.

۱۴- آیا هم اجزای جهان اجتماعی از اهمیت یکسانی برخوردارند؟
پاسخ: خیر- پدیده های ذهنی مهم ترند زیرا تاپدیده‌‌ی ذهنی شکل نگیرد پدیده های عینی به وجود نمی آیند. تا آگاهی شکل نگیرد عملی عینیت نمی‌یابد. مثلا تا نسبت به توانایی های خودآگاه نشویم حرکتی در جهت به کارگیری آنها نخواهیم داشت.

۱۵- چرا در جهان اجتماعی پدیده های ذهنی اهمیت زیادتری دارند؟
پاسخ: با چند مثال به توضیح این موضوع می‌پردازیم.
✅ دریک بحران اقتصادی که کشورهای صنعتی دچار مشکل شده بودند ، بنا به محاسبات اقتصادی می‌بایست نفت را به گرانترین قیمت از کشورهای نفت خیز خریداری می‌کردند ولی جالب است بدانید به ارزان ترین قیمت ممکن ، نفت مورد نیاز خود را خریدند ، زیرا در کشورهای نفت خیز ، بعد عینی نفت به عنوان یکسرمایه وجود داشت ولی بعد ذهنی (عدم آگاهی نسبت به علوم اقتصادی و سیاست های اقتصادی جهان) آن مفقود بود
✅ دانشآموزی که از استعداد سرشار خود آگاه نیست (مفقود بودن بعد ذهنی) نمی‌تواند از استعداد خود بهره چندانی ببرد.
✅ در مواقع انتخابات برخی مردم برای داشتن مشارکت سیاسی پای صندوق رای می‌روند ، اما بدون آگاهی به شخصی رای می‌دهند یا رای سفید در داخل صندوق می‌اندازند. در این نوع رای دادن فقط به بعد عینی توجه شده است و به بعد ذهنی و معنایی انتخابات توجه نشده است.

۱۶- هم اندیشی کنید:
با هم اندیشی جایگاه تقریبی پدیده های اجتماعی زیر را  روی دو طیف خُرد کلان و ذهنی عینی تعیین کنید
پاسخ: شهر، هدیه دادن برای روز تولد یک دوست، تصور من اول از معلم کلاس اول ابتدایی، عدالت اجتماعی.

لایه های جهان اجتماعی کدام اند؟

۱۷- منظور از لایه های سطحی جهان اجتماعی چیست؟ مثال بزنید.
پاسخ: لایه های سطحی جهان اجتماعی تاثیرات محدود تری دارند، بیشتر تغییر می‌کنند و نقش حیاتی و اساسی در جهان اجتماعی ندارند مانند هنجارها، نمادها ، مد ها

 ۱۸- منظور از لایه های عمیق وبنیادین جهان اجتماعی چیست؟ مثال بزنید.
پاسخ: بخش هایی از لایه های جهان اجتماعی که تاثیرگذار و تعیین کننده‌اند لایه های عمیق هستند تاثیرات همه جانبه و فراگیر در جهان اجتماعی دارند و کمتر تغییر می‌کنند ولی اگر تغییر کنند با تغییر این لایه ها جهان اجتماعی نیز دگرگون می‌شود. مانند آرمان، عقاید و ارزش های اجتماعی یک جهان اجتماعی

۱۹- پدیده های اجتماعی زیر در کدام یک از لایه های عمیق یا سطحی جهان اجتماعی قرار گرفته‌اند؟
(ارزش ها، هنجارها، شیوه آشپزی، سبک معماری، فرهنگ، مقررات، عقاید، مدل لباس، مراسم خواستگاری، مراسم عزاداری ، مد روز، جشن فارغ التحصیلی، سرود ملی )
لایه های عمیق: ( ارزش ها، فرهنگ ، عقاید)
لایه های سطحی: ( هنجارها، شیوه آشپزی، سبک معماری، مقررات، مدل لباس، مراسم خواستگاری و عزاداری، مد روز، سرود ملی و جشن فارغ التحصیلی)

۲۰- به بخش هایی که امکان تغییر بیشتری دارند و نقش حیاتی و اساسی ندارند ، «لایه های سطحی جهان اجتماعی» و به بخش هایی که تأثیر تعیین کنند ه بر جهان اجتماعی دارند، «لایه های عمیق یا سطحی جهان اجتماعی» می‌گویند.

۲۱- درچه صورتی جهان جتماعی دچار تحول می‌شود؟
پاسخ: درصورتی که تغییر لایه های سطحی به لایه های عمیق نفوذ کند و موجب تغییر بنیادین عقاید و ارزش های یک جامعه شود. ) تغییر و تبدیل عقاید و ارزش های یک جامعه به عقاید و  ارزش های دیگر)

۲۲- در عمیق ترین لایه های جهان اجتماعی کدام عقاید قرار دارد؟
پاسخ: ۱- عقاید مربوط به اصل جهان و جایگاه انسان درآن.
۲- عقاید مربوط به مرگ و زندگی.
۳- عقاید مربوط به هستی شناسی

۲۳- عمیق ترین لایه های جهان اجتماعی چیست؟ چند مورد از عمیقترین پدیده های اجتماعی را نام ببرید.
پاسخ: عقاید و ارزش ها عمیق ترین لایه های جهان اجتماعی هستند. عمیق ترین لایه جهان اجتماعی، عقاید کلانی هستند که بر ارزش های اجتماعی تأثیر می‌گذارند. باور و اعتقاد انسان ها نسبت به اصل جهان، جایگاه انسان در آن و تفسیرشان از زندگی و مرگ خود، عمیق ترین پدیده هایاجتماعی به حساب می‌آیند.

۲۴- جامعه ای که جهان را به زندگی دنیا محدود می‌کند و جامعه ای که هستی را فراتر از زندگی دنیا می‌بیند، ارزش ها، هنجارها و نمادهای خود را چگونه سازمان میدهد؟
پاسخ: جامعه ای که جهان را به زندگی دنیا محدود می‌کند و دل به آن می‌سپارد، ارزش ها، هنجارها و نمادهای خود را متناسب با همان شکل می‌دهد؛ اما جامعه ای که هستی را فراتر از زندگی دنیا می‌بیند، ارزش ها، هنجارها و نمادهای خود را متناسب با این عقیده سازمان می‌دهد.

نهاد ها 

۲۵- وقتی اجزا و لایه های جهان، اجتماعی را در ارتباط با هم در نظر بگیریم «نهاد های اجتماعی» آشکار می‌شوند.

۲۶- نهاد اجتماعی را تعریف کنید. 
پاسخ:  مجموعه ای از عقاید، ارزش ها، هنجارها و نمادهایی که برای رفع نیازهای معینی از افراد و جهان اجتماعی با شیوه قابل قبولی به وجود می‌آید.

۲۷-مفهوم نهاد های اجتماعی در چه صورتی معنا می‌یابند؟
پاسخ: وقتی اجزا و لایه ای جهان اجتماعی را در ارتباط باهم در نظر بگیریم و روابط بین لایه های اجتماعی را بررسی کنیم.

۲۸- نهاد های اجتماعی مهم هر جامعه را نام ببرید.
پاسخ: خانواده، آموزش، سیاست، اقتصاد

۲۹- برای هر کدام از نهاد های اجتماعی مهم جامعه چند نماد نام ببرید.
– برای خانواده: حلقه ازدواج، سند ازدواج، جهیزیه، دسته گل عروس نماد محسوب می‌شوند.
– برای نهاد تعلیم و تربیت(نهاد آموزشی): برنامه کلاس، دفتر و قلم و امتحانات، نمره، زنگ مدرسه نماد محسوب می‌شوند.
– برای نهاد اقتصاد: پول، اسناد بانکی، نمودارهای عرضه و تقاضا و… شاخص ها و  متغییر های اقتصادی نماد محسوب می‌شوند. برای نهاد سیاست: پرچم و عکس رهبران و سرود ملی نماد محسوب می‌شوند.

۳۰- هرکدام از نهاد های اجتماعی مهم جامعه (خانواده، آموزش، اقتصاد و سیاست)برای جهان اجتماعی که اثرات مهمی خواهند داشت؟
✅ نهاد خانواده: تولید نسل (ایجاد نیروی انسانی)، جامعه پذیری.
✅ نهاد تعلیم  و تربیت(آموزشی): جامعه پذیری، آموزش نیروی انسانی.
✅ نهاد اقتصاد: تامین نیازهای مادی، رفاه اقتصادی.
✅ نهاد سیاست: حفظ تعادل جهان اجتماعی کل، امنیت، برنامه ریزی وسیاست گذاری

۳۱- چرا نهاد های اجتماعی در جهان های اجتماعی انواع متفاوتی دارند؟
پاسخ: چون نیازهای هر جهان اجتماعی می‌تواند با نیازهای دیگر جوامع متفاوت باشد بنابر این نهاد هایی هم به به وجود می‌آورند با یکدیگر متفاوت هستند.

۳۲- پدیده های ذهنی، عینی، خرد و کلان از کلاس درس خود بنویسید؟
پاسخ:
بخاری کلاس: عینی- خرد
امتحان درسی: ذهنی- خرد
کل کلاس: عینی- کلان
موفقیت تحصیلی: ذهنی- کلان

۳۳- مثالی بزنید که نشان دهد پدیده های مربوط به نهاد های خانواده، اقتصادی، سیاسی وآموزش بریکدیگر تاثیر دارند؟
پاسخ: براساس تصمیم نهاد سیاسی دختر وپسر باید درمحضر رسمی خطبه ی عقد خود را ثبت کنند تا خانواده تشکیل شود.
نهاد خانواده با زاد ولد نیروی انسانی در اختیار نهاد آموزشی قرار می‌دهد تا با آموزش نیروی انسانی متخصص در اختیار نظام اقتصادی قرار گیرد ونهاد اقتصادی با پرداخت مالیات بودجه ی نظام سیاسی را تامین کندونهاد سیاسی بر فعالیت های دیگرنهاد ها نظارت می‌کند.

۳۴- تغییر لایه های جهان اجتماعی در زندگی مردم چه تاثیری دارد؟
پاسخ: اگر لایه های سطحی فرهنگ تغییر کند روابط اجتماعی، عقاید و ارزش ها تغییر چندانی نخواهد داشت ولی اگر لایه های بنیادی و عمیق فرهنگ تغییر کنند (حذف شوند یا تبدیل شوند) کل جهان اجتماعی دگرگون می‌شود.

۳۵-نماد ها چگونه بوجود می‌آیند و چگونه تغییر می‌کنند؟
پاسخ: نماد ها نشانه هایی هستند که پیام ها ، مفاهیم و معانی را منتقل می‌کنند . بنابر این اگر شرایط محیطی و اجتماعی جامعه از نظر کمی و کیفی تغییر کنند . نماد ها هم تغییر می‌کنند و اگر این تغییرات ادامه دار باشند. به تدریج ارزش های جدیدی بوجود آمده و ارزش های قبلی تغییر می‌کند.

۳۶- برای هریک از نهاد های جامعه یک پدیده اجتماعی ذهنی ویک پدیده اجتماعی عینی بنویسید؟
۱- آموزشی:
عینی: معلم. ذهنی: پیشرفت تحصیلی
۲- خانواده:
عینی: پدر / ذهنی میانه: ارتباط اجتماعی/ ذهنی: عشق خانوادگی
۳- سیاسی:
عینی: کلانتری. ذهنی میانه: سیاست گذاری/ ذهنی: امنیت
۴- اقتصادی:
عینی: پول / ذهنی میانه: عرضه / ذهنی: بیت کویین

۳۷- پدیده های اجتماعی راتقسیم بندی کنید؟
پاسخ: ۱- از نظر اندازه و دامنه (خردو کلان)
۲- از نظر عینی و ذهنی (حسی و غیر حسی)

۳۸- چه برداشتی از مفهوم نماد دارید؟
پاسخ: نشانه هایی که به کمک آن معنی و مفهومی را منتقل می‌کینم نماد می‌گویند. مثلا هیس به معنای ساکت بودن است.

۳۹- پدیده های اجتماعی را نام ببرید که مربوط به هر یک از نهاد های اصلی جهان اجتماعی باشد.
۱- نهاد خانواده که پدیده هایی مانند ازدواج ، طلاق ، مراسم خواستگاری ، تولد ، سالخوردگی و کودکی مربوط به آن است.
۲- نهاد سیاسی که پدیده های اجتماعی مانند امنیت ، عدالت ، نظم ، برخورداری از قانون ، سیاست گذاری و…
مربوط به آن است
۳- نهاد آموزشی که پدیده های اجتماعی تعلیم و تربیت ، جامعه پذیری ، فرهنگ پذیری ، مدرک تحصیلی ، مدرسه ، دانشگاه ، امتحان ، کارنامه ی تحصیلی و… مربوط به آن می‌شود
۴- نهاد اقتصادی که شامل تورم ، عرضه و تقاضا ، مبادله ی کالا ، بانکداری و. … مربوط به آن می‌شود.

۴۰- پدیده های اجتماعی از نظر اندازه و دامنه چگونه تقسیم می‌شوند؟ مثال بزنید
پاسخ: ۱- پدیده های اجتماعی خرد مانند هنجارها ، کنش های اجتماعی افراد ، گروه های کوچک
۲- پدیده های اجتماعی کلان که پدیده های بزرگ و وسیع را بررسی می‌کند مانند آرمان ها ، عقاید و فرهنگ ، سازمان ها ، ملت ، نظام اجتماعی کل
۳- پدیده هایی با دامنه ی متوسط که بین دو بخش قبلی قرار می‌گیرد مانند نظام های اجتماعی کوچک مانند خانواده

۴۱- پدیده ها ی اجتماعی از نظر هویت به چند دسته تقسیم می‌شوند؟
پاسخ:
۱- عینی که محسوس و قابل دریافت حسی است مانند: جنگ ، تصادف ، معماری ، لباس پوشیدن ، هدیه دادن و …
۲- پدیده های ذهنی که بیشتر جنبه‌ی نامحسوس و درونی دارد مانند: قانون ، عقاید ، آرمان ها ، ارزش ها ، فرهنگ و… ( البته برخی از پدیده های اجتماعی بین این دو هستند یعنی هم جنبه های ذهنی و هم عینی دارند مانند اینترنت ، فرهنگ، قوانین رقابت ، فناوری ، مد و صلح) فرهنگ به دلیل میانه دهنی و عینی قراردارد که بسیاری از مصادیق آن مانند شیوه های معماری، پوشش و تغذیه و… مستقیما قابل رویت هستند و برخی مانند ارزش ها  و عقاید و آرمان ها قابل دریافت عینی نیستند و کاملا دهنی هستند).

۴۲- چند نماد که در چند دهه ی اخیر در جامعه ی ایران بوجود آمده است را بنویسید.
پاسخ: نمادهای گفتاری و نوشتاری مانند گیرداده ، کیلیک کرده ، سه شده ، تابلو شده ، قزمیت ، پاچه خواری ، اشاره‌ی انگشت شصت، لایک،

سوالات جامعه شناسی درس ۴

مشاهده نمایش

دریافت