سوالات درس شانزدهم جامعه شناسی دهم - همیار آموزش

سوالات جامعه شناسی دهم درس ۱۶ با جواب

سوالات متن جامعه شناسی  دهم / در بخش زیر برای شما عزیزان سوالات درس شانزدهم جامعه شناسی دهم را قرار داده ایم.

 رابطه جمعیت هر جامعه با هویت آن

۱- چند مورد از ویژگی های مختلف جمعیتی را نام ببرید؟
پاسخ: جمعیت پیر و جوان ، جمعیت شاغل و بیکار، جمعیت شهری و روستایی ، جمعیت با سواد و بی سواد

۲- چرا جوامع برای معرفی خود از ویژگی های جمعیتی استفاده می‌‌کنند؟
پاسخ: زیرا جمعیت هر جامعه، بخشی از هویت آن محسوب می‌‌شود

۳- اولین شرط بقای هر جامعه چیست؟
پاسخ: جمعیت

۴- چرا اولین شرط بقای هر جامعه جمعیت آن است؟
پاسخ: زیرا در صورت نبود یا کمبود اعضای جامعه بسیاری از فعالیت های اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی بر زمین می‌‌ماند

۵- انقراض جمعیت یک جامعه باعث …………. آن می‌‌شود.
پاسخ: نابودی

۶- آیا صرف اندازه جمعیت به تنهایی برای رفع نیاز های جامعه کفایت می‌‌کند؟
پاسخ: خیر – برای این کار جامعه نیاز به جمعیت مسئول و متخصص دارد تا بتواند بر ثروت ، امنیت ، قدرت و منزلت خود در میان جوامع دیگر بیافزاید.

۷- جمعیت چه رابطه ای با هویت جامعه دارد؟
پاسخ: جمعیت هر جامعه، بخشی از هویت آن محسوب می‌‌شود

۸- جوامع مختلف برای تامین جمعیت مطلوب خود چه می‌‌کنند؟
پاسخ: از سیاست های جمعیتی مناسب استفاده می‌‌نمایند.

۹- جهان اجتماعی پدیده‌ای………………………. است.
پاسخ: معنادار

۱۰- فرهنگ را تعریف کنید؟
پاسخ: به آگاهی هاو معانی مشترکی که جهان اجتماعی براساس آن ساخته می‌‌شود فرهنگ می‌‌گویند.

۱۱- هویت هر جهان اجتماعی برچه اساسی شکل میگیرد؟
پاسخ: هویت هر جهان اجتماعی براساس فرهنگِ (عقاید و ارزش هایکلان) آن شکل می‌‌گیرد

۱۲- منظور از هویت فرهنگی چیست؟
پاسخ: با پذیرش عقاید و ارزش های مشترک ازسوی افراد جامعه، هویت فرهنگی جامعه بوجود می‌‌آید

۱۳- گسترش فرهنگ و معانی باعث گسترش ……….. می‌‌گردد.
پاسخ: جهان اجتماعی

۱۴- چرا هر عاملی که فرهنگ را گسترش دهد موجب گسترش جهان اجتماعی می‌‌گردد؟
پاسخ: گسترش جهان اجتماعی از طریق گسترش فرهنگ و معانی آن صورت می‌‌گیرد و هر عاملی که در گسترش فرهنگ و معانی موثر باشد در بسط هویت جهان اجتماعی اثرگذار است.

۱۵- راه گسترش هر فرهنگ چیست؟
پاسخ: راه گسترش هر فرهنگ شناختن (اندیشیدن) ، پذیرفتن و عمل کردن به آن است.

۱۶- چه زمانی فرهنگ و معانی بسط بیشتری می‌‌یابد؟
پاسخ: هر چه تعداد حاملان و عاملان فرهنگ و معانی بیشتر باشد فرهنگ بسط بیشتری می‌‌یابد.

۱۷- منظور از حاملان و عاملان فرهنگ چه کسانی هستند؟
پاسخ: حاملان و عاملان فرهنگ عبارتند از اعضای جهان اجتماعی که انتقال دهنده و عمل کننده به فرهنگ هستند.

 رابطه فرهنگ و ارزشهای خانواده

۱۸- چرا گسترش معانی و ارزش های خانواده باعث بسط فرهنگ و جهان اجتماعی می‌‌گردد؟
پاسخ: با ازدواج و تشکیل خانواده، مودت و رحمت میان زن و مرد ایجاد می‌‌شود .
(رحمت و مودت میان زن و شوهر)
با تولد اولین فرزند مودت و رحمت میان اعضای خانواده بیشتر می‌‌شود .
(رحمت و مودت میان زن و شوهر و میان والدین و فرزند گسترش می‌‌یابد)
با تولد فرزندان بعدی و بزرگ تر شدن خانواده این معانی و ارزش ها گسترده تر می‌‌گردد

۱۹- افزایش جمعیت درخانواده چه تاثیری درمودت ورحمت میان اعضای خانواده دارد
پاسخ: با ازدواج و تشکیل خانواده ، مودت و رحمت میان زن و مرد ایجاد می‌‌شود. با تولد اولین فرزند، مودت و رحمت میان اعضای خانواده بیشتر می‌‌شود و رحمت و مودتی که میان زن شوهر وجود دارد، به رابطه‌ی فرزند و والدین تسری می‌‌یابد. با تولد فرزندان بعدی و بزرگ ترشدن خانواده ، این معانی و ارزش ها گسترده تر می‌‌شود.

۲۰- شکل گیری نظام خویشاوندی را توضیح دهید؟
پاسخ: با گسترش خانواده و ایجاد نسبت هایی مثل پدربزرگ، مادربزرگ، عمو، خاله و… نظام خویشاوندی شکل میگیرد.

۲۱- افزایش و کاهش جمعیت چگونه زمینه ساز بسط و تسلط جهان اجتماعی دیگر می‌‌باشد؟
پاسخ: افزایش جمعیت یک جهان اجتماعی ، به منزله‌ی گسترش فرهنگ و معانی آن است و کاهش جمعیت یک جهان اجتماعی نیز به منزله‌ی محدود شدن گستره آن است که می‌‌تواند زمینه ساز بسط و تسلط جهان های اجتماعی دیگر باشد.

۲۲- چرا تامین جمعیت مناسب برای جهان های اجتماعی یک مسئله هویتی است؟
پاسخ: زیرا افزایش جمعیت یک جهان اجتماعی به معنی گسترش فرهنگ و معانی آن است و کاهش جمعیت نیز به معنی محدود شدن گستره آن است که می‌‌تواند زمینه ساز بسط و تسلط جهان های اجتماعی دیگر باشد. به همین دلیل تامین جمعیت مناسب برای جهان اجتماعی یک مسئله هویتی است.

 تحقق جهان اجتماعی توحیدی

۲۳- هدف اسلام چیست؟
پاسخ: تاسیس جهان اجتماعی توحیدی و گسترش آن است.

۲۴- لازمه تحقق جهان اجتماعی توحیدی و گسترش آن داشتن…………… مناسب است.
پاسخ: جمعیت مناسب

۲۵- لازمه تحقق جهان اجنماعی توحیدی و گسترش آن چیست؟
پاسخ: ۱- فرهنگ و معانی که با افزایش جمعیت بسط می‌‌یابد فرهنگ حق باشد نه فرهنگ باطل
۲- افراد و اعضای این فرهنگ حالمان و عاملان معانی حق باشند.

 

۲۶- چه عاملی مانع تحقق جهان اجتماعی توحیدی می‌‌گردد؟
پاسخ: ۱- نداشتن جمعیت مناسب
۲- اگر فرهنگ و معنایی که با افزایش جمعیت بسط مییابد حق نباشد.
۳- اگر اعضای جهان اجتماعی عامل و حامل فرهنگ حق نباشند.

 سیاست های جمعیتی

۲۷- یکی از نیازهای فطری انسان را نام ببرید.
پاسخ: فرزندآوری

۲۸- کارکرد مهم نهاد خانواده را بنویسید؟
پاسخ: تامین جمعیت

۲۹- چرا امروزه جوامع غربی با کاهش جمعیت و سالمندی مواجه هستند؟
پاسخ: امروزه جوامع غربی به علت هایی مانند:
۱- بالا رفتن سن ازدواج
۲- افزایش بی ثباتی
۳- فروپاشی خانواده ها و طلاق
۴- رفاه زندگی
۵- عافیت طلبی
۶- مصرف گرایی
۷- هزینه پنداشتن فرزندان

۳۰- منظور از سیاست های جمعیتی چیست؟
پاسخ: تدابیر و راه حل هایی که نهاد سیاست با همکاری مردم برای حل مشکل جمعیت به اجرا در می‌‌آورد را سیاست جمعیتی می‌‌نامند.

۳۱- نهاد……………………. مسئولیت هماهنگی سایر نهاد ها را به عهده دارد.
پاسخ: سیاست

۳۲- سیاست های جمعیتی به چند شکل ایجاد می‌‌شود؟
پاسخ: ۱- سیاست های افزایش جمعیت
۲- سیاست های کاهش جمعیت

۳۳- ایران در چه دوره هایی سیاست های کاهش جمعیتی رادنبال کرده است؟
پاسخ: ۱- پیش از انقلاب اسلامی که از سال ۱۳۴۵ تا زمان پیروزی انقلاب طول کشید و طی آن میزان رشد سالانه جمعیت،
از حدود ۳/۱ به ۲/۷ درصد در سال کاهش یافت
۲- ازسال ۱۳۶۸تا ۱۳۹۰ که رشد جمعیت از ۳/۹ به ۱/۳ درصد کاهش یافت.

۳۴- تداوم کاهش جمعیت ایران در آینده چه آثاری به همراه دارد؟
پاسخ: کاهش بیش از حد و کم سابقه رشد سالانه جمعیت، زمینه‌ی تغییر سیاست های جمعیتی را فراهم آورد. از سال ۱۳۹۰ تجدید نظر در سیاست های کاهش جمعیت شروع شد و سرانجام در سال ۱۳۹۳ اصول کلی سیاست های جمعیتی کشور تصویب گردید.

۳۵- اصول کلی سیاست های جمعیتی کشور در چه سالی تصویب شد؟
پاسخ: ۱۳۹۳

۳۶- تداوم کاهش جمعیت ایران در آینده چه آثاری به همراه دارد؟
پاسخ: – سالمندی جمعیت
– عدم رشد و توسعه اقتصادی
– کاهش نیروی کار
– افزایش هزینه نگهداری سالمندان

۳۷- مفهوم نسل کُشی یا پاک سازی نسلی را توضیح دهید.
پاسخ: هرگونه اقدام به نابودی و حذف فیزیکی کل یا بخشی از جمعیت یک گروه بومی ، قومی، مذهبی و… را نسل کُشی یا پاک سازی نسلی می‌‌گویند که نشانگر ابعاد هویتی جمعیت است.

 منظور از هویت اقتصادی جامعه چیست؟

۳۸- کنش اقتصادی را تعریف کنید؟
پاسخ: آن دسته از فعالیت های روزمره که افراد برای تهیه وسایل ضروری زندگی و رفع نیازهای خود و دیگران انجام میدهند.

۳۹- چرا کنش اقتصادی بخشی از کنش اجتماعی است؟
پاسخ: زیرا این کنش ها در رابطه با دیگران انجام می‌‌شود.

۴۰- نهاد اقتصادی را تعریف کنید؟
پاسخ: مجموعه کنش ها ، روابط و قواعدی که حول تولید و مصرف کا ال و خدمات و توزیع درآمد و ثروت صورت می‌‌گیرد.

۴۱- چرا کنش اقتصادی بخشی از کنش اجتماعی است؟
پاسخ: زیرا در رابطه با دیگران صورت می‌‌گیرند.

۴۲- نهاد اقتصادی را تعریف کنید؟
پاسخ: مجموعه کنش ها، روابط و قواعدی که حول تولید و مصرف کالا وخدمات وتوزیع درآمد و ثروت صورت می‌‌گیرد.

۴۳- چرا اقتصاد و مولفه های اقتصادی یکی از وجوه تمایز جوامع از یکدیگر می‌‌باشد؟
پاسخ: زیرا در هر جامعهای اقتصاد در رابطه با سایر نهادها شکل می‌‌گیرد و با آنها تناسب پیدا می‌‌کند.

۴۳- منظور از هویت اقتصادی چیست؟
پاسخ: ویژگی های اقتصادی است که فرد یا جامعه خود را با آن می‌‌شناسد و به دیگران معرفی می‌‌کند. مانند: سختکوشی ، خودکفایی ، ثروتمندی و…

۴۵- شیوه های تقویت و تضعیف هویت اقتصادی را بنویسید؟
پاسخ: پایبندی به ارزش های اقتصادی و عمل کردن به آنها موجب تقویت و عدم پایبندی به ارزش های اقتصادی و عمل نکردن به آنها موجب تضعیف هویت اقتصادی می‌‌گردد.

۴۶- چرا ما برای معرفی خود از برخی ویژگی های هویت اقتصادی مثل مصرف کننده استفاده نمی کنیم؟
پاسخ: زیرا این ویژگی ها در همه مشترک هستند و موجب تمایز ما از دیگران نمی‌شود.

۴۷- چرا ما برخی از ویژگی های هویت اقتصادی مانند کم فروشی را مخفی می‌‌کنیم؟
پاسخ: زیرا این ویژگی ها ضد ارزش هستند.

۴۸- آیا گروه ها ، سازمان ها و کشورها دارای هویت اقتصادی هستند با ذکر مثال توضیح دهید.
پاسخ: بله مثلا خیرین مدرسه ساز، انجمن حمایت از بیماران خاص و… که دور هم جمع می‌‌شوند تا خدمتی به دیگران ارائه کنند.
یا معرفی برخی کشورها با عنوان کشورهای دارای اقتصاد دانش بنیان ، کشورهای دارای اقتصاد تک محصولی و…

۴۹- اقتصاد امروز ما نتیجه چیست؟
پاسخ: اقتصاد امروز ایران حاصل رویدادهای گذشته و عملکرد کنونی ماست.

۵۰- ویژگی های هویت اقتصادی ایران امروز را بنویسید.
۱- بهره مندی مردم از آب و برق و گاز و ارتباطات
۲- وجود زیرساخت های مختلف مثل سدها و نیروگاه ها
۳- ظرفیت تولیدی کشور در انواع محصولات
۴- ارتقای شاخص های بهداشت و درمان
۵- موفقیت های علم و فناوری
۶- سازندگی خرابی های ناشی از جنگ
۷- جبران برخی عقب ماندگی های تاریخی
۸- مقابله با تحریم ها
۹- تورم
۱۰- بیکاری
۱۱- وابستگی به نفت
۱۲- توزیع نابرابر امکانات
۱۳- تجمل گرایی
۱۴- غلبه فرهنگ مصرفی و…

۵۱- یکی از عوامل شکل گیری اقتصاد معاصر ایران را بنویسید.
پاسخ: کشف نفت و سرمایه های حاصل از فروش آن به خارجیان

۵۲- در چه صورت سرمایه های نفتی می‌‌تواند موجب رشد اقتصادی کشور گردد؟
پاسخ: در صورتی که درآمد های حاصل از فروش آن به انواع دارایی و ثروت تبدیل شود. مانند تبدیل درآمدهای نفتی به صنایع و کارخانجات تولیدی مختلف.

۵۳- پیامد عدم استفاده صحیح از سرمایه های نفتی چیست؟
پاسخ: ایجاد اقتصاد وابسته که رشد و افول آن به درآمد نفتی وابسته است.

۵۴- آسیب های اقتصاد مبتنی بر درآمدهای نفتی را بنویسید.
پاسخ: این اقتصاد چون درآمد هنگفت و بدون زحمتی را ایجاد می‌‌کند باعث:
۱- شکل گیری تولید ملی ضعیف و شکننده که مستقیم یا غیر مستقیم وابسته به نفت است.
۲- ایجاد دولت بزرگی به وجود می‌‌آورد که می‌‌کوشد رفاه اقتصادی را به کمک نفت و نه رواج کسب و کار ایجاد نماید و حتی هزینه های آموزشی و بهداشت نیز که در بیشتر نقاط دنیا از محل مالیات تامین می‌‌شود در این کشورها به کمک درآمدهای نفتی تامین می‌‌گردد.
۳- ایجاد احساس رفاه با نوسانات زیاد برای مردم در کوتاه مدت می‌‌شود که پایدار نمی باشد.
۴- ایجاد وضعیت شکننده ای می‌‌گردد که می‌‌تواند مورد سوء استفاده طمع ورزان بین‌المللی قرار گیرد و از آن به عنوان ابزاری برای ایجاد فشار بر جامعه استفاده کنند مانند تحریم اقتصادی.

۴۵- هدف از تحریم های نفتی و مالی ایران از سال ۱۳۸۹ تاکنون چیست؟
پاسخ: ۱- محدود ساختن درآمدهای نفتی ایران
۲- ممانعت از انتقال درآمدها به کشور

۵۶- انواع تحریم های اقتصادی بر علیه ایران به چه منظوری اعمال شده‌اند؟
پاسخ: ایجاد فشار بر جامعه تا:
اولا درآمد نفتی کشور را محدود کنند.
ثانیاً از انتقال آن به کشور ممانعت ورزند

۵۷- هجوم اقتصادی استعمار گران غربی به ایران در دوره قاجار به چه شکلی انجام شد؟
پاسخ: اخذ امتیازات مختلف مانند امتیاز رویتر ، رژی و…

۵۸- هجوم اقتصادی استعمار گران غربی به ایران در دوره پهلوی چگونه بود؟
پاسخ: ۱- تاراج نفت
۲- فروش جنگ افزار و کالاهای مصرفی
۳- صنایع مونتاژ
۴- تخریب بنیادهای تولید ملی و روح خود باوری

۵۹- هجوم اقتصادی استعمار گران غربی به ایران در دوره قاجار و پهلوی به چه شکلی انجام شد؟
پاسخ: در زمان قاجار با تلاش برای اخذ امتیازات مختلف مانند رویتر و رژی و…
و در دوره پهلوی از طریق تاراج نفت، فروش جنگ افزار و کالاهای مصرفی و صنایع مونتاژ و تخریب بنیادهای تولید ملی و روح خودباوری ملت ایران.

۶۰- چرا استعمار گران غربی در طول تاریخ تهاجم اقتصادی خود را علیه سایر ملت ها اعمال می‌‌کردند؟
پاسخ: چرا که اقتصاد، روزنه‌ی ورود استعمار و نابودی هویت سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی جوامع به شمار می‌‌رفت.

۶۱- یک نمونه از واکنش ملت ها را نسبت به تهاجم استعمارگران غربی بنویسید.
پاسخ: مقاومت مردم هند به رهبری گاندی در مقابل کمپانی هند شرقی انگلیس در هند که با ماهیت اقتصادی و تجاری عملاً
ابزاری برای هویت زدایی و غارت و چپاول دارایی های مردم هند بود.

۶۲- جهان غرب، هویت خود را بر اساس………….. شکل می‌‌دهد و…………. ، عامل اصلی……………. افراد و جوامع غربی است.
پاسخ: اقتصاد – سرمایه داری – هویت یابی.

۶۳- هویت انسان ها و جوامع در جهان غرب چگونه است؟
پاسخ: در غرب ، هویت انسان ها و جوامع ، بیش از هر چیز به دارایی و توان اقتصادی آن ها وابسته است. جوامع دیگری که به تبعیت از غرب، رویکرد سکولار و دنیوی خود، نیز هویت سرمایه داری می‌‌کنند.

۶۴- ویژگی های اقتصادی جوامع غربی را بنویسید.
۱- هویت خود را بر اساس اقتصاد شکل می‌‌دهند.
۲- عامل اصلی هویت یابی افراد و جوامع غربی ، سرمایه داری می‌‌باشد.
۳- هویت انسان ها و جوامع غربی به دارایی و توان اقتصادی آنها وابسته است.

۶۵- جوامعی که از غرب تبعیت می‌‌کنند و رویکرد سکولار و دنیوی دارند ، هویت ……………. پیدا می‌‌کنند.
پاسخ: سرمایه داری

۶۶- چرا کشورهای سلطه گر غربی جنگ اقتصادی تمام عیاری را علیه کشور ما را به راه‌انداخته‌اند؟
پاسخ: زیرا این کشورها از یک سو اقتصاد را همه چیز می‌‌پندارد و از سویی دیگر شیوه های اقتصادی غیر سرمایه داری را نابود شده می‌‌بینند بنابراین پاشنه آشیل ایران اسلامی را اقتصاد می‌‌دانند و جنگ تمام عیاری را بر علیه ما به راه‌انداخته‌اند.

۶۷- راه نجات اقتصاد ایران و احیای هویت آن در دنیای امروز چیست؟
پاسخ: بازسازی هویت اقتصادی با اجرای قانون اساسی و سیاست های اقتصاد مقاومتی

۶۸- منظور از اقتصاد مقاومتی چیست؟
● الگویی از اقتصاد پیشرفته، مستقل و مستحکم است
● که با باور به تعالیم اسلامی
● و تکیه بر ظرفیت های مولد مردمی و دولتی، روحیه جهادی خلاقیت، ریسک پذیری، همبستگی و حضور فعال در تعاملات جهانی
● برای مردم ایران ، امنیت ، رفاه و پیشرفت توام با عدالت
● و برای جهان اسلام و بشریت الگویی ایرانی اسلامی از رشد و شکوفایی را به ارمغان می‌‌آورد.

۶۹- اقتصاد مقاومتی چه ویژگی هایی به ارمغان می‌‌آورد؟
۱- باور به تعالیم حیات بخش اسلام
۲- اتکا به ظرفیت های مولد مردمی و دولت
۳- روحیه جهادی، خلاقیت، نوآوری، ریسک پذیری، امید و همبستگی
۴- حضور فعال و موثر در تعاملات جهانی
۵- برای مردم امنیت، رفاه و پیشرفت توام با
۶- عدالت و برای جهان اسلام و بشریت الگویی ایرانی – اسلامی.

۷۰- چگونه مردم و دولت ایران می‌‌خواهند هویت اقتصادی نوینی را پایه ریزی کنند؟
پاسخ: مردم و دولت ایران می‌‌کوشند بر اساس عدالت، تاکید بر علم و فن آوری، استقلال، خودکفایی، منع خام فروشی ثروت های طبیعی، حفظ اقتدار و عزت ملی، درون زایی در عین برون گرایی هویت اقتصادی نوینی را پایه ریزی نمایند.

۷۱- هویت اقتصادی نوینی که دولت ایران قصد پایه ریزی آن را دارد چگونه است؟
پاسخ: ۱- در مقابل انواع مشکلات و موانع ، مقاوم و پایدار می‌‌باشد.
۲- می‌‌تواند مسیر پیشرفت را بدون تاثیر پذیری از دشمنی های بیرونی و موانع درونی طی نماید.

۷۲- هویت اقتصادی نوینی که ایران به دنبال آن است چه ویژگی هایی دارد؟
۱- باور به تعالیم حیات بخش اسلام
۲- اتکا به ظرفیت های مولد مردمی و دولتی
۳- روحیه جهادی، خلاقیت، نوآوری، ریسک پذیری، امید و همبستگی
۴- حضور فعال و موثر در تعاملات جهانی
۵- برای مردم امنیت، رفاه و پیشرفت توام با عدالت و برای جهان اسلام و بشریت الگویی ایرانی- اسلامی از رشد و شکوفایی
۶- استقلال اقتصادی و خودکفایی
۷- منع خام فروشی ثروت های طبیعی
۸- حفظ اقتدار و عزت ملی
۹- درون زایی درعین برون گرایی
۱۰- در مقابل انواع مشکلات و موانع مقاوم و پایدار می‌‌شود.

۷۳- سازوکار مقاوم سازی اقتصاد ایران در برابر موانع داخلی و خارجی پیشرفت کدام است؟
پاسخ: اتکا به خودباوری، افزایش انسجام وسرمایه‌ی اجتماعی، هماهنگی وپیوستگی دولت و ملت با یکدیگر و…

۷۴- دانش آموزان برای تحقق اقتصاد مقاومتی چه مسئولیتی برعهده دارند؟ 
پاسخ: مطالعه و پژوهش ، روحیه خودباوری، عمل به ارزش های فرهنگی جامعه و…