سوالات درس یازدهم جامعه شناسی دهم - همیار آموزش

سوالات جامعه شناسی دهم درس ۱۱ با جواب

سوالات متن جامعه شناسی  دهم / در بخش زیر برای شما عزیزان سوالات درس یازدهم جامعه شناسی دهم را قرار داده ایم.

درس: ۱۱- تحولات هویتی جهان اجتماعی (علل درونی)

هویت جهان اجتماعی

۱- هویت اجتماعی افراد محصول چیست؟ مثال بزنید.
پاسخ:محصول عضویت گروهی آن هاست. مانند اینکه شهری، روستایی و عشایری بودن شما نتیجه عضویت در یک شهر، روستا یا ایل است.

۲- دانش آموز بودن محصول ، عضویت شما در یک مدرسه است

۳- منظور از هویت مدرسه چیست؟
پاسخ: مدرسه هویت خاصّی است. مدرسه با پذیرفتن عقاید، ارزش ها، هنجارها و نمادهای نهاد تعلیم و تربیت، به رسمیت شناخته می‌‌شود.

۴- نهاد تعلیم و تربیت نیز یکی از نهادهای جهان اجتماعی است و هویت خود را از جهان اجتماعی کسب می‌‌کند.

۵- جهان اجتماعی نیز هویتی دارد که از آن به «هویت فرهنگی جهان اجتماعی» یاد می‌‌شود.

۶- هویت فرهنگی جهان اجتماعی چگونه شکل می‌‌گیرد؟
پاسخ: هویت فرهنگی جهان اجتماعی براساس عقاید و ارزش های اجتماعی آن شکل می‌‌گیرد.

۷- هویت فرهنگی جهان اجتماعی چگونه محقق می‌‌شود؟
پاسخ: این هویت هنگامی محقق می‌‌شود که در میان مردم، عقاید و ارزش های مشترکی پدید آید. یعنی هر گاه نوعی از عقاید و ارزش‌ها از سوی افراد پذیرفته و به رسمیت شناخته شود، هویت فرهنگی جهان اجتماعی پدید می‌‌آید.

۸- چه رابطه ای بین هویت فرهنگی جهان اجتماعی و هویت اجتماعی افراد وجود دارد؟
پاسخ: هویت فرهنگی جهان اجتماعی، پدیده ای گسترده تر از هویت اجتماعی افراد است. هویت اجتماعی افراد در پرتو هویت فرهنگی جهان اجتماعی شکل میگیرد. هویت فرهنگی جهان اجتماعی، فرصت شکلگیری هویت های اجتماعی خانوادگی، شغلی و… متناسب با خود را پدید می‌‌آورد و در برابر انواع هویت های اجتماعی که با عقاید و ارزشهای آن ناسازگار است، مقاومت می‌‌کند.

۹- هویت فرهنگی تا چه زمان ی دوام می‌‌آورد؟
پاسخ: هویت فرهنگی تا زمانی که عقاید و ارزشهای مربوط به آن مورد پذیرش اعضای جهان اجتماعی و برای آنها مهم باشند، دوام می‌‌آورد.

۱۱- در چه صورتی هویت فرهنگی با چالش هایی مواجه ه می‌‌شود؟
پاسخ: هرگاه عقاید و ارزشها اهمیت و اعتبار خود را نزد اعضای جهان اجتماعی از دست بدهند، دوام هویت فرهنگی با چالش هایی مواجه می‌‌شود.

۱۱- در جهان اجتماعی به چه شکلی از زندگی، «خانواده» می‌گویند؟
پاسخ: در هر جهان اجتماعی به هر شکل از زندگی، خانواده نمی گویند، بلکه تنها شکلی از زندگی که براساس عقاید، ارزش ها و هنجارهای نهاد خانواده باشد، پذیرفته می‌‌شود.

۱۲- نهاد خانواده تا چه زمانی دوام میآورد؟
پاسخ: نهاد خانواده نیز تا زمانی دوام می‌‌آورد که گروه های خانوادگی، عقاید، ارزش ها، هنجارها و نمادهای آن را بپذیرند و براساس آن عمل کنند.
هویت خانوادگی افراد خانواده ها نهاد خانواده هویت فرهنگی جهان اجتماعی

فرایند تحولات هویتی جهان اجتماعی

۱۳- تغییرات در جهان اجتماعی به چند صورت اتفاق میافتد؟
پاسخ: برخی تغییرات از نوع تغییراتی است که درون یک جهان اجتماعی رخ می‌‌دهد ولی برخی تغییرات، یک جهان اجتماعی را به جهان اجتماعی دیگری تبدیل می‌‌کند.

نکته
تغیرات در جهان اجتماعی به دو شکل انجام می‌‌شود:
● ۱- تغییراتی که درون یک جهان اجتماعی واحد رخ می‌‌دهد و مربوط لایه های سطحی جهان اجتماع می‌‌باشد.
● ۲- تغییراتی که جهان اجتماعی را به جهان اجتماعی دیگری تبدیل می‌‌کند و مربوط به لایه های عمیق جهان اجتماعی میباشد

۱۴- منظور از تحول فرهنگی چیست؟
پاسخ: تغییرات اساسی در جهان اجتماعی که هویت جهان اجتماعی را متحول می‌کند، تحول فرهنگی می‌‌گویند.

۱۵- منظور از تزلزل فرهنگی چیست؟(چه وضعیتی به تزلزل فرهنگی منجر می‌‌شود؟)
گاهی تعارض فرهنگی یا همان شیوه زندگی ناسازگار با عقاید و ارزشهای یک جهان اجتماعی تداوم مییابد و جهان اجتماعی نمی تواند کنش های اجتماعی را براساس فرهنگ خود سامان دهد. این وضعیت می‌‌تواند به « تزلزل فرهنگی» منجر شود.

۱۶- تزلزل فرهنگی چه زمانی رخ می‌‌دهد؟
پاسخ: تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می‌‌دهد که عقاید، آرمان ها و ارزش هایی که هویت فرهنگی جهان اجتماعی را می‌‌سازند، مورد تردید قرارگیرند و ثبات و استقرار خود را در زندگی مردم از دست بدهند. به عبارت دیگر، ناسازگاری اغلب از سطح رفتارها و هنجارها آغاز می‌‌شود و به سطوح عمیق تر یعنی عقاید و ارزش ها می‌‌رسد.

نکته
هر تعارض فرهنگی به تزلزل فرهنگی منجر نمی‌شود زیرا: گاهی می‌‌توان با کنترل و مدیریت از ادامه تعارض فرهنگی جلوگیری کرد و هنجار ها و رفتار ها به سمت عقاید و ارزش های مورد قبول جامعه سوق داد و مانع از ایجاد تزلزل فرهنگی شد.

۱۷- تزلزل فرهنگی چگونه می‌‌تواند به «…………………… » منجر شود؟
پاسخ: بحران هویت

۱۸- تزلزل فرهنگی چگونه می‌‌تواند به «بحران هویت» منجر شود؟
پاسخ: بحران هویت هویت فرهنگی درجایی به وجود می‌‌آید که جهان اجتماعی، توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزشهای اجتماعی خود را نداشته باشد.

نکته
تزلزل فرهنگی می‌‌تواند باعث ایجاد بحران هویت گردد زیرا: بحران هویت زمانی بوجود می‌‌آید که جهان اجتماعی توان حفظ و دفاع از ارزش های اجتماعی خود را نداشته باشد.

تحولات فرهنگی

۱۹- چگونه بحران هویتی منجر به تحولات فرهنگی می‌‌شود؟
پاسخ: اگر در یک جهان اجتماعی بحران هویت پدید آید، راه برای دگرگونی هویت فرهنگی آن جهان اجتماعی باز می‌‌شود. در آن صورت تغییرات اجتماعی از محدوده تغییرات درون جهان اجتماعی فراتر می‌‌روند و به صورت تحولات فرهنگی در می‌‌آیند و جهان اجتماعی به جهان اجتماعی دیگری تبدیل می‌‌شود.

۲۱- در چه صورتی راه برای دگرگونی و تحول هویت فرهنگی جهان اجتماعی باز می‌‌شود.
پاسخ:اگر یک جهان اجتماعی با بحران هویت مواجه شود راه برای دگرگونی و تحول هویت فرهنگی جهان اجتماعی باز می‌‌شود.

۲۱- تعارض فرهنگی، تزلزل فرهنگی و بحران هویت در مورد نهاد خانواده به عنوان یک پدیده اجتماعی را نشان دهید.
پاسخ:تأخیر در ازدواج و افزایش طلاق نوعی تعارض فرهنگی است. اگر این روند تا جایی پیش برود که اعضای جامعه برای تشکیل خانواده یا حفظ آن انگیزه لازم و کافی نداشته باشند و در عمل بسیاری زندگی مجردی را بر زندگی خانوادگی ترجیح دهند، نوعی تزلزل فرهنگی بروز می‌‌کند. اگر در ادامه، نهاد خانواده و عقاید و ارزش های آن به گونه ای سست شوند که رقیب ها و بدیل های زندگی خانوادگی همانند زندگی با حیوانات، ازدواج با هم جنس، زندگی مشترک بدون ازدواج و… هم عرض خانواده شیوع پیدا کنند؛ به گونه ای که جهان اجتماعی نتواند در برابر این اشکال از کیان خانواده ارزش ها و هنجارهای آن دفاع کند نهاد خانواده دچار بحران هویت می‌‌شود. در ایران امروز نهاد خانواده با تعارض های فرهنگی مواجه است.

۲۲- انواع تحولات فرهنگی عبارتند از:
● ۱- تحولات فرهنگی مثبت
● ۲- تحولات فرهنگی منفی

۲۳- در چه صورتی تحولات فرهنگی مثبت است؟ مثال بزنید:
پاسخ:اگر فرهنگی که گرفتار تزلزل، بحران و تحول می‌‌شود، فرهنگ ی باطل باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ حق باشد
مانند: تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی، تحول فرهنگی مثبت است.

۲۶- در چه صورتی تحولات فرهنگی منفی است؟ مثال بزنید.
پاسخ:اگر فرهنگی که اعتبار اجتماعی خود را از دست می‌‌دهد، فرهنگ حق باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ باطل باشد، تحول فرهنگی منفی است. مانند: تحول جامعه نبوی به جامعه اموی، تحول فرهنگی منفی است.

۲۵- علل ایجاد تحولات فرهنگی عبارتند از:
پاسخ:۱- تحولات درونی
۲- تحولات بیرونی (تاثیر پذیری یک فرهنگ از فرهنگ های دیگر)

۲۶- علل تحولات درونی عبارتند از:
پاسخ:۱- نو آوری ها و ابداعات مثبت و منفی افراد جهان اجتماعی
۲- کاستی ها و بن بست های موجود در هویت فرهنگی جهان اجتماعی

۲۷- فرایند تحولات فرهنگی را با رسم نمود ار بیان کنید

۲۸- علل تحولات فرهنگی چیست؟
پاسخ: علل تحولات فرهنگی به دو دسته درونی و بیرونی تقسیم می‌‌شوند.
۱- علل درونی یا به ابداعات و نوآوری های مثبت و منفی افراد و اعضای جهان اجتماعی مربوط می‌‌شود، یا به کاستی ها و بن بست های موجود در هویت فرهنگی جهان اجتماعی باز میگردد.
۲- علل بیرونی: مربوط به ارتباطات بین فرهنگ هاست

۲۹- پیامد بن بست ها و کاستی های درونی در یک جهان اجتماعی چیست؟
پاسخ: کهولت و مرگ جهان اجتماعی

۳۱- مشکلات فرهنگی جامعه ای که توان پاسخگویی به نیازهای معنوی و فطری انسان را ندارد چیست؟
پاسخ: ۱- پوچ انگاری
۲- از دست دادن نشاط زندگی
۳- یأس و نامیدی
۴- خودکشی

۳۱- در چه صورتی یک جهان اجتماعی دچار کهولت و مرگ می‌‌شود؟
پاسخ: اگر یک جهان اجتماعی با کاستی ها و بن بست های درونی مواجه شود، گرفتار کهولت و مرگ می‌‌شود. مرگ یک جهان اجتماعی هنگامی رخ می‌‌دهد که با وجود به کارگیری تمامی ظرفیتهای خود، از پاسخگویی به نیازهای طبیعی و جسمانی یا فطری و معنوی انسان ها باز می‌‌ماند.

۳۲- در چه صورتی یک جهان اجتماعی موجب ی اس، نا ا میدی، پوچ انگاری وخودکشی افراد می‌‌شود؟
 ● در صورتی که جهان اجتماعی متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند
● به پرسش های آنها درباره معنای زندگی و مرگ پاسخ ندهد،
● از این پرسش ها غفلت کند یا به پوچ انگاری برسد،
● نشاط زندگی را از دست می‌‌دهد،
● با انواع مختلف آسیب ها مانند یأس، نا امیدی و خودکشی افراد روبه رو می‌‌شود.

۳۳- در چه صورتی متفکران اجتماعی به عبوراز مرزهای هویت فرهنگی تشویق می‌‌شوند؟
پاسخ: کاستی و خلا معنوی، دانشمندان و متفکران اجتماعی را به بازاندیشی درباره بنیان های عقیدتی و ارزشی جهان اجتماعی فرا می‌‌خواند و آنها را برای عبور از مرزهای هویت فرهنگی آن تشویق می‌‌کند.

۳۴- تأثیر کاستی و خلأ معنوی بر دانشمندان و متفکران اجتماعی عبارتند از:
● ۱- باز اندیشی درباره بنیان های عقیدتی و ارزشی جهان اجتماعی.
● ۲- تشویق جهان اجتماعی برای عبور از مرزهای هویت فرهنگی خود.

* تحلیل کنید:
۱- آیا هر نوع بحران هویت اجتماعی، به بحران هویت فرهنگی منجر می‌‌شود؟
پاسخ: خیر

۲- در چه صورت بحران هویت در سطح افراد، به بحران هویت در سطح جهان اجتماعی می‌‌انجامد؟
پاسخ: در صورتی که بحران هویت، عقاید و ارزشهای مشترک جامعه را فرا بگیرد.

۳- مثلاً ممکن است در ایران برخی افراد یا خانواده ها دچار بحران هویت باشند؛ ولی نهاد خانواده دچار بحران هویت نباشد. در چه صورتی بحران هویت افراد و خانواده ها به بحران هویت در نهاد خانواده منجر می‌‌شود؟
پاسخ: وقتی فراگیر ما اگر عواملی مثل جامعه، شود و ارزشهای خانواده از بین برود. اگر ریشه این بحران از پدرو مادر باشد دامنه آن زیاد وسیع نمی باشد. اگر عواملی مثل جامعه، تبلیغات و فرهنگهای متعارض جامعه دلیل اصل این بحران باشد، این بحران می‌‌تواند در سطح جهان اجتماعی اتفاق بیفتد. مثلاً طلاق در گذشته امری زشت بود و فقط برخی افراد آن را عائی می‌‌دانستند. ولی امروزه در بیشتر خانواده ها طلاق امری عادی به شمار می‌‌رود.
این تحلیل را می‌‌توان درباره گروه های دیگر اجتماعی مانند گروه های تحصیلی، شغلی، ورزشی و… نیز به کار گرفت